Bir yolcu, kimse fark etmeden Malatya’nın kaderini geldiği gece değiştirir. Yanında getirdiği küçük tohumlar, birkaç yıl içinde altın sarısı meyvelere dönüşür; halk için bereket, şehir için simge haline gelir.
Yörede anlatılan efsaneye göre, yıllar önce karlı bir kış gecesi Horasan’dan yola çıkan bir yolcu, Malatya’ya ulaşır. Karlar şehri beyaza bürümüş, hava öyle soğuktur ki insanın kanı donar. Bu zor koşullarda yolcu, Malatya’nın girişindeki ilk ışığı yanan hanenin kapısını çalar.
Ev sahibi kapıyı açtığında karşısında birini görür. Yolcu, “Tanrı misafiri kabul eder misiniz?” der ve ev sahibi içeri alır. Misafirin ocağın yanına oturmasına yardımcı olur. Yolcu, yanındaki heybesinden bir avuç çekirdek çıkarır ve der ki:
“Biz buna cennet meyvesi deriz. Bu taneleri ektiğinizde büyüyen ağaçlar, altın sarısı meyveler verecek. Yörenizin çehresi değişecek, halkınızın geçimi sağlayacak. Baharla birlikte tohumları dikeceksiniz; gayrı bereketi Allah’tan… Hele bir bereketini görün, adını da siz koyarsınız.”
Ev sahibi çekirdekleri dikkatle alır ve yolcuyu misafirperverlikle ağırlamaya devam eder. Sabah olunca ev sahibi yolcunun odasını tıklatır, cevap alamayınca kapıyı açar. Odada hiçbir iz yoktur; yolcu, yatağında bile yoktur. Ev sahibi ve eşi evin etrafına bakar, yalnızca karların üzerinde kaybolmuş ayak izlerini bulurlar. İşte bu nedenle yöre halkı, bu yolcunun Allah tarafından Malatya’ya özellikle gönderilmiş kerametli bir kişi olduğuna inanır.
Ev sahibi, kendisine emanet edilen çekirdekleri komşularıyla paylaşır. Herkes bahçesine, bağa bu çekirdekleri eker; fidanlar kısa sürede büyür ve birkaç yıl içinde altın sarısı meyveler verir. İlk kez görülen bu lezzetli meyveler, Malatya halkı için büyük bir bereket kaynağı olur ve zamanla şehrin her köşesine yayılır.
Malatya, sadece Türkiye’nin değil, dünyanın da “Kayısı Diyarı” olarak bilinen nadir şehirlerden biri. Altın sarısı rengi, eşsiz tadı ve aromasıyla adeta cennet meyvesi olarak anılan Malatya kayısısı, şehir halkı için hem geçim kaynağı hem de kültürel bir simge olmayı sürdürüyor.
Bugün Malatya kayısısı, hem yurt içinde hem de yurt dışında büyük talep görüyor. Şehirde düzenlenen kayısı festivalleri, şenlikler ve fuarlar, hem üreticiyi destekliyor hem de Malatya’nın kültürel ve ekonomik simgesini gözler önüne seriyor. “Mișmiş” olarak da bilinen bu eşsiz meyve, Malatyalılar için sadece bir gıda değil; tarih, kültür ve geleneğin yaşayan bir parçası.
Her bahar altın sarısı meyveler olgunlaştığında, Malatya’da adeta bir bayram havası yaşanıyor. Malatya kayısısı, efsaneden günümüze gelen bereketi ve eşsiz lezzetiyle bugün dünyanın dört bir yanında adından söz ettiriyor.
