Malatya’yı keşfedin

Tarih boyunca çeşitli kültür ve medeniyetlere ev sahipliği yapan Malatya, binlerce yıllık tarihi eserleri ve eşsiz doğal güzellikleriyle misafirlerini en güzel şekilde ağırlıyor.

Yusuf Durdu
Yusuf Durdu Tüm Haberleri
Malatya’yı keşfedin
Malatya’yı keşfedin
+4
Haber albümü için resme tıklayın

Malatya, Anadolu ile Mezopotamya arasında geçit veren yol güzergâhında olması, tarihin ilk çağlarından bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Türkiye'nin dört bir yanına açılan yolları, tarihi ve kültürel değerleriyle Doğu Anadolu’nun en önemli kentlerinden biri olan Malatya’da; Hitit, Asur, Med, Pers, Roma, Arap ve Bizans uygarlıkları Malatya'dan gelip geçmiş, son olarak Türkler bu bereketli topraklar üzerinde yerleşip, hüküm sürmüştür.

Tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan Malatya; Pütürge İlçesi Tepehan beldesi üzerinden ulaşılan Nemrut ile Eskimalatya ve Arslantepe ve Arkeoloji Müzesi'nde bulunan eserler kültür turizminin, zenginlikleri olarak dikkat çekerken; Sultansuyu, Karakaya Barajı ve Levent Vadisi doğa turizmi kapsamında kentin keşfedilmeyi bekleyen değerleridir.

MUTLAKA UĞRAMANIZ GEREKEN NOKTALAR

Malatya, ziyaretçilerine hem tarihi gem de doğal güzellikler bakımından muhteşem bir deneyim sunmaktadır.

Kentte; Aslantepe, Nemrut Dağı, Fırıncılar Höyük, Bayramtepe Höyük, Ören Höyük, ikinciler Höyük, Aslantaş, Kağköy Kaya Kabartmaları, Levent Vadisi, Ansur ve Kaletepe Höyük görülebilecek arkeolojik alanlar olarak ön plana çıkmaktadır.

TEKSTİL MÜZESİ

Tekstil sektörü sadece Türkiye ekonomisinin değil, Malatya ekonomisi içinde oldukça önemlidir. Malatya’da doğup büyümüş yurt çapında faaliyet gösteren onlarca ünlü markalar, Avrupa’ya da ihraç ediliyor. Mahmut ve Ahmet Çalık, tekstil sektöründe önemli isimler olarak ön plana çıkmaktadır. Tekstilde marka olan Yeşilyurt’un Çırmıhtı bölgesinde eski belediye binası tekstil müzesine çevrilerek, tekstilin Malatya’daki gelişimi en güzel şekilde anlatılmıştır.

Müzenin tasarımında; tekstil endüstrisinin hammaddelerini oluşturan ipek, pamuk ve yünden başlayarak kumaşların üretimi, giysilerin dikilmesi, ütülenmesine ve hatta halı dokumacılığı ve ayakkabı üretimine bile yer verilmiş.

Müzede; giyim ve halı dokuma gibi alanlarda el sanatları kursları düzenleniyor, bu kurslarda üretilen yöreye özgü zarif hediyelik eşyaları müzenin giriş katındaki küçük mağazada edinmeniz mümkün. Malatya’nın tarihi ve doğal güzellikleriyle gözde olan ilçesi Yeşilyurt’ a gittiğinizde, yolunuz üzerindeki duraklardan bir tanesi mutlaka Mahmut ve Ahmet Çalık Tekstil Müzesi olmalı.

Malatya’yı keşfedin

GEDİK KÜLTÜR MERKEZİ ve YEŞİLYURT CEZAEVİ MÜZESİ

1970’li yıllardan 2004 yılına kadar yerel küçük bir cezaevi olarak kullanılan Yeşilyurt’taki cezaevi, müzeye dönüştürüldü.

Restorasyonu 2019'da biterek Kültür Tepesi haline gelen cezaevi içerisinde müze, konferans salonu ve tiyatro sahnesinin de yer aldığı Kültür Evi'ne dönüştürüldü. Cezaevi binasının bir bölümü aslına uygun olarak müze haline getirilmiş, kalan bölümü ise konferans salonu ve tiyatro sahnesiyle birçok kültürel etkinliğe ev sahipliği yapıyor.

Yapının içerisinde Çoban Müzesi, Mahkûm El Sanatları Galerisi, Konferans Salonu ve Kütüphane gibi ek bölümler de düzenlenmiş, ama tabii ki en ilginç bölümler Cezaevi Müzesi olarak kullanılan kısımlar. Giriş bölümünde sizleri, mahkûmlarla ailelerinin demir parmaklıklar arkasında görüştükleri görüşme odaları karşılıyor. Balmumu mankenlerle hazırlanmış canlandırmalar, o zamanki şartları birebir gözünüzde canlandırmanıza yardımcı oluyor.

Binanın içerisine doğru devam ettiğinizde tek kişilik hücreler, ikili ve dörtlü koğuşlar, cezaevi hamamı ve mahkûmların yemek hazırladıkları mutfak gibi bölümleri görebiliyorsunuz. Daktilosunun başındaki fikir suçlusu ile iri yarı koğuş ağası ve üniformalı gardiyan gibi unsurlar da unutulmamış.

MİLLET HANI

Kesme taşlardan iki katlı olarak yapılan ve ortasında avlu ve şadırvan bulunan Millet Hanı, Malatya’da görülmesi gereken önemli yerlerden sadece birisi. Tarihi ve doğal güzellikleriyle saklı bir cenneti andıran Arapgir ilçesinde yer alan hanın yapım tarihine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmasa da ilçe halkı tarafından 1850’li yıllarda yapıldığı belirtilmektedir. Yapıldığı dönemlerde canlı bir ticaret merkezi olan kullanılan hanın yapısı dikdörtgene yakın yamuk bir plan örneği göstermektedir. İki katlı olan han, ortada üzeri açık havuzlu kare planlı avlu ve bu avlunun etrafına dizili olan dükkânlardan oluşmaktadır. Dükkânların önü taşıyıcı ağaç direklerle revak görünümündedir. Alt katta 12, üst katta 13 dükkân bulunmaktadır. Her iki kat aynı plan özelliği göstermektedir. Dükkân duvarları kerpiç örgülü ve sıvalıdır. Çatısı 1980’li yıllarda yenilenmiş ve sac ile kaplanmıştır. Giriş kapısı üzerinde kitabe taşının olduğu yer boştur. Ayrıca, üst katı butik otel, alt katı ise nostaljik alışveriş merkezi olarak kullanılmaktadır.

Tam yeri Köseoğlu Mahallesi’nde Mirtiva Ahmet Bey Cami'sinin tam karşısında olan han, 2009-2011 yılları arasında aslına uygun olarak restore edilmiş ve hemen ardından Arapgir Belediyesi’ne teslim edilmiştir.

Malatya’yı keşfedin

KENT MÜZESİ

Battalgazi ilçesinde bulunan daha önceleri Askerlik Şubesi olarak kullanılan Malatya Kent Müzesi 1893 yılında yapılmıştır ve Geç Osmanlı Dönemi eserlerinden biridir.

Malatya’nın toplumsal ve kültürel yaşamını, geçirdiği değişimleri anlatmak amacıyla oluşturulan Malatya Kent Müzesi; kentin kültürünü, tarihi, sosyal ve ekonomik zenginliğini tanıtmak amacıyla yöresel her türlü eşya, belge, kitap, görsel malzeme, ses ve görüntü kayıtlarını bünyesinde bulunduruyor.

Müze, Malatya’nın yedi bin yıllık kadim tarihinin anlatıldığı ve kentin geleneksel gündelik yaşamının yıllar öncesinden getirilerek önümüze konulduğu buram buram Malatya kokan bir mekân olarak mutlaka ziyaret edilmesi gerekiyor.

Malatya’yı keşfedin

KÜLTÜR EVİ

Malatya’nın Cumhuriyet Dönemi ve sonrası kültürel yaşamın gelecek nesillere aktarılması amacıyla Malatya Büyükşehir Belediyesi tarafından Fırat Kalkınma Ajansı’nın katkıları ile 2017 yılında açılmış ve ziyaretçilerin hizmetine sunulmuştur. Belediye tarafından oluşturulan “Sanat Sokağı”nda bulunan

Kültür Evi, kent mimarisine uygun dizayn edilmiş bir binadır. Çeşitli kültür ve sanat faaliyetlerine de ev sahipliği yapan sokakta Fotoğraf Makinesi Müzesi, Kültürevi ile Çocuk Oyunevi ve Oyuncak Müzesi bulunmaktadır. Malatya kültüründe var olan fakat kaybolmaya yüz tutmuş yaşam tarzlarının, alışkanların, örf, adet ve geleneklerin tekrar hayat bulmasına imkân sağlamak amacıyla açılan “Malatya Kültür Evi” geçmişe ışık tutuyor. Malatya Kültür Evi’nde kültür ve yaşama ait yöresel el işlemeleri, halı dokuma, mutfak–kiler, kayısı odaları, ziyaretçilerine nostalji yaşatıyor. Ayrıca Kemal Sunal ve Ahmet Kaya odalarında, sanatçıların bal mumu heykelleri ve kişisel eşyaları da sergileniyor.

Malatya’yı keşfedin

RADYO ve GRAMOFON MÜZESİ

Türkiye’nin radyo tarihine hakkında bilgi sahibi olmak ve nostaljik materyallerle tarihi bir yolcuğa çıkmak isterseniz, İkinci Dünya Savaşı ve Kıbrıs Harekâtı dönemlerinden kalan, radyocuların kullandıkları mikrofonlar ve dinleyicilerin savaşı takip ettikleri radyolar da yer aldığı “Radyo ve Gramofon Müzesi”, Malatya’da yer alıyor.

Koleksiyondaki en eski parçalar 1920’ li yıllara tarihleniyor. Logosunda gramofon dinleyen köpek illüstrasyonunun bulunduğu “His Master’s Voice” gramofonları, hepimizin 1970’li yıllara kadar başında oturup “Okul Radyosu”, “Arkası Yarın”, “Radyo Tiyatrosu” gibi programları dinlediğimiz ahşap kasalı Grundig ve Philips marka radyolar müzedeki en nadide eserlerden bazıları.

Malatya’yı keşfedin

POYRAZ KONAĞI

Battalgazi ilçesinde Meydanbaşı Mahallesi’nde bulunan Poyrazlar Konağı’nın yapım yılının 1890 olduğu tahmin edilmektedir. Cumhuriyetin kurulduğu yıllarda yörenin en güzel yapısı olduğu belirtilmektedir. Cumhuriyetin kurulduğu yıllarda okul olarak hizmet veren konak, Eski Malatya’nın ilk mektebi olarak bilinmektedir. Battalgazi Belediyesi tarafından 2011’de restore çalışması yapılmış olup “Mahalle Yaşam Müzesi” olarak projelendirilmiştir.

Poyrazlar Konağı’nın birçok özelliği o dönemin yapıları ile karşılaştırıldığında, kullanım ve yaşam standardı yönünden yüksek bir yapı farklılığı görülür. Konak iki katlı olup kerpiç, taş ve ahşap malzemeden yapılmıştır. Yapının kuzey ve güney cepheden iki girişi vardır. Bina 21 x 11 metre kare alan üzerindedir. Ahşap merdivenle çıkılan 1.katta haremlik ve selamlık kısmı yer almaktadır. Burada balkon şeklinde “Hayat” adı verilen yazlık mekânlar bulunmaktadır. Alt katta ise mutfak, kiler, samanlık gibi mekânlar yer alır. Ortadan bölündüğünde, simetrik bir yapı olan konak, her iki avlusunda bulunan ekmek pişirme yeri, hamam (şimdi yıkılmış durumda) olarak kullanılan bölüme ait kısımda taban ısıtılması amacıyla, duman dolaşımının yapıldığı bir sistem konulduğu görülmüştür. Yapıda ahşap işlemelere çok önem verilmiştir.

Malatya’yı keşfedin

SİLAHTAR MUSTAFA PAŞA KERVANSARAYI

Battalgazi ilçesi Alacakapı Mahallesi’nde bulunan Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, IV.Murat’ın silahtarı Bosnalı Mustafa Paşa tarafından 1637 tarihinde yaptırılmıştır. 67 x 76 metrekare boyutunda dikdörtgen bir alan üzerine, açık avlu ve kapalı hal olarak inşa edilmiştir. Yapının mimarı ise, Halep Mimarbaşısı Üstat Mehmet’in oğlu Üstat Ebubekir’dir.

Geçmişte Doğu ve Batı'nın önemli kesişim yerlerinden olan ve tipik bir Osmanlı kervansarayı özelliği taşıyan Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı’nda, kemerli olan giriş kapısının her iki yanında bir oda görülür. Bu kapının üstünde duvar içerisinden merdivenle çıkılan bir mescit olduğu sanılan bölüme varılır. Asıl kapalı kısmın üstü ise, üç sıra tonozla örtülmüştür. Tonozlar, sadece ayaklar üzerine basmaktadır. Doğuya giden yollar üzerinde bulunan bu kervansaray, şehrin ticari yoğunluğunu göstermesi açısından önem taşır. Ticari olduğu kadar askeri fonksiyonu da bulunan han, oldukça sağlam bir temel üzerine kurulmuş olup, bir çizgi üzerine sıralanmış dükkânların külliye halinde yer aldığı bir yapıdır. Hanın iki kitabesi vardır.

Malatya’yı keşfedin

FOTOĞRAF MAKİNASI MÜZESİ

Malatya’da Fotoğraf Makinası Müzesi’nde birbirinden farklı 2023 fotoğraf makinasının yer aldığı müze, dünyanın en büyükleri arasında bulunuyor.

Tipik Malatya Köşk mimarisini yansıtan binanın odalarından bazıları sinema salonu, karanlık oda, fotoğraf makinesi ve tamirci canlandırması gibi amaçlarla kullanılıyor. Alt kata fotoğraf endüstrisinde kullanılan aksesuarlar sergilenirken, köşkün üst katında ise 44 farklı segmentte sınıflandırılmış 2.000’ den fazla fotoğraf makinesi yer alıyor.

Malatya Büyükşehir Belediyesi tarafından oluşturulan 2 bin 23 fotoğraf makinesi ve 3 bini aşkın aksesuarın bulunduğu "Fotoğraf Makinası Müzesi" açıldığı günden bu yana yüzbinlerce ziyaretçiyi ağırladı. Malatya Sanat Sokağı’nda 2017 yılında açılan ve 1876'dan günümüze 2 bin 23 fotoğraf makinası ve 3 bini aşkın aksesuarın bulunduğu müzede, 120 yıllık ahşap makinelerden körüklülere, filmli ve dijital makinelerden katlanabilir olanlara, casus makinelerden özel üretim fotoğraf makinaları yer alıyor.

1876 yılından 2010 yılına kadar üretilmiş, yüzlerce fotoğrafın yer aldığı müzede, ‘casus ve dedektif’, ‘press’ ve ‘özel üretim’ fotoğraf makinalarının yanı sıra 1900-1923 yılları arasında üretilen ve ölü fotoğraflarının çekildiği ‘Voigtlander ve Sohn’ marka fotoğraf makinası da müzede sergileniyor.

Malatya’yı keşfedin

10 Şub 2024 - 10:41 Malatya- Kültür & Sanat

Mahreç  Yusuf Durdu


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Malatya Söz Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Malatya Söz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Malatya Söz editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Malatya Söz değil haberi geçen ajanstır.