Dünya kuru kayısı üretiminin başkenti Malatya’nın bu ünvanı kazanmasının ardında, nesillerdir anlatılan tüyleri diken diken eden bir efsane yatıyor. Karlı bir kış gecesi şehre gelen gizemli bir yolcu, bıraktığı emanetle bir şehrin kaderini nasıl sonsuza dek değiştirdi? İşte "Mişmiş"in sırlarla dolu hikayesi.
Malatya bugün sadece Türkiye’nin değil, dünyanın da "Kayısı Diyarı" olarak tescilli bir markası. Ancak bu altın sarısı meyvenin hikayesi, modern tarım tekniklerinden çok daha eskilere; karlı bir gece kapısı çalınan mütevazı bir haneye dayanıyor.
HORASAN’DAN GELEN GİZEMLİ MİSAFİR
Yörede anlatılan ve dilden dile aktarılan efsaneye göre; dondurucu bir kış gecesi, Malatya’nın girişindeki ilk evin kapısı çalınır. Kapıda, Horasan’dan geldiğini söyleyen yorgun bir yolcu vardır. "Tanrı misafiri kabul eder misiniz?" diyerek içeri giren bu yabancı, o gece Malatya’nın ekonomik ve kültürel geleceğinin temellerini atacağından habersizdir.
"CENNET MEYVESİ" MİRASI: "ADINI SİZ KOYUN"
Evin ocağı başında ısınan gizemli yolcu, heybesinden bir avuç çekirdek çıkararak ev sahibine uzatır. Yolcunun o gece kurduğu cümleler, bugün Malatya sokaklarında hala yankılanmaktadır:
"Biz buna cennet meyvesi deriz. Bu taneleri ektiğinizde büyüyecek ağaçlar, altın sarısı meyveler verecek. Yörenizin çehresi değişecek, halkınızın geçimi buradan olacak. Baharla birlikte dikin; bereketi Allah’tan... Hele bir görün, adını da siz koyarsınız."
SIRRA KADEM BASAN KERAMETLİ ZAT
Ertesi sabah ev sahibi, misafirini uyandırmak için odasına gittiğinde büyük bir şok yaşar. Odada ne yolcu vardır ne de bir eşyası. Yatağa hiç dokunulmamış, kapılar içeriden açılmamıştır. Karların üzerinde ise sadece birkaç adım sonra kaybolan ayak izleri kalmıştır. Malatya halkı, bu yolcunun şehre bolluk getirmesi için gönderilen "kerametli bir zat" olduğuna inanır.
BİR AVUÇ ÇEKİRDEKTEN DÜNYA MARKASINA
Ev sahibinin komşularıyla paylaştığı o çekirdekler, baharın gelmesiyle toprakla buluşur. Birkaç yıl içinde yetişen ağaçlar, bölgede daha önce hiç görülmemiş lezzette, altın sarısı meyveler verir. Halkın "Mişmiş" adını verdiği bu meyve, kısa sürede tüm şehre yayılır.
