Türk mimarlık tarihinin öncü isimlerinden Celal Esad Arseven’in 1908 yılında kaleme aldığı ve bizzat çizimini yaptığı geleneksel konut eskizi, Malatya’nın sivil mimari mirasını bir kez daha gündeme taşıdı.
Arseven’in, Türk mimarlık literatürünün temel eserlerinden biri olarak kabul edilen “Istılahat-ı Mi‘mariyye” (Mimarlık Sözlüğü) için hazırladığı bu detaylı konut çizimi, Anadolu sivil mimarisinin en zarif örneklerinden biri olan Malatya evlerinin yapı ögelerini gözler önüne seriyor. Eskizde; cumbadan saçaklara, kepenklerden kafesli pencerelere, ahşap işçilikten taş temele kadar dönemin konut anlayışını yansıtan pek çok mimari detay titizlikle betimleniyor.
Her Detayıyla Bir Mimari Hikâye
Geleneksel Malatya evleri; estetik kaygının yanı sıra iklim koşulları, sosyal yaşam ve mahremiyet anlayışı gözetilerek inşa edilen yapılar olarak öne çıkıyor. Celal Esad Arseven’in çiziminde yer alan bu konut eskizi de yalnızca bir yapı tasviri değil, aynı zamanda geçmişin yaşam kültürünü bugüne taşıyan görsel bir belge niteliği taşıyor.
Poyraz Konağı’nda Yakından Görülebiliyor
Söz konusu mimari anlayışı yakından incelemek isteyenler için Malatya’da önemli bir adres bulunuyor. Eski Malatya’da yer alan ve “Poyraz Konağı” olarak da bilinen Mahalle Yaşam Müzesi, geleneksel Malatya konut mimarisinin günümüze ulaşan en özgün örneklerinden biri olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.
Asırlık yapı geleneğini yansıtan bu konutlar, Malatya’nın yalnızca ticaret ve tarım kenti değil, aynı zamanda güçlü bir kültürel ve mimari hafızaya sahip olduğunun da en somut göstergeleri arasında yer alıyor.
