Yazı Detayı
03 Nisan 2020 - Cuma 10:28
 
DOKUMACILIKTAKİ GİZLİ ELLER
Kemal Deniz
 
 

Ev hanımları, ev işlerinin yanı sıra sürekli ev ekonomisine destek olmuşlardır. Genellikle dikiş-nakış, halı-kilim, evde kullanılan çuval-harar gibi malzemelerin yanı sıra aile fertlerinin kullandığı her türlü giyim eşyasının dikimini de üstlenmişlerdir. Çorap ve kazağın ipinin eğrilmesi, daha sonra dokunması onların işiydi.

Günlük işlerinin yanı sıra uzun geçen kış mevsimi için yiyeceklerin hazırlanmasını da onlar üstlenirdi. Pekmez, pestil, tarhana, salça, un, bulgur, kavurma, peynir gibi uzun süre saklanarak tüketilen yiyeceklerin hazırlanmasında en büyük görev onlara düşerdi.
Yeşilyurt’ta dokumacılığın gelişmesi, evlerin bir odasında el tezgâhında kadınlarımızın çalışmasıyla olmuştur. Dokumacılığın culfalıkla başladığını söyleyebiliriz. Önceleri el tezgâhları kurulmuş, sonradan dönemin en gelişmiş tezgâhı olan ‘Çekmeli Tezgâhlara geçilmiştir.
El tezgâhında bir kişi günlük 8 metre bez dokurken,  çekmeli tezgâhta bu, günde 40 metreye ulaşmıştır. Bu büyük fark, kısa zamanda bu işi yapanların tümünün çekmeli tezgâha dönmesine neden olmuştur. Burada dokunan bezler iç çamaşırı, köyneklik gibi giyim eşyalarının yapımında kullanılmaktaydı. Yeşilyurt’ta en iyi bezi Karslı Hocası olarak bilinen Mustafa Toprak’ın dokuduğu herkes tarafından biliniyordu. Evlerde bulunan bu tezgâhlara Yeşilyurt, Gündüzbey, Konak ve Yakınca ’da 560 çıkrıkta iplik eğrilirdi. 1941-42 yıllarında bu çıkrıkların bir günde 3500 kilogram iplik eğirdiği tespit edilmiştir. (*)
İnsan gücüyle çalışan çıkrık ve tezgâhlarda yüzlerce metre ipi hazırlayıp, bezi dokumak erkeklerin yanı sıra fedakâr Yeşilyurtlu kadınlarımızın emeği idi. Dokumada kullanılan ipliğin tümü kadınların elinden geçiyordu. Yaz-kış demeden iplikleri eğiren bu kadınlarımızın ev ve ülke ekonomisine katkılarını nasıl unutabiliriz.
El ile eğirilen ipliğin ve el tezgâhlarında dokunan bezin teknolojiyle buluşarak gelişmesi Yeşilyurtlu hemşerilerimizi bugün tekstil sektöründe zirveye ulaştırmıştır. İplik ve dokuma fabrikalarının temelini Yeşilyurt’taki evlerin alt kadınlarındaki dokuma tezgâhları oluşturmaktadır. Sümerbank Bez Fabrikası’nda çalışan kadınlarımızın da dokumacılık adına emekleri unutulmamalıdır.
Bütün bunların yanı sıra kış aylarında tüketilen yiyeceklerin hazırlanması, ev duvarlarının perdahlanması, badanalanması, giyeceklerin dikilmesi onları bekliyordu. Malatyalı hanımların çok çalışkanlıkları ve ailelerine bağlılıklarının yanı sıra bu emekleriyle,  ev ekonomisine yaptıkları büyük katkıyı da görmekteyiz. Malatyalıların bu özverili hanımlara saygı duyması gerekmez mi?

 

 

(*) Yeşilyurt, Ahmet Şentürk - M Sedat Balarısı, Malatya, 1991

 
Etiketler: DOKUMACILIKTAKİ, , GİZLİ, ELLER,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
22 Mayıs 2020
ZİRVEDE OLMADAN YAŞAMAK
20 Mayıs 2020
YENİLİK
18 Mayıs 2020
MALATYA'NIN HALK MEKTEPLERİ
11 Mayıs 2020
İNSAN VE DOĞA
07 Mayıs 2020
MALATYA’NIN ASLANLARI
04 Mayıs 2020
KARANLIK... AYDINLIK...
02 Mayıs 2020
DÜŞÜN-CE
30 Nisan 2020
GÜZEL TÜRKÇEMİZ
22 Nisan 2020
Su İnsan Hakkıdır
17 Nisan 2020
Mutluluğa Yolculuk
16 Nisan 2020
Yazarın İç Dünyası
15 Nisan 2020
KURAKLIK VE YABAN HAYVANLARI
14 Nisan 2020
İNSANLAR VE DEĞİŞİM
10 Nisan 2020
MALATYA POLİS TEŞKİLATININ İLK KURULUŞU
02 Nisan 2020
SESSİZLİK
01 Nisan 2020
KISKANÇLIK CİMRİLİK
31 Mart 2020
SEVGİDE ERİMEK 2
28 Mart 2020
Sevgide Erimek
27 Mart 2020
İNSANIN SONSUZLAŞMASI
26 Mart 2020
HUZURLU YAŞAM
23 Mart 2020
İNSAN OLABİLMEK
20 Mart 2020
HAYAL VE UMUT
18 Mart 2020
DOSTLUK
17 Mart 2020
DEĞİŞEN YAŞAM KÜLTÜRÜ
06 Mart 2020
BİREYSELLEŞME
05 Mart 2020
AĞLAYARAK GÜLMEK
04 Mart 2020
TUZ DA KOKAR
02 Mart 2020
TELLİ TURNAM SELAM SÖYLE!
28 Şubat 2020
ÇARESİ KENDİSİNDE SAKLI DERT
26 Şubat 2020
SEVEREK KORKMAK
25 Şubat 2020
ÖMÜR DEDİĞİN
21 Şubat 2020
İNSAN ve NEHİR
18 Şubat 2020
DAİMA ŞİMDİKİ ZAMAN
14 Şubat 2020
GÖNÜL TELLERİ
11 Şubat 2020
DUYGU VE DÜŞÜNCELERİN KALESİ
07 Şubat 2020
KALABALIKLARIN İNSANI
04 Şubat 2020
BİR’İ SEVMEK ÇOĞU SEVMEKTİR
31 Ocak 2020
KANALBOYU
28 Ocak 2020
IŞIK KOKUSU
24 Ocak 2020
ŞAİRİN İÇ DÜNYASI
23 Ocak 2020
KALABALIKLARIN İNSANI
22 Ocak 2020
AŞK ESKİLERDE Mİ KALDI?
10 Ağustos 2017
Malatya Halk Oyunları
27 Mayıs 2017
EŞE-FATMA TAŞI ve UĞUR BÖCEĞİ
19 Mayıs 2017
Sarıkız Çeşmesi Efsanesi
03 Mayıs 2017
Sünnet
Haber Yazılımı