Türkiye'nin Roma Büyükelçiliğinin girişimi ve Birleşmiş Milletlerin (BM) Roma merkezli kuruluşlarının işbirliğinde 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' başlıklı bir panel düzenlendi.
BM Genel Kurulunda 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin ortak sunucu olduğu 'Sıfır atık' kararının oy birliğiyle kabulüyle ilan edilen '30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nün yıl dönümü kapsamında, İtalya'nın başkenti Roma'da günün önemine ilişkin bir etkinlik yapıldı.
Türkiye'nin Roma Büyükelçiliğinin girişimiyle, BM'nin Roma merkezli kuruluşlarından Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) ev sahipliğinde ve Dünya Gıda Programı (WFP) ile Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonunun (IFAD) da katkılarıyla bir panel ve resepsiyon gerçekleştirildi.
FAO'nun Roma'daki genel merkezinde düzenlenen panele Türkiye'nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen, FAO Başekonomisti Maximo Torero, IFAD Teknik Teslimat Ofisi Direktörü Pieternel Boogaard, WFP Küresel Tedarik Zinciri Sürdürülebilirliği Müdürü Aldo Spaini ile FAO Kıdemli İstatistikçisi ve Metodolojik Yenilik Ekibi Lideri Carola Fabi katıldı.
Bu yıl 'Gıda İsrafı' temasıyla düzenlenen etkinlikler çerçevesindeki panelin başında, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın video mesajı gösterildi.
Ülgen, panelin açılışında yaptığı konuşmada, etkinliğe ev sahipliğinden ötürü FAO'ya ve ayrıca WFP ile IFAD'a gösterdikleri işbirlikleri için teşekkür ederken, 'Sıfır Atık hareketini ulusal bir girişimden küresel bir platforma taşımada etkili olan liderliğiyle tanınan Sayın Emine Erdoğan'ın video mesajını dinleme ayrıcalığına sahip olduk. Vizyonu, kolektif eyleme ilham vermeye devam ediyor, gıda kaybı ve israfını ortak bir küresel sorumluluk olarak ele almanın önemini pekiştiriyor.' dedi.
'Türkiye, hem ulusal hem de uluslararası alanda sıfır atık yaklaşımlarını teşvik etmede öncü olmuştur.' diyen Ülgen, 'Sıfır Atık' hareketiyle çevresel sürdürülebilirlik, ekonomik verimlilik ve sosyal sorumluluğu entegre eden bütüncül bir vizyonu geliştirdiklerini vurguladı.
Türkiye'nin bu yıl 31. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacağını hatırlatan Ülgen, bu bağlamda pratik, kapsayıcı ve sonuç odaklı çözümler geliştirmeye kararlı oldukları mesajını paylaştı.
Büyükelçi Ülgen, gıda kaybı ve israfıyla mücadele gerçekten kolektif bir çaba ve ortak sorumluluk yoluyla anlamlı ve kalıcı bir değişim elde edebileceklerini söyledi.
- Türkiye, 2027'deki seçimlerde FAO Genel Direktörlüğü'ne aday çıkardı
Büyükelçi Ülgen, FAO ve Roma merkezli diğer kuruluşlarla işbirliklerinin yıllar içinde güçlendiğini belirterek, şunları kaydetti:
'Bu güçlü ortaklığın ve küresel tarım-gıda sistemleri yönetimine daha aktif katkıda bulunma taahhüdümüzün bir yansıması olarak Türkiye, 2027'de yapılacak seçimlerde FAO Genel Direktörlüğü pozisyonu için bir aday göstermeye karar vermiştir. Türkiye'nin bu kurumun liderliğine en üst düzeyde katkıda bulunmasının zamanının geldiğine inanıyoruz. Bu bağlamda, güçlü teknik uzmanlığıyla FAO'nun gelecekteki yönüne katkıda bulunmak için uygun konumda olan Sayın Mehmet Mehdi Eker'i, Türk hükümetinin aday gösterdiğini de sizlerle paylaşmak isterim.'
- FAO'dan 'Sıfır Atık'a yönelik üç maddelik eylem planı önerisi
FAO Başekonomisti Torero, bugünkü etkinlik ve bu konudaki çabaları dolayısıyla Türkiye'ye teşekkür ederken, 'Sıfır Atık' için farkındalığı artırmanın son derece önemli olduğunu ve bununla yetinmeyip bir şeyleri değiştirmek için çalışmak gerektiğini kaydetti.
Torero, 'FAO tarafından yürütülen gıda kaybı endeksine ilişkin son rakam, gıdanın yüzde 13,3'ünün kaybolduğunu gösteriyor. Bu, üretim yerinden toptan pazara kadar olan tüm süreci kapsıyor. Bu gerçekten önemli çünkü yılda yaklaşık 1,3 milyar ton gıdayı kaybediyor veya israf ediyoruz.' diye konuştu.
Torero, sıfır atık için üç ana başlıkta eylem planı önererek, şunları kaydetti:
'Gıda kaybı ve israfını azaltmayı ulusal iklim ve gıda güvenliği stratejilerine entegre etmeliyiz, çünkü iklim çok önemli bir rol oynayacak. İkincisi teknoloji ve inovasyon merkezde olacak. Altyapı önemli, özellikle hasat sonrası döngü ve lojistik için. Güneş panellerine, depolama kapasitelerine geçmenin yollarını bulmalıyız. Üçüncü ve son olarak davranış kalıplarımızı değiştirmeliyiz, tüketici eğitimine ihtiyacımız var. Okullarla çalışmamız gerekiyor. Okullarda israf etmemeleri gerektiğini öğretmemiz gerekiyor ki çocuklar da ebeveynlerine bilgi aktarabilsinler.'
IFAD Teknik Teslimat Ofisi Direktörü Boogaard, gıda kaybı ve israfının bir sorun olduğunu belirterek, 'Bu durum yalnızca bir gıda güvenliği sorunu değil, aynı zamanda büyük bir ekonomik kayıp ve önemli bir çevresel yük anlamına geliyor.' ifadelerini kullandı.
Boogaard, IFAD'ın bir finans kuruluşu olduğunu ve gıda kayıplarının da kendi çalışmalarında önemli bir yer tuttuğunu dile getirerek, 'Gelişmekte olan ülkelere kırsal alanlara yatırım yapmaları için finansman sağlıyoruz. Gıda kaybını azaltmak, gıda güvenliğinden ayrı düşünülemez. Gıda kaybını azaltmak, üretimden hasat sonrası işlemlere, depolamaya, işleme, pazar bağlantılarına kadar tüm değer zincirinin ele alınmasını gerektirir.' değerlendirmesinde bulundu.
Spaini, Türkiye'ye 'Sıfır Atık' konusundaki mücadelesi ve bugünkü etkinlik dolayısıyla teşekkür ederken, Türkiye'nin bu yıl ev sahipliği yapacağı COP31'de de bu konuyu gündemin merkezine koyacağını düşündüğünü söyledi.
Fabi de 'Sıfır Atık' hususunda mücadelenin uzun soluklu bir çaba gerektirdiğini ifade etti.
Büyük ilgi gösterilen paneli çok sayıda kişi takip etti. Panelin ardından resepsiyon düzenlendi.