Malatya’da geçtiğimiz yıl yaşanan don felaketinin izleri henüz silinmemişken, yeni sezon öncesi don riski üreticiler arasında yeniden tedirginlik oluşturmaya başladı. Bilgi Yolu Eğitim Kültür ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (BİLSAM) Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Gezer, konuya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
SON 20 YILDA DON OLAYLARI BELİRLİ ARALIKLARLA YAŞANDI
Prof. Dr. İbrahim Gezer, son 20 yılda Malatya’da 2004, 2010, 2014, 2020 ve 2025 yıllarında önemli don olaylarının yaşandığını hatırlattı. Bu döngüye göre önümüzdeki birkaç yıl içerisinde büyük çaplı don riskinin düşük olabileceğini ifade eden Gezer, meteorolojik tahminlerin değişkenlik gösterebildiğini belirterek önümüzdeki günlerin dikkatle takip edilmesi gerektiğini söyledi.
GENİŞ ÇAPLI DON BEKLENMİYOR ANCAK RİSK SÜRÜYOR
Bu yıl ciddi zararlar verecek geniş çaplı bir don beklemediğini ifade eden Gezer, tamamen risksiz bir dönemden söz etmenin mümkün olmadığını dile getirdi. Lokal düzeyde don olaylarının görülebileceğini belirten Gezer, özellikle üreticilerin tedbirli olması gerektiğini vurguladı.
KAYISIDA EN KRİTİK DÖNEMLERE DİKKAT
Kayısı üretiminde en kritik dönemlere dikkat çeken Gezer, bitkinin gelişim evrelerine göre dona dayanıklılığın değiştiğini belirtti. Özellikle meyvenin küçük olduğu dönemde riskin arttığını ifade eden Gezer, sıcaklığın -1 derecenin altına düşmesiyle zararın başladığını, -3 derecede ise ürünün tamamen kaybedilebileceğini söyledi.
ÜRETİCİLERE SİGORTA VE TEDBİR ÇAĞRISI
Üreticilere sigorta yaptırmaları çağrısında bulunan Gezer, Malatya’da daha çok radyasyon donlarının görüldüğünü belirtti. Bu tür donlara karşı bahçelerde ateş yakma, yağmurlama sulama ve rüzgâr fanlarının kullanılabileceğini ifade etti. Adveksiyon donlarının ise daha yıkıcı olabileceğini belirten Gezer, bahçe çevresine servi, ladin ve ardıç gibi ağaçların dikilmesinin rüzgâr kıran görevi görebileceğini söyledi.
YAĞMURLAMA SULAMA SİSTEMLERİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Yağmurlama sulama sistemlerinin doğru uygulandığında -8 ila -10 dereceye kadar koruma sağlayabildiğini belirten Gezer, sistemin kesintisiz çalışmasının hayati önem taşıdığını ifade etti. Ayrıca aşırı su kullanımının risk oluşturabileceğini belirterek drenaj sistemlerinin kurulmasının önemine dikkat çekti.