Geç Kalkolitik, Roma ve Erken Bizans dönemlerinde önemli bir yerleşim yeri olarak kullanılan Hadrianapolis Antik Kenti’nde kazı ve restorasyon çalışmaları tüm hızıyla sürüyor. Karabük Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ersin Çelikbaş’ın başkanlığında yürütülen çalışmalarda, bölge tarihine ışık tutacak ünik (eşsiz) bir keşfe imza atıldı. Yapılan titiz kazılarda, içinde bütün halde bir iskelet ve çok sayıda mezar sunusu barındıran 1750 yıllık bir pitos mezar ortaya çıkarıldı.
Bölge Tarihinde Bir İlk: İlk Kez Küp Mezar Belgelendi
Keşfin bölge arkeolojisi açısından ezber bozan bir niteliğe sahip olduğunu belirten Kazı Başkanı Prof. Dr. Ersin Çelikbaş, pitos mezarın kendilerine çok önemli veriler sunduğunu vurguladı. Batı Karadeniz’in iç kesimlerinde daha önce böyle bir gömü geleneğine rastlanmadığına dikkat çeken Çelikbaş, şu ifadeleri kullandı:
"Mezarın içindeki buluntular bizim için değerli fakat buranın bir pitos mezar olması çok daha önemli. Çünkü bölgede, özellikle Batı Karadeniz'in iç bölgelerinde bugüne kadar yapılan hiçbir yüzey araştırmasında ya da kazı çalışmasında pitos mezara rastlanmamıştı. Dolayısıyla bu keşfi bölge için bir ilk olarak görebiliriz. Hadrianapolis ve çevresinde ölü kültü anlamında ilk defa bir pitos mezarı belgelemiş olduk."
İmparator Probus Sikkesi Tarihi Netleştirdi
Küp mezarın içerisinden çıkan eserler, defin işleminin tam olarak ne zaman yapıldığını da kanıtladı. Mezarın içinde bulunan sikkenin, Milattan Sonra 276-282 yılları arasında hüküm süren Roma İmparatoru Probus'a ait olduğu belirlendi. Prof. Dr. Çelikbaş, "Probus sikkesi, aslında bu mezarın Milattan Sonra 3. yüzyılın sonlarına doğru buraya bırakıldığını net bir şekilde göstermekte. Bu da bölgenin ölü gömme geleneklerinin anlaşılması için çok değerli bir veri" dedi.
"Mezardaki Birey Bir Kadın Olabilir"
Küpün içerisinden çıkan "ölü hediyeleri" de antik dönemin sosyo-ekonomik ve kültürel bağlarını gözler önüne serdi. Mezardan iskeletin yanı sıra;
-
7 adet pişmiş toprak kap (Karadeniz'e özgü Pontic Sigillata türü),
-
1 adet kandil,
-
1 adet metal bıçak,
-
2 adet kemik toka çıkarıldı.
Çıkan kapların Karadeniz havzasına ait özel toprak kaplar olduğunu ifade eden Çelikbaş, mezardan kemik tokaların çıkmasının ise içerideki bireyin bir kadın olabileceğine işaret ettiğini belirtti.
Hadrianapolis kazı ekibi tarafından koruma altına alınan envanterlik eserler üzerindeki detaylı laboratuvar çalışmaları devam ediyor. Keşfin, antik kentin inanç ve ölü gömme ritüellerinin bütünüyle aydınlatılmasına büyük katkı sağlaması bekleniyor.
