Elazığ'daki Keban Barajı'nda Murat Nehri havzasında su seviyesi, 2019 yılında yaşanan kuraklık nedeniyle 4 kilometre geri çekilmişti. O döneme ait dron görüntülerinde nehir yatağının tamamen kuruduğu ve baraj tabanının gün yüzüne çıktığı kayıt altına alınmıştı. 2026 yılında bölgede etkili olan yoğun yağışların ardından aynı noktadan havadan gerçekleştirilen dron çekimlerinde ise barajın dolum seviyesine ulaştığı ve su kütlesinin 150 metre ileri geldiği görüldü. Yükselen baraj suları çevre tarım arazilerini de olumsuz etkiledi. Hazine arazisi üzerinde tarım yapan çiftçilerin buğday, arpa, mısır ve pancar ekili tarlalarının bir bölümünün su altında kaldığı tespit edildi.

Söz konusu arazilerin devlet tarafından istimlak edildiğini ve çiftçilerin su baskını riskini bilerek ekim yaptığını belirten bölge sakinlerinden Fahrettin Oluk, ' Cenab-ı Allah, 'Her şeyi sudan yarattık' buyuruyor. Öyle zaman dilimleri oluyor ki insanlar bir damla su bulabilmek için yağmur duasına çıkıyor. Geçen sene, Rabbim bir daha göstermesin, kuraklık yaşandı, susuzluk yaşandı. Rabbime şükürler olsun, bu sene rahmetle yağdı. Birkaç sene öncesinde bu baraj alanında sular 4-5 kilometre geri gitmişti. Bu sene hiç gitmedi, tam tersine 100-150 metre ileri geldi. Tahminen su yine gelip bu kotayı bulacaktır. Vatandaşlar bu alanda bilinçli olarak, riski göze alarak ekin ektiler. Geçen sene şu gördüğünüz yerlere pancar ekmişlerdi. Hem kendi ekonomilerine hem devlete hem de topluma faydası olan bir şey bu. Bazı yerler şimdiden su altında kaldı, kalan yerlere de artık ekin ekmeyecekler gibi gözüküyor. Rabbim her şeyin hayırlısını versin. Bu sene sular çekilmedi, aksine daha çok yağmur yağdı. İnşallah, bu sene daha güzel olur. Burası devlet tarafından istimlak edilmiş. Her zaman söylediğimiz gibi devlet vatandaşın parasını ödemiş, vatandaş da bu riski bilerek burada tarım yapıyor. Su gelmediği zaman buğday, mısır ya da pancar ekiyor. Su geldiği zaman ise riski baştan göze aldığı için yapabileceği bir şey olmuyor zaten' dedi.

452 basamak inilerek ulaşılan Cennet Obruğu’nun iç kısmında ortaya çıkan suyun, bu yılki yoğun yağışların etkisiyle yer altı su seviyesinin yükselmesinden kaynaklandığı değerlendiriliyor. İlk günlerde obruğun belirli bölümlerini dolduran su, daha sonra doğal drenaj noktalarının açılmasıyla akışa geçerek küçük bir dere görünümü oluşturdu.

Bölge sakinleri, daha önce kurumuş halde bulunan alanın yeniden suyla dolmasının mağaranın atmosferini tamamen değiştirdiğini belirtiyor. Narlıkuyu Mahallesi Muhtarı İrfan Aydın ise, 13 yıl önce kaybolan su kaynağının bu yılki yağışlarla birlikte tekrar ortaya çıktığını ifade ederek, oluşan görüntünün ziyaretçiler için oldukça etkileyici olduğunu söyledi.

Yeni oluşan su akışı, Cennet Obruğu’nu ziyaret edenler için doğal güzelliği artıran sürpriz bir manzara haline geldi.

Yaklaşık 30 ila 40 santimetre boylanabilen Likya orkidesi, nisan ayında çiçek açıyor ve aynı gövde üzerinde 7-8 çiçeğe kadar ulaşabiliyor. Pembe ve menekşe tonlarındaki çiçekleriyle dikkat çeken bitkinin çiçek dudağı kısmı ise kırmızı-kahverengi tonlarda görülüyor. Toprak altında iki yumruya sahip olan tür, çiçeklenme döneminin ardından kuruyarak yaşam döngüsünü yumrular aracılığıyla sürdürüyor.

Ancak tür, son yıllarda yoğun baskı altında. Kaçak sökümler, turizm ve yapılaşma faaliyetleri, pestisit kullanımı ve habitat tahribatı, doğal popülasyonları ciddi biçimde tehdit ediyor. Uzmanlara göre kontrolsüz toplanma, türün ekosistemdeki rolünü de geri dönülmez şekilde zayıflatıyor.

Bu tehditlere karşı başlatılan çalışmalar kapsamında, Akdeniz Koruma Derneği ile Ege Üniversitesi iş birliğinde yürütülen proje ile Likya orkidesinin tohumdan çoğaltılması ve laboratuvar ortamında geliştirilmesi hedeflendi. Projede, türün tozlaşma biyolojisi incelendi, in vitro koşullarda çoğaltma teknikleri uygulandı ve elde edilen tohumlar kontrollü şekilde geliştirildi.

Proje ekibinden Nejdet Bozkurt, türün son yıllarda büyük bir baskı altında olduğunu belirterek, son 20 yılda bazı orkide türlerinin sayısının ciddi biçimde azaldığını ifade etti. Bozkurt, “Müdahale edilmezse birçok tür yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak” dedi.

Bozkurt ayrıca orkidelerin yalnızca ekolojik değil, aynı zamanda ekonomik ve kültürel bir öneme sahip olduğuna dikkat çekti. Yumrulardan elde edilen salebin hem içeceklerde hem de gıda sektöründe kıvam artırıcı olarak kullanıldığını belirten Bozkurt, bu nedenle doğadan kontrolsüz sökümün her yıl milyonlarca bitkinin kaybına yol açtığını söyledi.

Türkiye’de yaygın olan geleneksel yumrudan üretim yönteminin sürdürülebilir olmadığını vurgulayan araştırmacılar, bu nedenle tohumdan üretim modeline yöneldiklerini belirtti. Toz zerresi büyüklüğündeki orkide tohumlarının laboratuvar ortamında geliştirilmesinin uzun ve hassas bir süreç olduğu ifade edildi.

Çalışma kapsamında önce doğal popülasyonlar incelendi, güçlü bireyler ebeveyn olarak seçildi ve kontrollü tozlaşma ile tohum elde edildi. Elde edilen genetik materyalin doğrulanmasının ardından laboratuvar ortamında gelişim süreci başlatıldı.

Yaklaşık 400 günlük laboratuvar sürecinin ardından tohumların gelişerek canlı filizlere dönüştüğü ve bazı fidelerin dört aydır doğaya uyum sağlayarak yaşamını sürdürdüğü bildirildi. Araştırmacılar, bu gelişmenin türün korunması açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

Geliştirilen fidelerin bir süre daha büyütüldükten sonra doğal yaşam alanı olan Kaş’taki köylere yeniden aktarılması planlanıyor. Bu adımın, hem türün korunmasına hem de doğal popülasyonun güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Program, TEMA’nın eğitim gönüllülerine yönelik olarak geliştirdiği içerik doğrultusunda gerçekleştirildi. Katılımcılar, doğa eğitimi projelerinde aktif rol üstlenerek çocuklarda ekolojik okuryazarlığın yaygınlaşmasına katkı sağlamayı hedefliyor.

Eğitim, Malatya Battalgazi İlçe Sorumlusu ve yerel eğitmen Dr. Şengül Korkut tarafından verildi. Program kapsamında gönüllülere, doğa eğitimi projelerinin içeriği ve sahada uygulanacak yöntemler ayrıntılı şekilde aktarıldı.

Eğitim sürecinde; çocukların gelişim özellikleri, doğanın çocuklar üzerindeki etkileri, doğa temelli öğrenme yaklaşımları ve çocuklarla etkili iletişim kurma yöntemleri gibi konular ele alındı. Ayrıca sahada yürütülecek eğitim faaliyetlerine ilişkin uygulamalı bilgiler de paylaşıldı.

TEMA Vakfı Malatya İl Temsilcisi Ali Ekber Korkut, gönüllü eğitimlerinin doğa bilincinin yaygınlaşmasında önemli bir rol oynadığını vurguladı. Korkut, doğayla güçlü bağ kuran bireylerin yetişmesinde gönüllü katkısının büyük önem taşıdığını belirtti.

Eğitimi başarıyla tamamlayan gönüllülerin, önümüzdeki dönemde okullarda gerçekleştirilecek doğa eğitimi projelerinde aktif görev alarak çocukların çevre farkındalığını ve ekolojik okuryazarlık düzeyini artırması bekleniyor.

Battalgazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, 6 Şubat depremlerinin ardından afetzedelerin barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla oluşturulan ve yaklaşık üç yıl boyunca kullanılan Bağcılar Konteyner Kent alanında freze çalışması yürütüyor. Deprem konutlarının tamamlanmasıyla birlikte kaldırılan konteynerlerin ardından alanda bulunan asfalt tabakası sökülerek yeniden değerlendirilmek üzere ayrıştırılıyor.

Freze çalışmalarıyla elde edilen asfalt malzemesi, kırsal mahallelerde yapılacak yol düzenlemelerinde serim malzemesi olarak kullanılıyor. Bu yöntemle mevcut malzemenin yeniden değerlendirilmesi sağlanırken, kırsal yol çalışmalarına da katkı sunuluyor. Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri, söküm ve sevkiyat işlemlerini planlama doğrultusunda sürdürerek elde edilen malzemeyi ihtiyaç duyulan bölgelere yönlendiriyor.

Battalgazi Belediyesi, yürüttüğü çalışmalarla mevcut kaynakların değerlendirilmesine yönelik uygulamalarını sürdürürken, kırsal mahallelerde ulaşım altyapısının iyileştirilmesine yönelik çalışmalarına devam ediyor.

Elazığ'da önceki yıllarda etkili olan kuraklık nedeni ile Zafran Mahallesi'nde bulunan Şorşor Şelalesi'nden 30 yıldır su akmıyordu. Bu sene fazlasıyla alınan kar yağışı ve son zamanlardaki yağmurlarla birlikte kuruyan tarihi Şorşor Şelalesi yeniden canlandı. Şelalenin bu sene aktığını gören mahalle muhtarı Selahattin Kuşaksız, çocukluğunun geçtiği şelalenin yanına gelerek turizme kazandırılması için yetkililere seslendi.

Çocukluklarının 30 yıl önce burada geçtiğini belirten Zafran Mahalle Muhtarı Selahattin Kuşaksız, 'Bu şelale iklim kuraklığından dolayı kurumuştu. Bu yıl artan yağışlarla beraber 30 yıllık şelale tekrar aktif hale geldi. Bu şelale suyunun gün geçtikçe daha da çoğalacağını düşünüyoruz. Burası Elazığ'ın el değmemiş en güzel yerlerinden birisidir. Buradan tüm yetkililere sesleniyorum, gelip burayı bir incelesinler. Vatandaşların açısından buraya güzel bir mesire alanı gerekiyor. Vatandaşların burayı gelip görmesi için cazibe merkezi olması şart. Bu şelale kuraklıktan dolayı kurumuştu. Son 10 yılın yağışları ve bu yılın da yağışlarıyla birlikte daha aktif hale geldi. Şelalemiz 30 yıl önceki günlerine dönmeye başlamış. Bu su, bizim anadağ dediğimiz bir yer var. Oradan gelerek Kom Dere'ye kadar gidiyor. Eski insanlar bilir ki bu su, Kom Dere'nin orada çocukluğumuzda yıkanırdık. O cazibeyi kaybetti. Çok güzel bir manzara var. Bütün yetkililere sesleniyorum, vatandaşların gelip burayı görebilmeleri için güzel bir cazibe merkezi yapabiliriz' dedi.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi, üretimi merkeze alan vizyonuyla tarım ve hayvancılık alanındaki desteklerini 2026 yılında da sürdürüyor. Başkan Dr. Memduh Büyükkılıç'ın 'Yeter ki siz üreten olun' anlayışıyla şekillenen projeler kapsamında, çiftçilerin en önemli girdilerinden biri olan tohum desteği bu yıl da öncelikli başlıklar arasında yer aldı. Büyükşehir belediyesi, 2019-2025 yılları arasında sulama tesislerinden drenaj çalışmalarına, tarımsal makine desteklerinden hayvancılık projelerine kadar geniş bir yelpazede yaklaşık 1,5 milyar TL'lik destek sağladı. Aynı dönemde, Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile yürütülen ortak projeler kapsamında farklı türlerde tohum alımı ve dağıtımı gerçekleştirilerek yaklaşık 110 milyon TL'lik katkı sunuldu. 2026 yılı programı kapsamında çiftçilere, 200 ton nohut, 100 ton aspir ve 50 ton 4'lü karışım yem bitkisi olmak üzere toplam 350 ton tohum dağıtımı yapılacak. Bu destek, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen 'Planlı Ekim Projesi' kapsamında, ÇKS'ye kayıtlı üreticilere yüzde 50 hibeli olarak verilecek. Dağıtılacak tohumlar sayesinde yaklaşık 45 bin dekar tarım arazisinde üretim yapılması planlanıyor. Bu sayede üreticilerin artan girdi maliyetleri karşısında desteklenmesi ve özellikle tohum maliyetlerinin minimize edilmesi hedefleniyor. Projenin toplam maliyeti ise yaklaşık 19 milyon TL olarak açıklandı. Tohumların temini için ihale süreci başlatılırken, tedarik aşamasının devam ettiği bildirildi. Önümüzdeki haftalarda dağıtımın tamamlanarak üreticilere ulaştırılması planlanıyor. Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç, tarımın stratejik önemine dikkat çekerek, üreticilerin her zaman yanında olduklarını vurguladı. Büyükkılıç, sürdürülebilir tarım ve güçlü üretim için desteklerin artarak devam edeceğini ifade etti.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 2026 yılında da üreticiyi merkeze alan projeleriyle hem yerel kalkınmaya hem de ülke tarımına katkı sunmayı sürdürüyor.

Elazığ Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü, kentin yeşil dokusunu güçlendirmek ve mevsimlik çiçek ihtiyacını yerinde karşılamak amacıyla Cip sera alanında tohumdan fide üretim çalışmalarını sürdürüyor. Modern üretim tekniklerinin kullanıldığı serada yetiştirilen çiçek fideleri, Elazığ'ın park, bahçe ve refüjlerini renklendiriyor. 10 bin metrekare alan üzerine kurulu Cip sera alanında yürütülen üretim sürecinde, kaliteli ve sertifikalı tohumlar tercih ediliyor. Uzman ekipler tarafından hazırlanan ekim viyollerine yerleştirilen tohumlar, otomatik sulama ve iklimlendirme sistemleri sayesinde kontrollü şartlarda çimleniyor. Fidelerin gelişim sürecinde sıcaklık, nem ve ışık dengesi düzenli olarak takip edilerek maksimum verim hedefleniyor. Tesiste, 20 günde üretimi gerçekleştirilen çiçekler arasında özellikle kadife çiçeği ve zinya türlerine ağırlık verilirken, üretilen fideler ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde kentin farklı noktalarına ekilerek şehrin daha estetik ve modern bir görünüm kazanmasında önemli rol alıyorlar.

'Çok az bir maliyetle çiçeklerin üretimlerini yapıyoruz'

Cip jeotermal sera alanının toplamda 10 bin metrekare alan üzerine kurulu olduğunu belirten Elazığ Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürü Erdem Key, 'Bu tesisimiz içerisinde mevsimlik çiçek üretimini gerçekleştiriyoruz. Bu tesisimiz içerisinde 7-8 çeşit çiçek üretimi yapıyoruz. İlkbahar ve sonbahar dönemleri olmak üzere yılda iki defa yapıyoruz. Bu çiçeklerimiz ortalama bir ay içerisinde alana dikimi yapılacak hale geliyor. 20 günlük bir periyot içerisinde tohumlar, fide haline geliyor. Fide halinden sonra da içeride bakımlarının ardından ekim için buradan alıyoruz. Çiçeklerin burada yetiştirilmesi asgari bir maliyete neden oluyor. Daha önceden ihale yöntemiyle bu çiçekleri satın aldığımız için çok fazla maliyet oluşuyordu, fakat şu anda kendimiz ürettiğimiz için çok az bir maliyetle çiçeklerimizin üretimlerini yapıyoruz. Burada yetiştirdiğimiz çiçeklerimizi tamamıyla peyzaj çalışmalarımızda kullanıyoruz. Peyzaj çalışması yaparken, kentin kavşaklarında, orta refüjlerinde ve park alanlarında ekiplerimiz tarafından dikimleri yapılıyor. Yetiştirdiğimiz tohumların fideye dönüşmesi adeta bir bebek gibi bakılarak özenle yetiştiriliyor' ifadelerini kullandı.

Elazığ'da Hazar Gölü sahilinde gelişi güzel bırakılan atıklar, Elazığ İl Özel İdaresi ekiplerinin çalışmasıyla temizlendi. Doğal güzelliğiyle öne çıkan göl kıyısında biriken çöpler, ekipler tarafından toplanarak bölgeden kaldırıldı. Gerçekleştirilen temizlik çalışmasında yaklaşık 10 ton çöp toplandığı öğrenildi. Sahil şeridinde plastik atıklar, evsel çöpler ve çeşitli ambalaj atıklarının yoğunluğu dikkat çekerken, Elazığ İl Özel İdaresi ekiplerinin çevreye duyarlı ve hızlı müdahalesi sayesinde kötü görüntü ortadan kaldırıldı.

Yetkililer, benzer görüntülerin tekrar yaşanmaması için vatandaşların daha duyarlı olması gerektiğini vurgularken, 'Temiz kullanalım, temiz bulalım; doğamıza hep birlikte sahip çıkalım' çağrısında bulundu. Hazar Gölü'nün korunmasına yönelik temizlik ve denetim çalışmalarının kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.