Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin üzerinden yıllar geçmesine rağmen, yer altındaki hareketlilik hâlâ tamamen sona ermiş değil. Son günlerde Malatya ve Adana’da yaşanan depremler sonrası açıklama yapan Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nden emekli Prof. Dr. Osman Bektaş, dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Bektaş, büyük depremlerin yalnızca yüzeyde birkaç dakika sürdüğünü ancak yer altındaki etkilerinin yıllarca devam ettiğini belirterek, özellikle Doğu Anadolu Fay Hattı çevresindeki bölgelerde yeni sismik hareketliliklerin görülebileceğini ifade etti.
“Yer Altındaki Enerji Yayılmaya Devam Ediyor”
Prof. Dr. Osman Bektaş, 6 Şubat depremlerinin ardından yer kabuğunun hâlâ denge arayışında olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Yüzeydeki yıkım saniyeler sürdü ama sismik enerji yerin derinliklerindeki akışkan ortamda yayılmaya devam ediyor. Bu derin süreç, en az 10 yıl boyunca bölgedeki sismik faaliyetlerin ana belirleyicilerinden biri olacak.”
Bektaş’a göre özellikle Malatya, Adana ve çevresindeki fay sistemleri bu süreçte yeniden stres yüklenmesi yaşıyor.
“Yer Altı Adeta Canlı Bir Organizma Gibi”
Uzman değerlendirmesine göre deprem sonrası süreç yalnızca artçı sarsıntılarla sınırlı değil. Yer altındaki stres transferi farklı faylara aktarılıyor ve yeni hareketlilikler ortaya çıkabiliyor.
Bektaş, bu süreci şu sözlerle anlattı:
“Sistem dinamik ve sürekli yer değiştiriyor. Yer altı adeta canlı bir organizma gibi çevre fayların stres dengesini her gün yeniden kuruyor.”
Açıklamada, özellikle Malatya-Pütürge hattı ile Adana-Saimbeyli çevresinde görülen son depremlerin bu sürecin doğrudan sonucu olabileceği ifade edildi.
“Deprem Düzenleyici Etki Oluştu”
Prof. Dr. Bektaş, derin yer kabuğunda meydana gelen enerji hareketlerinin bölgesel deprem davranışlarını etkilediğini belirterek, bunu “deprem düzenleyici” bir mekanizma olarak tanımladı.
Bektaş’a göre:
- Büyük depremler sonrası stres çevre faylara dağılıyor
- Yer altındaki viskoelastik yapı enerjiyi uzun süre taşımaya devam ediyor
- Bu süreç yeni sarsıntıları tetikleyebiliyor
- Malatya ve Adana hattındaki hareketlilik bu nedenle dikkatle takip edilmeli
Önümüzdeki 10 Yıl Uyarısı
Bektaş’ın açıklamalarında en dikkat çeken bölüm ise “10 yıllık süreç” vurgusu oldu.
Uzman değerlendirmesine göre 6 Şubat depremlerinin ardından başlayan yeniden dengeleme süreci uzun yıllar boyunca etkisini sürdürebilir. GPS ve InSAR verileriyle izlenen kabuk hareketlerinin, özellikle Doğu Anadolu Fay Zonu çevresinde yeni mikro hareketliliklere neden olabileceği ifade edildi.
Uzmanlardan “Panik Değil Hazırlık” Mesajı
Deprem uzmanları, yaşanan hareketliliklerin bölgenin aktif fay yapısından kaynaklandığını belirterek vatandaşların paniğe kapılmaması gerektiğini ancak afet hazırlıklarının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Özellikle yapı güvenliği, kentsel dönüşüm ve afet bilinci konularının önümüzdeki süreçte daha kritik hale geleceği ifade ediliyor.