Malatya’da yaşandığı rivayet edilen bu olay kartalların ortasında kalan bir çobanın hikâyesini anlatıyor. Hekimhan ilçesine bağlı Yama Dağı köylerinde yüzyıllardır anlatılan Kartal Oyunu efsanesi, Anadolu’nun hayvancılıkla şekillenen yaşam mücadelesini ve halk oyunlarına yansıyan derin sembolleri gözler önüne seriyor. Doğu Anadolu’nun birçok yöresinde izlerine rastlanan Kartal Oyunu, Malatya’nın özellikle Hekimhan Yama Dağı çevresindeki köylerinde güçlü bir kültürel hafızaya sahip.
Rivayete göre, geçmiş zamanlarda Malatya’nın Yama Dağı eteklerinde yaşayan kimsesiz bir çoban, köylülerin küçükbaş hayvanlarını otlatır. Sürünün içinde, köylülerin kendisine hediye ettiği ve çok sevdiği kınalı bir kuzu vardır. Çoban bu kuzuyu gözünden ayırmaz. Bir yaz günü, sürüyü otlatırken ardıç ağacının gölgesinde dinlenen çoban, ansızın duyduğu güçlü kanat sesleriyle irkilir. Bir kartal, fırsatı değerlendirerek kınalı kuzuyu kapar ve Yama Dağı’nın zirvesine doğru yükselir. Çoban çaresizce kartalın peşinden koşar; ancak zirveye vardığında onu daha acı bir manzara bekler.
Zirvede kınalı kuzunun etrafını saran kartallar, avdan daha fazla pay almak için birbirleriyle kıyasıya mücadele eder. Bu vahşi sahne karşısında çoban çaresiz kalır ve kuzusunu kurtaramaz. Gözyaşları içinde köye dönen çoban, yaşadıklarını kelimelerle anlatmakta zorlanır.
Köylülerin soruları karşısında, kartalların hareketlerini bedeniyle taklit ederek yaşadıklarını anlatmaya başlar. Kanat çırpışlarını, saldırı anlarını ve kartalların kavgasını canlandırır. Bu anlatım, köylüler arasında kısa sürede yayılır. İşte bu taklitler, zamanla Kartal Oyunu’nun temel figürlerini oluşturur.
Zaman içinde Kartal Oyunu, Malatya’nın düğünlerinde, dernek toplantılarında ve toplu etkinliklerinde davul zurna eşliğinde oynanan bir halk oyunu hâline gelir. Özellikle Hekimhan ve Yama Dağı köylerinde kuşaktan kuşağa aktarılan bu oyun, yalnızca bir dans değil; Anadolu insanının doğayla, emekle ve kayıpla olan mücadelesinin sahneye yansımasıdır.
Kartal Oyunu, Malatya’nın tarım ve hayvancılıkla yoğrulmuş toplumsal yapısını, halk anlatılarıyla harmanlayarak günümüze taşır. Efsaneden doğan bu halk oyunu, Malatya’nın somut olmayan kültürel mirası içinde önemli bir yer tutar ve yöre kültürünün yaşatılmasında büyük rol oynar.
