Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Meyve Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği", 28 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe girdi. Başta Malatyalı kayısı üreticileri olmak üzere, yeni bahçe tesis edecek tüm çiftçileri yakından ilgilendiren bu kararla birlikte fidan üretim, belgelendirme ve pazarlama süreçlerinde köklü değişikliklere gidildi.
ETİKETSİZ FİDAN SATIŞI KESİN OLARAK YASAKLANDI
Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri pazar tezgahlarını ve satış noktalarını ilgilendiriyor. Alınan karara göre, üretim materyali ve fidanlar sadece Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş fidan üreticileri veya tohumluk bayileri tarafından satılabilecek. Yetkisiz kişilerce pazarlama yapılmasına ve piyasada "etiketsiz fidan" veya üretim materyali satışına hiçbir şekilde izin verilmeyecek.
SERTİFİKALI ÜRETİMDE 'MAVİ ETİKET' VE 'KAREKOD' SİSTEMİ
Yeni düzenlemeyle birlikte satın alınacak fidanların taşıdığı etiket renkleri ve teknolojik altyapısı da yeniden standartlara bağlandı. Yönetmeliğe göre tüm etiketlerde sertifika bilgilerini içeren "Karekod" (datamatrix) bulunması zorunlu hale getirildi (Karekod uygulamasına tam geçiş için 2 yıllık süre tanındı).
Fidan sınıflarına göre çiftçinin karşısına çıkacak zorunlu etiket renkleri ise şu şekilde belirlendi:
-
Sertifikalı Üretimlerde: Mavi renkli etiket
-
Standart Üretimlerde: Sarı renkli etiket
-
Ön Temel Üretimlerde: Beyaz üzeri mor kuşaklı etiket
-
Temel Üretimlerde: Beyaz etiket
ALICILARA "BİR YIL SAKLAMA" ZORUNLULUĞU
Düzenlenen sertifika ve etiketler, beyanname yılını takip eden yılın sonuna kadar geçerli olacak. Bu tarihten sonra etiketlerin geçerliliği ancak başvuru kuruluşu tarafından hazırlanan "Bitki Muayene Raporu" ile mümkün olabilecek. Ayrıca yönetmelik, fidanı alan çiftçiye de bir sorumluluk yüklüyor: Alıcılar satın aldıkları fidanlara ait sertifika ve etiketleri, gerektiğinde yetkililere göstermek amacıyla bir yıl süre ile muhafaza etmek zorunda.
KURALLARA UYMAYANLARA AĞIR YAPTIRIMLAR GELİYOR
Yeni dönemde üretim ve pazarlama aşamalarında asgari standartlara uymayan, bitkilerde karantina etmenlerinden ari olma kuralını ihlal eden ve sertifikasyon şartlarını yerine getirmeyen kişi veya kuruluşlar için denetimler Genel Müdürlük komisyonlarınca sıkılaştırılacak. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden, kaçak veya kayıtsız fidan satanlar hakkında 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında ağır cezai yaptırımlar uygulanacak.