Malatya’nın Yeşilyurt ilçesine bağlı Cumhuriyet Örnek Köyü, bugünlerde doğa mücadelesiyle gündemde. Köyde faaliyet gösteren taş ocaklarının yarattığı hava kirliliği ve tarımsal tahribat, vatandaşları isyan noktasına getirdi.
Sağlık Riski Kapıda: "Nüfusun Çoğu Yaşlı ve Hasta"
Keklik ve Doğa Koruma Derneği Başkanı Medet Kılınç, taş ocaklarından yayılan toz ve dumanın evlerin içine kadar girdiğini belirtti. Kılınç, durumun vahametini şu sözlerle özetledi:
"Köyümüzde yaşayanların büyük bir kısmı emekli ve yaşlı vatandaşlar. Birçoğunda kronik rahatsızlıklar var. Bu toz bulutları sadece doğayı değil, doğrudan insan hayatını tehdit ediyor."
Tarımın Başkenti Toz Altında
Taş ocaklarının bölge ekonomisine vurduğu darbe sadece sağlıkla sınırlı değil. Malatya’nın simgesi olan kayısı üretimi, tozlanma nedeniyle ciddi verim kaybıyla karşı karşıya.
-
Ürün Kaybı: Yaprakların ve meyvelerin üzerini kaplayan toz tabakası fotosentezi engelliyor.
-
Ekonomik Zarar: Kalitesi düşen ürünler pazar değerini kaybediyor.
-
Geçim Kaynağı: Tarım dışında alternatifi olmayan köylü, toprağını terk etme riskiyle karşı karşıya.
Organik Tarım ve Arıcılık Tehlikede
Köy sakinlerinden Simay Kılınç ise bölgenin sadece geleneksel tarım değil, aynı zamanda organik tarım, hayvancılık ve arıcılık merkezi olduğuna dikkat çekti. Kılınç’a göre taş ocakları üç temel kaynağı zehirliyor:
-
Su Kaynakları: Yer altı sularının yapısı ve akış yönü değişiyor.
-
Hava Kalitesi: Partikül maddeler organik sertifikasyon süreçlerini imkansız kılıyor.
-
Toprak Yapısı: Kimyasal kalıntılar ve ağır metal riski artıyor.
Köylülerin Yetkililerden Talepleri
Cumhuriyet Örnek Köyü sakinleri, sorunların çözümü için şu somut adımların atılmasını bekliyor:
-
ÇED Süreçleri: Mevcut ocakların faaliyetlerinin yeniden incelenmesi ve yeni ocaklara ruhsat verilmemesi.
-
Denetim: Toz indirgeme sistemlerinin (filtre ve sulama) zorunlu ve sürekli hale getirilmesi.
-
Koruma Alanları: Organik tarım havzalarının "maden dışı alan" ilan edilmesi.