Tanıklıklara göre, Lübnan'da bulunan motosiklet, televizyon, tablo, kanepe ve halı hırsızlığı yaygın ve sık görülen bir olay haline geldi.

Sahadaki en üst ve en alt kademedeki komutanların, hırsızlıkların idrakinde ancak bunları engellemek için herhangi bir önlem almıyor.

Ayrıca askerler herhangi bir gizleme çabası göstermeden yağmaladıkları malları araçlarına yükleyip Lübnan'dan ayrılıyor. Askerler, 'denetim eksikliği' nedeniyle yağmanın giderek arttığını ifade ediyor.

'İster sigara ister televizyon, herhangi bir şey alınabilir'

Bunun 'çılgınca bir durum' olduğunu kaydeden askerlerden biri, 'Herhangi biri herhangi bir şeyi alabilir; ister televizyon, ister sigara, ister bir alet olsun, hemen arabasına koyar veya bir kenara saklar. Bu bir sır değil. Herkes görüyor ve biliyor.' ifadesini kullandı.

Bazı komutanların bu durumu görmezden geldiğini bazılarının da kınasa da hırsızları cezalandırmaktan imtina ettiğini kaydeden asker, 'Tabur komutanı ve tugay komutanının her şeyin farkında olduğunu; ne şikayet ettiğini ne de kızdığını' belirtti.

Bir başka asker de komutanlardan birinin eşyalarla yüklü bir ciple ayrılan askerleri yakaladığını; yüzlerine karşı bağırdığını; çaldıklarını atmaları emrini verdiğini aktararak ancak meselenin bununla sınırlı kaldığını; askerler hakkında herhangi bir soruşturma açılmadığını ifade etti.

Başka bir asker ise 'durumun tehlikeli olduğunu ancak komutanların bir şey yapmadığını' aktardı.

Asker, 'Kanunların uygulanmasındaki gevşeklik çok net bir mesaj veriyor. Birini görevden alsalar ya da hapse atsalar veya sınıra askeri polis konuşlandırsalar, bu durum hemen sona erer ancak ceza olmayınca (yağmanın teşviki yönünde) mesaj açık.' ifadesini kullandı.

Disiplinsiz bir ordu

Habere göre, askerler, yağma olaylarının boyutunun birlikler arasında farklılık gösterdiğini; bazılarında neredeyse hiç görülmezken, diğerlerinde yaygın şekilde yaşandığını; bu durum ise komutanların kuralları uygulamasına bağlı olduğunu aktardı.

Lübnan'ın güneyindeki yedek kuvvetlerin 500 günden fazla görev yaptığına işaret eden asker, komutanların rütbesi ne olursa olsun yedek askerlere hapis cezası vermediğini belirtti.

Asker, 'komutanların ordudaki disiplinin çöktüğünün farkında olduğunu, etkileri olmadığını bildiğini; bu nedenle askerlerin bir sonraki görev döneminde geri gelmesi için her şeyi sessizce örtbas etmeyi tercih ettiğini' aktardı.

- Saldırıların yol açtığı yıkım, yağmayı yaygın hale getiriyor

Askerlerin aktardığına göre, yağma eylemleri, saldırıların altyapı ve mülklerde yol açtığı geniş çaplı yıkım nedeniyle daha da yaygınlaşıyor.

İsrailli askerlerin, 'Bunu alsam ne fark eder? Zaten her halükarda yıkılacak' düşüncesiyle hareket ettiği aktarıldı.

Gazete haberinde, Hizbullah mensuplarının çoğunun kuzeye çekilmesiyle birlikte, askerlerin büyük kısmının artık yoğun çatışmalara dahil olmadığına, terkedilmiş sivil bölgelerde uzun süredir vakit geçirdiğine; bunun da yağma olaylarının artıran faktörler arasında yer aldığına işaret edildi.

Ayrıca İsrail ordusunun habere, 'disiplin ve adli işlemler uygulandığı; askeri polisin sınır bölgelerinde denetimler yaptığı' şeklinde yanıt verdiği aktarıldı.

Buna karşın gazete haberinde, yağmayı engellemek için Lübnan'ın güneyindeki çıkış bölgelerindeki yerleştirilen askeri polis noktalarının bazılarının kaldırıldığı bilgisine yer verildi.

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki köylerde işgal ve yıkımlara devam ediyor

İsrail ordusu, 18 Nisan'da Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği alanlarda Gazze Şeridi'nde olduğu gibi 'Sarı Hat' oluşturduğunu açıklamıştı.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkese rağmen oluşturulan bu hat çevresinde saldırılara devam edildiği belirtilmişti.

Gazze'dekine benzer şekilde Lübnan'ın güneyinde de işgal ettiği bölgeleri kapalı askeri alanlara dönüştüren İsrail ordusu, duyurulan 'Sarı Hat'tın güneyindeki 55 köyü işgal altında tutuyor.

Öte yandan bazı Hizbullah mensuplarının Lübnan'da yeni oluşturulan hatta yaklaştığını öne süren İsrail ordusu, geçici ateşkese rağmen bazı bölgelere hava ve kara saldırıları düzenlediğini açıklamıştı.

İsrail ile Lübnan arasında 10 gün süreyle geçerli olacak geçici ateşkes, 17 Nisan'da yürürlüğe girmişti.

NATO'nun, dünyanın 'Soğuk Savaş' iklimine girdiği bir dönemde üye ülkelerin güvenliğini teminat altına almak ve dönemin jeopolitik gerilimleri karşısında kolektif bir savunma ve caydırıcılık mekanizması oluşturmak amacıyla kurulduğunu belirten Duran, şöyle konuştu:

'Bugün baktığımızda, NATO bu anlamda misyonunu önemli ölçüde gerçekleştirdi. Fakat Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle 1990'lı yıllarda hem NATO hem de tüm küresel aktörler için güvenlik yaklaşımlarını yeniden değerlendirme zarureti ortaya çıktı. İşte tam bu evrede NATO, klasik savunma anlayışının ötesine geçerek bazı çok boyutlu görevler üstlendi. Bu bir anlamda gelişen şartlar karşısında ittifakın kendini güncelleyebilme kapasitesinin de bir tezahürüydü. Günümüzde uluslararası sistem açısından tekrar yeni bir konjonktürle karşı karşıyayız. Haliyle NATO ittifakı da tekrar güçlü bir dönüşüm baskısıyla karşı karşıya. Ortaya çıkan tabloya baktığımızda birbiriyle farklı başlıklarda kesişen çok sayıda krizin aynı anda yaşandığını; uluslararası sistemi ayakta tutan yapılarda ciddi kırılmaların meydana geldiğini görüyoruz. Diğer bir ifadeyle, uluslararası düzen, çok boyutlu ve derin bir kırılma yaşıyor. Geçici bir kriz döneminden çok kalıcı ve yapısal bir dönüşüm evresi olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç; yeni sorunları beraberinde getirdiği gibi doğal olarak yeni çözümlere olan ihtiyacı da perçinliyor.'

'NATO, kendisini dönüştürerek bir yaklaşımı benimsemek zorunda'

Rusya-Ukrayna savaşının Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük meydan okumalarından biri olduğuna dikkati çeken Duran, bu gelişmenin Avrupa'da güvenliğin ve savunmanın nasıl sağlanacağı sorusunu da gündeme getirdiğini vurguladı.

Donald Trump'ın ikinci başkanlık dönemiyle ABD'nin NATO'ya ilişkin ortaya koyduğu yeni yaklaşım ile 'NATO'dan ayrılabileceğine' yönelik mesajların Avrupa ülkelerini savunma kapasitelerini güçlendirmeye ve güvenlik politikalarına yeniden öncelik vermeye sevk ettiği tespitinde bulunan Duran, şunları kaydetti:

'Türkiye ise bu tablo karşısında NATO ittifakının iş birliğini güçlendirmesi ve dayanıklılığını her anlamda daha da artırması gerektiğini vurguladı, vurgulamayı da sürdürüyor. Ne var ki NATO üyesi ülkelerin; kendi önceliklerini göz önünde bulundurarak farklı savunma paradigmalarını benimsediklerini, bunun da doğal olarak ittifak içerisinde bazı fikir ayrılıklarını doğurduğunu müşahede ediyoruz. Bu durum bize şunu açık biçimde gösteriyor: NATO, yapısal savaş ortamında kendisini dönüştürerek dayanıklılığı, caydırıcılığı ve kriz yönetimini merkeze alan güçlü ve bütüncül bir yaklaşımı benimsemek zorundadır. Türkiye, bu bağlamda NATO'ya, bugüne kadar olduğu gibi bugünden sonra da çok ciddi katkılar yapabilecek güç ve kapasiteyi haizdir. Aynı şekilde, NATO da Türkiye'nin güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması noktasında çok önemli bir ittifaktır.'

'Türkiye, 360 derece güvenlik perspektifiyle örnek teşkil edebilecek pozisyonda'

Burhanettin Duran, bugünün krizleri konuşulurken ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan savaşın küresel sistemde bir eskalasyon endişesini doğurduğunun da gözden kaçırılmaması gerektiğinin altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:

'40 gün boyunca süren gerilim, dünyanın farklı noktalarındaki krizlerin çatışmalara evrilme ihtimalini canlı tutmakta ve geleneksel güvenlik paradigmasının dönüşümünü de tetiklemektedir. Oluşan bu jeopolitik rekabet ortamı da silahlanma, etnik ve mezhepsel çatışmalar, enerji ve ticaret savaşları gibi birçok riski uhdesinde barındırıyor. Üstelik küresel sistemin işleyişinde önemli rolü olan uluslararası kurum ve kuruluşların bu tablo karşısında etkisiz kaldığı bir gerçek. Bakınız bugün Birleşmiş Milletler, çatışmalara müdahale etme, onları durdurma ya da önleme noktasında işlevini büyük ölçüde yitirmiş halde. Sözünü ettiğimiz bu gelişmeler NATO'nun kendi içindeki dayanıklılığını ve iş birliğini tahkim etmesinin ne denli hayati olduğunu bizlere gösteriyor.'

NATO'nun güçlü olduğu ölçüde müttefiklerinin güvenliğini temin edebileceğini ve dayanıklılığını geliştirdiği nispette krizlere yapıcı çözümler sunabileceğini dile getiren Duran, 'Türkiye bu anlamda NATO'nun en stratejik paydaşlarından biridir. Türkiye, ittifaka 'istikrar' başta olmak üzere farklı bağlamlarda kritik katkılar sağlayan bir ülkedir. Jeopolitik konumu ve tarihsel bağlarıyla Orta Doğu'da sözü geçen; Karadeniz'in ve Doğu Akdeniz'in güvenliği konusunda ise ittifak içerisinde öne çıkan bir aktördür. Aynı zamanda, Türkiye, benimsediği 360 derece güvenlik perspektifiyle modern tehditleri yönetme konusunda NATO üyesi ülkelere örnek teşkil edebilecek bir pozisyondadır. Bu güvenlik perspektifiyle ülkemiz; askeri, siyasi, ekonomik ve teknolojik alandaki tehditlerle, iletişim sahasında oluşan riskleri bütüncül biçimde ele almakta, sert güç ve yumuşak gücünü entegre biçimde kullanarak güvenliğini tesis etmektedir.' dedi.

'Türkiye, güvenli liman olma vasfını sürdürmekte'

Türkiye'nin son 20 yılda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde geliştirdiği imkan ve kabiliyetleriyle hem bölgesel hem de küresel alanda belirleyici bir güç haline geldiğini belirten Duran, şunları söyledi:

'Türkiye, bu süreçte yalnızca kendi iç güvenliğini sağlamaya odaklanmamış; aynı zamanda bölgesel ve küresel ölçekte barış ve güvenlik ortamının korunması ve güçlendirilmesi için de kararlılıkla çaba göstermiştir. Bu çerçevede Türkiye, barış ve istikrarı esas alan dış politikasıyla bölgesinde bir darüsselam, bir barış yurdu ve aynı zamanda bir güvenli liman olma vasfını sürdürmektedir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ifadeleriyle 'Bugün barış, huzur, istikrar denince akla ilk Türkiye gelmekte; Suriye'den Gazze'ye, Körfez'den Rusya Ukrayna arasındaki çatışmaya kadar hiçbir yerde Türkiye'siz bir denklem kurulamamaktadır'. Yakın geçmişe baktığımızda; Rusya-Ukrayna arasındaki krizde Türkiye'nin yapıcı rol üstlendiğini, lider diplomasisi yürüterek tarafları birçok kez barış masasında bir araya getirdiğini görebiliriz. Nitekim bu yapıcı girişimler tahıl koridoru anlaşmasıyla dünyayı olası bir gıda krizinden kurtarmıştır. Yine on yıllarca süren Karabağ krizinin adil bir çözüme kavuşmasında Türkiye kilit rol oynamıştır.'

'Türkiye, krizin savaşa evrilmemesi için diplomasiyi devreye soktu'

Duran, Suriye'de 13 yıl boyunca devam eden iç savaşın Suriye halkının birlik ve bütünlüğünü esas alacak biçimde sonuçlanmasında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kararlı liderliğinin belirleyici olduğuna dikkati çekerek, şu bilgileri paylaştı:

'Keza Afrika Boynuzu'nda Somali ile Etiyopya arasındaki anlaşmazlığın çözüm adresi Ankara olmuştur. Son olarak Türkiye, ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkesin sağlanmasına da ciddi katkılarda bulunmuştur. Aslında Türkiye, krizin savaşa evrilmemesi için diplomasinin tüm imkanlarını en baştan itibaren devreye sokmuştu. Liderler arasında diyalog kurma girişimi de dahil olmak üzere farklı inisiyatifleri ortaya koyduk. Tarafları İstanbul'da bir araya getirerek çatışma iklimine meydan vermemenin, barışı sağlamanın mücadelesini gösterdik. Bölge ülkeleriyle temasa geçerek farklılıkları minimum seviyeye düşürmeye çalıştık. Savaş başladıktan sonra ise, ABD ve İran ile doğrudan görüşmeler de dahil geniş bir diplomatik seferberlik ilan ettik. Savaşın bölgeye yayılmaması için bölge ülkeleriyle ikili temaslar gerçekleştirdik. Bu kapsamda aralarında Pakistan, Katar, Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman başta olmak üzere bölge ülkeleriyle savaşı durdurmaya çabaladık. Aynı şekilde; Rusya, İspanya, Fransa, İtalya, Almanya başta olmak üzere 20'nin üzerinde küresel aktörle ikili temaslar gerçekleştirdik. Ben, Sayın Cumhurbaşkanımızın barışı sağlamak için harcadığı mesaiye yakinen şahitlik eden biri olarak bu konudaki liderliğine müteşekkir olmamız gerektiği kanaatindeyim.'

'NATO Zirvesi'nin bu yıl Ankara'da gerçekleşecek olması anlamlı'

Söz konusu süreçte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Dışişleri Bakanlığı ve MİT başta olmak üzere ilgili tüm kurumların, barışın tesisi için yürüttüğü çalışmaları yakından takip ettiğini aktaran Burhanettin Duran, şöyle devam etti:

'Bundan sonraki süreçte de Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, her türlü krizin çözümünde adaleti merkeze alan bir çözüm için diplomasinin tüm imkanlarını kullanmaya devam edeceğiz. Ne yazık ki, bölgede henüz sağlanan ateşkese rağmen, Netanyahu hükümeti, Lübnan'a yönelik saldırıları ile barış ve istikrarı tesis etmeye yönelik uluslararası adımları hedef almayı sürdürmektedir. Türkiye olarak Lübnan'ın egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün muhafazasına güçlü desteğimizi yineliyor, uluslararası toplumu bir an evvel harekete geçmeye davet ediyoruz. Buraya kadar ele aldığımız tüm süreçler, Türkiye'nin küresel barış ve istikrar açısından ne kadar önemli bir aktör olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda NATO Zirvesi'nin bu yıl Ankara'da gerçekleşecek olması da ayrıca anlamlıdır. Böylesi stratejik önemi haiz bir ülkenin başkentinde liderlerin vereceği mesajlar, NATO'nun geleceği açısından büyük ölçüde belirleyici olacaktır.'

'İletişim alanı artık çatışma ve savaşların bizzat parçası haline gelmiştir'

İletişim alanı göz ardı edilerek bugünün sorunlarına çözüm aranamayacağını belirten Duran, şu hususlara dikkati çekti:

'Zira iletişim alanı; dezenformasyon, algı yönetimi, yapay zeka tabanlı sahte içerikler ve daha nice unsurla artık çatışma ve savaşların bizzat parçası haline gelmiştir. İletişim alanında hibrit tehditler karşısında devletler, enformasyon trafiğinin tamamını kapsayacak bütüncül bir stratejik iletişim yaklaşımını benimsemek durumundadır. NATO da üye ülkelerin stratejik iletişim kapasitelerinin arttırılmasını öncelikleri arasına almıştır. Bugün NATO kapsamında dayanıklılığın pekişeceği yeni bir stratejik konumlanmadan söz edeceksek, mevcut küresel krizleri iletişim bağlamında da derinlemesine irdelememiz; bu alanda geliştirilecek iş birliği imkanları üzerine fikir teatilerinde bulunmamız gerekir. Zira modern çağda barış ve adaleti tesis edecek küresel güvenlik mimarisi, mutlaka ama mutlaka hakikat temelli bir iletişim alanına ihtiyaç duymaktadır.'

Osmani, törende yaptığı konuşmada, görevi bir kadına devrettiği için mutlu olduğunu belirterek, ülkenin bir sonraki cumhurbaşkanının da kadın olmasını umduğunu söyledi.

Haxhiu'nun işinin kolay olmayacağını dile getirerek kendisine başarılar dileyen Osmani, 'Devletin başı olmak, aynı zamanda ülkenin dış politikası ile ordusunu yönetmek ve halkın birliğini temsil etmek başta olmak üzere birçok görevi üstlenmek son derece büyük bir sorumluluktur.' diye konuştu.

Haxhiu ise 5 yıllık görev süresince yaptığı çalışmalar için Osmani'ye teşekkür ederek, Meclis'in yeni cumhurbaşkanını mümkün olan en kısa sürede seçmesini temenni ettiğini söyledi.

Konuşmaların ardından Osmani, Kosova Anayasası'nı sembolik olarak Haxhiu'ya teslim etti. Haxhiu, gece yarısından itibaren resmen cumhurbaşkanı görevini devralacak. Haxhiu'nun en fazla altı ay boyunca cumhurbaşkanlığı görevini vekaleten yürütme hakkı bulunuyor.

Vjosa Osmani, 4 Nisan 2021'de cumhurbaşkanı seçilmişti. Osmani, bir dönem daha görevini sürdürmeyi hedefliyordu ancak cumhurbaşkanı seçilebilmek için gerekli desteği bulamadı.

Cumhurbaşkanlığı seçimi

Cumhurbaşkanı Osmani, yeni cumhurbaşkanını seçmemesi sebebiyle Meclisi 6 Mart'ta feshettiğini duyurmuştu.

Kosova Anayasa Mahkemesi, 25 Mart'ta Osmani'nin Meclisi feshetme kararının geçersiz olduğuna ve milletvekillerinin cumhurbaşkanını seçmek için 34 güne sahip olduğuna hükmetmişti.

Milletvekilleri bu süre zarfında yeni cumhurbaşkanını seçemezse, Meclis feshedilecek ve ülkede 45 gün içerisinde erken genel seçim yapılacak.

Açıklamada, kampanyanın Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), Filistin Kızılayı işbirliğiyle ve Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ile Dünya Sağlık Örgütü desteğiyle yürütüleceği kaydedildi.

Kampanyanın, Gazze Şeridi'ndeki illerde Sağlık Bakanlığı, UNRWA, Filistin Kızılayı ile yerel ve uluslararası kuruluşlara bağlı toplam 129 sağlık merkezinde uygulanacağı belirtildi.

Açıklamada, vatandaşlara sağlık ekipleriyle işbirliği yapmaları ve çocuklarını eksik aşı dozlarını tamamlamak üzere sağlık merkezlerine götürmeleri çağrısı yapılarak, varsa aşı kartlarının yanlarında getirilmesinin kayıtların doğru tutulması açısından önem taşıdığı vurgulandı.

Bakanlığın açıklamasında, aşının çocukların hayatını tehdit eden salgın ve hastalıklara karşı ilk savunma hattı olduğuna dikkat çekildi.

GERİLİM TIRMANIYOR: SAVAŞTA BİR AY GERİDE KALDI

ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik saldırılarla başlayan çatışmalarda bir ay geride kalırken, bölgede hem askeri hareketlilik hem de diplomatik temaslar dikkat çekiyor. Barış görüşmelerinin sürdüğü belirtilse de sahadaki gelişmeler tansiyonun düşmediğini gösteriyor.

TRUMP’TAN SERT MESAJ

ABD Başkanı Donald Trump, sabaha karşı yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında İran’a yönelik yeni bir operasyon sinyali verdi. Trump açıklamasında, “2-3 hafta içinde İran’ı çok sert vuracağız” ifadelerini kullanarak bölgedeki gerilimi daha da artırdı.

İRAN’DAN MİSİLLEME: KÖRFEZ’DE KRİTİK HEDEFLER VURULDU

Trump’ın açıklamalarının ardından İran Devrim Muhafızları, Körfez bölgesinde ABD bağlantılı sanayi tesislerine saldırı düzenlediklerini açıkladı. Yapılan duyuruda:

Abu Dabi’deki çelik tesisleri

Bahreyn’deki alüminyum üretim tesisleri füzelerle hedef alındı.

“BU SADECE BİR UYARI”

İran tarafından yapılan açıklamada saldırıların “uyarı niteliğinde” olduğu vurgulanırken, şu ifadeler öne çıktı:

“İran’ın endüstriyel altyapısına yönelik saldırılar tekrarlanırsa, bir sonraki yanıtımız bölgedeki Amerikan ekonomik çıkarlarını hedef alacak ve çok daha acı verici olacaktır.”

BÖLGE YENİ BİR KRİZE Mİ GİDİYOR?

Uzmanlara göre karşılıklı açıklamalar ve saldırılar, Orta Doğu’da daha geniş çaplı bir çatışma riskini artırıyor. Diplomatik kanallar açık tutulmaya çalışılsa da sahadaki askeri hamleler, kısa vadede gerilimin düşmesinin zor olduğunu gösteriyor.

Mektubunda, İran halkının, Amerika, Avrupa ve komşu ülkeler de dahil olmak üzere hiçbir millete karşı düşmanlık beslemediğini kaydeden Pezeşkiyan, ülkesinin tarih boyunca saldırılara maruz kalmasına rağmen halk ve devletler arasında ayrım yaptığını belirtti.

Pezeşkiyan, İran'ın tehdit olarak sunulmasının bir algı ürünü olduğunu ve bunun İran'a yönelik saldırıları meşrulaştırmak ve silah sanayi sektörünü beslemek için yapıldığını söyledi.

Buna bağlı olarak ABD'nin İran'ın çevresinde yoğun bir askeri yığınak yaptığını ve İran'a saldırdığını belirten Pezeşkiyan, ülkesinin söz konusu bu şartlar altında savunma kapasitesini geliştirmekten vazgeçmeyeceğini vurguladı.

Pezeşkiyan ayrıca, özellikle İran ile ABD halkı arasındaki ilişkilerin gerilimden uzak bir tarihi seyre sahip olduğunu ancak ABD'nin 1953 yılında İran'da iktidar olan Başbakan Muhammed Musaddık'ın devrilmesine yol açan darbedeki rolü ve İran'ın petrolü millileştirme hamlesine yapılan müdahalesi dolayısı ile kesintiye uğradığını anlatarak, 'İranlıların zihninde ABD politikalarına karşı güvensizlik oluştu ve bu, gün geçtikte daha da derinleşti.' dedi.

İran'ın tüm dış baskılara rağmen gelişme gösterdiğine vurgu yapan Pezeşkiyan, söz konusu gelişimin medyanın ortaya koyduğu algı çalışmaları ile değil doğrudan gözlemlenerek anlaşılabileceğini söyledi.

Pezeşkiyan, İran'a yönelik saldırıların ABD halkının çıkarına hizmet etmediğini ve İran'daki çocukların öldürülmesinin, kanser ilacı üreten fabrikaların vurulmasının ABD imajını daha da zedeleyeceğini vurguladı.

ABD'nin İsrail'in vekil gücü gibi hareket ederek İran'a yönelik saldırılara katıldığının altını çizen Pezeşkiyan, ABD halkına, 'Bugün ABD hükümetinin öncelik listesinde gerçekten 'önce Amerika' mı vardır?' sorusunu yöneltti.

Pezeşkiyan, mektubunun sonunda ise, 'Çatışma ile iş birliği arasında yapılacak seçim, kader belirleyen bir seçimdir ve sonuçları gelecek nesillerin kaderini şekillendirecektir. İran, binlerce yıllık tarihinde çok sayıda saldırgan görmüştür. Onlardan geriye sadece utançla anılan bir isim kalmış, İran ise gururla ayakta durmuştur.' hatırlatmasında bulundu.

Başkan Trump, 'İran'ın, seleflerine göre çok daha az radikal ve çok daha zeki yeni rejiminin başkanı, Amerika Birleşik Devletleri'nden ateşkes istedi.' diyerek, Hürmüz Boğazı güvenli biçimde geçişlere açıldığında bunu değerlendireceklerini ifade etti.

Trump, 'o zamana kadar İran'ı vuracaklarını' sözlerine ekledi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, dönemin İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

Hava saldırılarında İran Savunma Bakanlığına ait gelişmiş patlayıcı düzeneklerinin üretildiği bir merkez ve silah üretim tesislerinin hedef alındığı iddia edilen açıklamada, balistik ve uçaksavar füzelerinin parçalarının üretildiği bir başka tesisin de vurulduğu öne sürüldü.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

• İsrail, Hizbullah'la çatışmalarda, ikisi ağır 9 askerinin yaralandığını duyurdu
• Yemen'deki Husiler, ABD/İsrail-İran Savaşı'na dahil oldu

İsrail'de siren seslerinin en çok duyulduğu yerleşim yeri Lübnan sınırındaki Kiryat Şimona oldu. Lübnan sınırındaki Kiryat Şimona'da Hizbullah'ın İran'a başlatılan saldırılar sonrası attığı roketler ve İHA'lar nedeniyle 154 kez uyarı sirenlerinin çaldığı belirtildi.

Sirenlerin 146 kez çaldığı Lübnan sınırındaki Misgav Am yerleşimini, ülkenin orta kesimindeki Ariel Sharon Park bölgesi ile Ramat Gan'ın izlediği aktarıldı.

Misillemeler nedeniyle İsrail'in orta kesimindeki Holon kenti ve çevresinde ise 145 kez siren seslerinin duyulduğu aktarılan haberde, sirenlerin en sık sabah saat 10.00 civarında devreye girdiği kaydedildi. Bu zaman diliminde toplam 7 bin 122 kez siren çaldığı belirtildi.

Öte yandan haberde İran'ın yaptığı misillemelerin genellikle erken uyarı sistemleri tarafından önceden tespit edildiği ve sığınaklara girilmesi için 'birkaç dakikalık' süre olduğu, Hizbullah'ın roket saldırılarında ise bu sürenin sadece 'birkaç saniye' ile sınırlı kaldığı kaydedildi.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

Habere göre, İsrail'in elinde, Trump'ın bir ateşkes ilan etmeyi planladığına dair bir emare bulunmuyor. Fakat İsrailli yetkililer, yine de Trump'ın görüşmeler devam ederken geçici bir ateşkes ilan edebileceğinden endişe ediyor.

Haberde, ABD yönetiminin, 28-29 Mart'ta Pakistan'ın başkenti İslamabad'da üst düzey Amerikalı ve İranlı yetkililer arasında bir görüşme koordine etmek için çalıştığı da öne sürüldü.

İran medyası: 15 maddelik plan 'kabul edilemez'

İran medyası ise Trump tarafından Tahran'a sunulan 15 maddelik planı 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi.

Öte yandan ABD yönetimi, bir yandan müzakerelerin sürdüğüne dair açıklamalar yaparken, diğer yandan binlerce deniz piyadesi ve paraşütçüyü, amfibi çıkarma gemileriyle Orta Doğu'ya sevk ediyor.

Üst düzey bir ABD'li yetkili, yaptığı açıklamada, '(ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı) CENTCOM Komutanı (Amiral Brad Cooper), hedeflere ulaşmak için maksimum operasyonel esnekliği sağlamak amacıyla deniz piyadeleri ve paraşütçülerin sunduğu yetenekleri talep etti.' ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, İran ile görüşmelerin devam ettiğini öne sürerek, 'Haberlerde bazı gerçek payları var ancak okuduğum bazı hikayeler tamamen doğru değil.' demişti.

Sözcü, Trump'ın tüm seçenekleri masada tuttuğunu kaydetmişti.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

Açıklamada, 'ABD-İsrail saldırılarında, Buşehr Nükleer Enerji Santrali sahasına füze isabet etti. Teknik hasar ya da can kaybı yok. Barışçıl nükleer tesislere saldırı düzenlemek uluslararası hukukun açık bir ihlali ve bölgesel güvenliğe ciddi bir tehdittir.' ifadesi kullanıldı.

Basra Körfezi kıyısındaki Buşehr Nükleer Enerji Santrali 17 Mart'ta da saldırıya uğramış, saldırı sonucunda can ve mal kaybı yaşanmamıştı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, İran'daki nükleer santrallerin hedef alınmasının 'son derece tehlikeli' olduğunu belirterek, 'Bu, telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurabilir.' uyarısında bulunmuştu.

İtalyan basınında çıkan haber ve yorumlar, dünkü referandum sonucunun, yaklaşık 4 yıldır iktidarda olan Başbakan Meloni ve hükümeti için 'net bir yenilgi' olduğu konusunda birleşti.

Diğer taraftan 2022'deki seçimlerde tam bir ittifak yapamadığı için Meloni liderliğindeki sağ ittifaka kaybeden merkez sol ittifakın ise gelecek yıl yapılması beklenen genel seçimler için 'umutlandığı' ifade edildi.

Corriere della Sera gazetesinin haberinde, Başbakan Meloni'nin dün ilk sonuçların gelmesinin akabinde, 'değiştirmesi zor bir ülke' tepkisini verdiği ardından da iktidar ortakları Forza Italia lideri ve Başbakan Yardımcısı Antonio Tajani ile Lig Partisi lideri aynı zamanda Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini ile durum değerlendirmesi yaptığı kaydedildi.

Gazetenin bir başka haberinde de referandum sonucunun, iktidarı oluşturan çoğunluğa bir 'darbe' vurduğu ifade edildi.

La Repubblica gazetesinin haberinde, dünkü sonucun Başbakan Meloni açısından 'şok bir sonuç' olduğu ve gelecek yıl yapılması beklenen genel seçimleri, erkene almak gibi seçenekleri de değerlendirdiği aktarıldı.

Bu arada, yargı reformunun fikir babası olan Adalet Bakanı Carlo Nordio, SKYTG24 kanalına verdiği demeçte, 'Bu, benim adımı taşıyan bir reform ve bu nedenle siyasi sorumluluğunu üstleniyorum. İletişim veya yaklaşım hataları varsa, bunlar da benim hatamdır.' ifadelerini kullanırken, Corriere della Sera gazetesine de istifa etmeyi düşünmediğini belirtti.

Muhalefet liderleri gelecek için umutlu

Ana muhalefetteki Demokratik Parti (PD) lideri Elly Schlein, La Repubblica gazetesine verdiği demeçte, referandum sonuçlarının, bu iktidara alternatif bir çoğunluk olduğunu gösterdiğini belirterek, 'İlerici güçler olarak bizim bu umudu organize etme sorumluluğumuz var.' dedi.

Muhalefetteki ikinci büyük parti konumundaki 5 Yıldız Hareketi (M5S) lideri Giuseppe Conte de, Corriere della Sera gazetesine referandumun sonucunu değerlendirdiği demecinde, 'Bu çok güçlü bir siyasi sinyal. Dört yıl ve dört bütçe yasasından sonra hükümetin elinde hiçbir şey kalmadı. Yaptıkları tek reform vatandaşlar tarafından reddedildi ve bu, referandum kampanyasına bizzat Giorgia Meloni'nin de katılmasına rağmen oldu.' diye konuştu.

Bu oylamanın hükümete verilmiş 'bir tahliye uyarısı' olduğunu dile getiren Conte, 'Rüzgar değişti, hükümet çok siyasi bir oylamada kaybetti. Bu yürütmeye karşı artık bir alışkanlık ya da kabulleniş yok. Yeni bir dönem, yeni bir bahar başladı.' yorumunu yaptı.

Roma'daki Luiss Üniversitesinde siyaset ve parlamento hukuku dersleri veren Prof. Nicola Lupo, Yabancı Basın Derneğinde referandum sonuçlarını değerlendirirken, Meloni liderliğindeki sağ iktidar cenahının, muhalefetteki sol ittifakın bu sonucun ardından birleşmesine ve toparlanmasına izin vermeden gelecek yıl yapılması beklenen seçimleri öne alıp bir erken seçime gitmeyi ya da kabine revizyonu gibi ihtimalleri düşündüğünü söyledi.

• İran'ın Körfez ülkelerine saldırıları sürüyor

Buna göre İran ordusunun Körfez ülkelerini hedef alma sıklığı, 28 Şubat'ta başlayan sürecin ilk haftasına göre azaldı.

28 Şubat'tan beri 256 füze ve insansız hava aracının (İHA) hedefi olan Katar'da en son saldır 19 Mart'ta kayıtlara girerken, 20 Mart'tan itibaren Katar yeni bir 'İran saldırısı' paylaşmadı.

Savaşın ilk günlerinde sayıca daha az saldırıdan etkilenen Suudi Arabistan'ı hedef alan füze ve İHA'lar, 11 Mart'tan itibaren artış gösterirken, 16 Mart'ta 98 rakamıyla zirve yaptı.

Söz konusu tarihten sonra Suudi Arabistan'a yönelik görece azalma eğilimi gösteren saldırılar, 23 Mart itibarıyla ilk haftadakine benzer seviyelere düştü.

İran'ın misilleme konseptinde, 28 Şubat-23 Mart döneminde 2 bin 156 füze ve İHA saldırısıyla en fazla BAE'ye odaklandığı görülürken, 833 füze ve İHA ile hedef alınan Kuveyt onu izledi.

İsrail'e saldırılar

INSS raporlarına göre, ABD-İsrail saldırılarının başladığı sürecin ilk iki haftasında İran, İsrail'e karşı misillemelerde 290 füze ve 500 İHA kullanırken, üçüncü haftaya denk gelen 15-22 Mart tarihlerinde ise İsrail'e 80 füze ve 50 İHA saldırısı düzenledi.

İran'ın İsrail'e misillemelerinde kullanılan füze sayısı yarıya yakın, İHA sayısı ise yüzde 80 azaldı. Buna rağmen misillemede isabet, hasar ve can kaybı noktasındaki etkiler arttı.

İsrail'in güneyine yönelik 21 Mart'ta yapılan misillemede bir füzenin doğrudan isabet ettiği Arad kentinde 10'u ağır 84 kişi yaralanmıştı.

Aynı gün İsrail'in Dimona Nükleer Santrali'nin de bulunduğu güney bölgesine yönelik misillemelerde de 31 kişi yaralanmıştı.

19 Mart'ta ise İran füzeleri Hayfa kentinde petrokimya, petrol rafinerileri ve elektrik santrallerinin bulunduğu bölgede patlamalara neden olmuştu.

Açıklamada, 'Gerçek Vaat 4' operasyonunun 77. dalgasında İsrail'in kuzey, güney ve merkezdeki bölgeleri ile ABD'nin bölgedeki üslerine misilleme saldırısı yapıldığı belirtildi.

Saldırılarda, 'Hayberşıken' ve 'Zülfikar' füzeleri ile kamikaze insansız hava araçları kullanıldığı kaydedildi.

Açıklamada 'Aldatıcı ABD Başkanının çelişkili davranışları, savaş cephesini ihmal etmemize ve acımasız düşmana karşı mücadeleyi bırakmamıza neden olamaz, çünkü (ABD Başkanı Donald) Trump'ın psikolojik operasyonları açığa çıkmıştır.' ifadelerine yer verildi.

Bayramı namazı için toplanan kalabalığa namaz öncesi kısa bir konuşma yapan belediye başkanı, Müslüman toplumunun New York şehrinin bir parçası olduğunu söyledi.

Mamdani, 'Müslüman toplumu bu sabah erkenden kalktı, evlerini bayram için süsledi, çocuklarına hediyeler hazırladı. Görülsün veya görülmesin, inancımız nesiller boyu bu şehrin hep bir parçası oldu.' ifadelerini kullandı.

Yüzlerce kişinin katıldığı bayram namazının ardından Mamdani, Müslüman toplumu üyeleri ile tek tek tokalaşarak bayramlarını kutladı.

Başkent Bakü'de başta İlahiyat, Haydar ve Tezepir camileri ile Gök Mescit, sabahın erken saatlerinden itibaren namaz kılmak isteyen vatandaşlarla doldu.

Camilerde yer bulamayan vatandaşlar, namazlarını avlu ve bahçelerde eda etti.

Ülkenin tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan Şeki kentindeki Cuma Mescidi'nde de bayram namazı kılındı.

Namazı kıldıran Şeki-Oğuz Bölge Müftüsü Kamran Memmedov, ramazan ayı ve orucun faziletlerine ilişkin vaaz verdi.

Aliyev vatandaşları kutladı

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de yayımladığı mesajla vatandaşların Ramazan Bayramı'nı kutladı.

Aliyev, mesajında ramazan ayının manevi arınma, dayanışma ve merhamet duygularını güçlendirdiğini belirterek, bu mübarek ayda Müslümanların dini sorumluluklarını yerine getirme imkanı bulduğunu ifade etti.

Azerbaycan'ın yüzyıllardır farklı inanç ve kültürlerin barış içinde bir arada yaşadığı nadir coğrafyalardan biri olduğunu vurgulayan Aliyev, İslam dininin toplumda hoşgörü, karşılıklı saygı, milli ve manevi dayanışmanın güçlenmesinde önemli rol oynadığını vurguladı.

Aliyev, ramazan ayının her yıl toplumda birlik ve beraberliği daha da pekiştirdiğinin altını çizen, vatandaşların ülkenin huzuru, refahı ve gelişimi için yaptığı dualara katıldığını kaydetti.

Mesajında, Azerbaycan'ın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü uğruna hayatını kaybeden şehitleri rahmet ve saygıyla andığını belirten Aliyev, yurt içinde ve dışında yaşayan Azerbaycanlıların bayramını tebrik ederek ailelere mutluluk ve bereket temennisinde bulundu.

Azerbaycan'da bayram gelenekleri

Ramazan Bayramı'nda Azerbaycan'da da diğer İslam ülkelerinde olduğu gibi akraba ve yakınlara bayram ziyaretleri yapılıyor.

Mezarlıkların ziyaret edilmesi ve kabirler başında Kur'an-ı Kerim okunması da gelenekler arasında yer alıyor.

Azerbaycan'da 'kara bayram' ismi verilen gelenek de yaşatılıyor. Bu kapsamda vatandaşlar, iki Ramazan Bayramı arasında vefat eden yakınlarının evlerini ziyaret ediyor. Son bir yılda yakınlarını kaybeden ailelerin evlerinde taziye sofraları kuruluyor.

KKTC

Lefkoşa'daki Hala Sultan Camisi bayram namazını kılmak isteyen vatandaşlarla doldu.

Namaz sonrası vatandaşlara cami avlusunda bayram şekeri ikram edildi.

Gazimağusa, Girne, Güzelyurt, Lefke ve İskele kentlerinde de bayram namazı çeşitli camilerde eda edildi.

Namazdan çıkan Müslümanlar, Ramazan Bayramı'nın mübarek ve başta İslam dünyası olmak üzere tüm dünyanın barış ve huzur içerisinde olmasını diledi.

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Ramazan Bayramı dolayısıyla yayımladığı mesajda, bayramların birlik, beraberlik ve dayanışmanın en güçlü şekilde hissedildiği özel günler olduğunu belirterek, ülkeye, bölgeye ve tüm dünyaya sağlık, barış ve huzur getirmesi temennisinde bulundu.

Kuzey Makedonya

Kuzey Makedonya'da Ramazan Bayramı dolayısıyla merkezi tören, Kuzey Makedonya İslam Birliği (Diyanet İşleri) himayelerinde başkent Üsküp'teki Mustafa Paşa Camisi'nde düzenlendi.

Program kapsamında ilahiler okundu, dualar edildi.

Ramazan Bayramı namazı Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) tarafından yaptırılan Üsküp Camisi'nde de kılındı. Cami içinde yer bulamayanlar avluda namaz kıldı.

Arnavutluk, Bosna Hersek ve Kosova

Arnavutluk'ta bu bayram da merkezi program, geleneksel olarak başkent Tiran'daki İskender Bey Meydanı'nda binlerce Müslümanın katılımıyla icra edildi.

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da yüzlerce kişi tarihi Osmanlı çarşısı Başçarşı'daki Gazi Hüsrev Bey Camisi'nde bayram namazını kılmak için buluştu.

Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Husein Kavazovic, namazı kıldırdıktan sonra verdiği hutbede, dünyadaki sorunlara değinerek, Müslümanların birlik olması gerektiğini söyledi.

Bosna Hersek'in ülkede yaşayan herkesin ortak vatanı olduğunu, halkın barış ve düzenden yana durduğunu belirtti.

Banjaluka şehrindeki Ferhat Paşa Camisi'nde yüzlerce Boşnak bayram namazı için toplandı. Öte yandan, Zenica, Mostar ve Srebrenitsa'daki camilerde de bayram namazı coşkusu yaşandı.

Kosova'da ise merkezi tören başkent Priştine'deki Fatih Sultan Mehmet Camisi'nde gerçekleşti. Ülkenin güneyindeki Prizren şehrinde de Müslümanlar, Sinan Paşa Camisi'nin yanı sıra kentteki diğer camileri doldurdu.

Sırbistan, Hırvatistan ve Karadağ

Sırbistan'ın başkenti Belgrad'daki Müslümanlar, şehirdeki tek cami olan Bayraklı Camisi'nde bayram namazı için buluştu.

Sırbistan'da Boşnak nüfusun yoğun yaşadığı Sancak bölgesindeki camilerde de Ramazan Bayramı coşkuyla karşılandı.

Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'de şehirle aynı ismi taşıyan camide bayram namazı idrak edilirken, Sisak şehrinde yaşayan

Müslümanlar, bayram namazını Recep Tayyip Erdoğan İslam Kültür Merkezi'nde kıldı.

Karadağ'ın başkenti Podgoritsa ve diğer şehirlerde de tüm camilerde bayram namazı kılındı.

Bulgaristan

Bulgaristan genelinde sabah saatlerinde bayram namazı dolayısıyla camiler doldu taştı.

Başkent Sofya'daki Müslümanlar, ibadete açık tek cami olan Kadı Seyfullah Efendi Camisi'nde bir araya geldi.

Yaklaşık 300 kişilik kapasiteli, halk arasında 'Banyabaşı' adı ile bilinen caminin kapasitesinin yetersiz olması nedeniyle cemaatin büyük bölümü namazını caminin önündeki kaldırımlarda kıldı.

Gürcistan

Tiflis'te yaşayan, ülkenin farklı bölgelerinden ya da yurt dışından turist olarak gelen Müslümanlar, Ramazan Bayramı namazı dolayısıyla çift mihraplı Tiflis Cuma Camisi'ni doldurdu.

Kalabalık dolayısıyla camide yer bulamayan çok sayıda kişi, namazını caminin önündeki sokağa serdikleri seccadelerin üzerinde kıldı.

Tiflis Cuma Camisi'ndeki bayram namazını, Doğu Gürcistan Müslümanları Müftüsü Etibar Eminov kıldırdı.

Etibar Eminov, burada verdiği vaazda, ramazan ayı ve orucun önemini vurgulayarak, Müslümanlara birlik içinde olmaya çağrısında bulundu.

Tüm Gürcistan Müslümanları İdaresi olarak ülkede önemli faaliyetler sürdürdüklerini belirten Eminov, ülkedeki Müslüman toplumuna hizmet etmeyi sürdürdüklerini söyledi.

Kazakistan

Kazakistan'da camiler, sabahın erken saatlerinden itibaren namaz kılmak isteyen vatandaşlarla doldu.

Camilere sığmayan cemaat, cami avluları ve bahçelerinde bayram namazını eda etti.

Namaz sonrası vatandaşlara cami avlularında kurulan çadırlarda geleneksel yemekler ikram edildi.

Tokayev vatandaşları kutladı

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev de yayımladığı mesajla vatandaşların Ramazan Bayramı'nı kutladı.

Tokayev, mesajında vatandaşların Ramazan Bayramı'nı içtenlikle kutladığını ifade ederek bunun, Müslümanlar için manevi arınmayı ve aydınlanmayı, karşılıklı saygı ve dayanışmayı, tevazu ve ölçülülüğü, merhamet ve dürüstlüğü temsil eden özel ve kutsal bir bayram olduğunu belirtti.

Ramazanda Müslümanların otuz gün oruç tutmanın yanı sıra ruhsal güçlerini pekiştirdikleri, hayatın sevincini çevreleriyle paylaştıkları ve ihtiyaç sahiplerine yardım eli uzattıklarını aktaran Tokayev, 'Bu ilkeler, İslam'ın gerçek özünü yansıtır ve toplumumuzun dayandığı yüksek ahlaki değerler ile insani ideallerin güçlenmesine hizmet eder.' ifadesini kullandı.

Tokayev, bu yıl Ramazan Bayramı'nın Nevruz Bayramı ile aynı döneme denk gelmesinin de oldukça anlamlı olduğunun altını çizdi.

Rusya

Müslümanlar, sabah erken saatlerden itibaren bayram namazı için Moskova Merkez Camisi, Anıt Camisi ve Tarihi Cami'ye akın etti.

Camiler dışında namaz kılınması için ayrı alanlar da hazırlanan Moskova'da, camilerin etrafında yoğun güvenlik önlemleri alındı.

Camilerin içine sığmayan binlerce kişilik cemaat caddelere, sokak aralarına ve parklara taştı. Müslümanlar, sokaklarda seccadeleri üzerinde bayram namazını kıldı.

Rusya Federasyonu Müslümanları Dini İdaresi ve Müftüler Konseyi Başkanı Ravil Gaynutdin, Moskova Merkez Camisi'nde hutbe okudu ve bayram namazını kıldırdı.

Gaynutdin, hutbede Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ve Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin'in Rusya'daki Müslümanlar için ilettiği Ramazan Bayramı kutlama mesajlarını okudu.

Moskova Merkez Camisi'ndeki bayram namazı ve hutbenin görüntüleri, Rossiya-1 devlet kanalında yayımlandı.

Rusya'daki Müslümanlar St. Petersburg, Yekaterinburg, Vladivostok, Ufa, Kazan, Grozni başta olmak üzere diğer şehirlerde de bayram namazını eda etti.

Almanya

Almanya'da Diyanet İşleri Türk İslam Birliğine (DİTİB) bağlı camilerde bayram namazı kılındı.

Berlin'de DİTİB'e bağlı Şehitlik Camisi'nde kılınan namaza, Türkiye'nin Berlin Büyükelçisi Gökhan Turan ile Berlin Başkonsolosu İlker Okan Şanlı da katıldı.

Büyükelçi Turan, namazın ardından cemaatle bayramlaştı.

Müslümanların yoğun yaşadığı Köln'de, DİTİB Genel Merkezi bünyesindeki Köln Merkez Camisi'ne sığmayan cemaat, namazlarını dışarıda tahsis edilen alanda kıldı.

DİTİB Genel Başkanı Ramazan Ilıkkan, Ramazan Bayramı dolayısıyla yayımladığı mesajda şu ifadeleri kullandı:

'Ramazan ayı bizlere irademize hakim olmayı, zararlı alışkanlıkları terk edebilme gücümüzü ve nefsimizi kötülüklerden korumayı öğreten eşsiz bir mektepti. Asıl marifet, bu okuldan mezun olduktan sonra öğrendiklerimizi bir ömre yayabilmektir. Ramazan boyunca okuduğumuz Kur'an-ı Kerimleri, artırdığımız ibadetleri, fakir fukaraya uzattığımız yardım ellerini ve iftar sofralarında pekiştirdiğimiz aile bağlarımızı yılın diğer aylarına da taşımalıyız. Dinimiz bizden ibadetlerini sadece bir aya sığdıran dönemsel bir dindarlık değil, 'Ölüm sana gelinceye kadar Rabbine kulluk et' şuuruyla, ömrün tamamına yayılan bir istikamet beklemektedir.'

Avusturya

Avusturya'nın başkenti Viyana'da Müslümanlar, Ramazan Bayramı namazını eda etti.

Viyana'daki Avusturya Türk İslam Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Birliği (ATİB) Merkez Camisi'nde kılınan bayram namazına Türkiye'nin Viyana Büyükelçisi Gürsel Dönmez, Viyana Din Hizmetleri Müşaviri Mahmut Özdemir, ATİB Genel Başkanı Aziz Altınel'in yanı sıra çok sayıda vatandaş katıldı.

Yoğun katılımın olduğu namaz öncesinde Viyana Merkez Camisi İmamı Abdüssamed Kilit, bayramın ruhu ve yardımlaşmanın önemi üzerine vaaz verdi.

Türkiye'nin Viyana Büyükelçisi Dönmez de bayram namazı öncesi yaptığı konuşmada, tüm Müslümanların Ramazan Bayramı'nı kutladı.

Cemaati, bayram sevincini Avusturyalı komşularıyla kutlamaya davet eden Büyükelçi Dönmez, Ramazan Bayramı'nda kırgın ve küskünlerin bir araya gelerek barışmasının da çok değerli olduğunu dile getirdi.

Bayram namazının kılınmasının ardından cemaat, Büyükelçi Dönmez, Özdemir ve Altınel ile bayramlaştı.

Hollanda

Hollanda'da sabahın erken saatlerinde camilere akın eden Müslümanlar, Ramazan Bayramı namazını eda etti.

Schiedam kentindeki yüzlerce Müslüman, İslam Toplumu Milli Görüş Teşkilatları Güney Hollanda Bölgesi'ne (IGMG GH) bağlı Yıldız İslam Merkezi'nde bayram namazını kılmak için bir araya geldi.

Cami imamı Yasir Altıok, namaz sonrasında okuduğu hutbede, bayramların, gönüllerin yumuşadığı, kırgınlıkların unutulduğu, sevgi, saygı ve muhabbetin tazelendiği müstesna günler olduğunu söyledi.

Altıok, 'Bayramlar, sılayırahmin yapıldığı, akrabalık bağlarının yeniden pekiştirildiği zaman dilimleridir. Öyleyse bu bayramda anne ve babamızı hayattalarsa ziyaret edelim, uzaktalarsa mutlaka arayalım. Onları sevindirelim ve hayır dualarını alalım. Akrabalarımızı ve dostlarımızı ziyaret etmeyi, özellikle ihtiyaç sahibi ve hasta kardeşlerimize yardım etmeyi unutmayalım.' diye konuştu.

Küs ve dargın olanların, bayram vesilesiyle barıştırılması için çağrı yapan Altıok, 'Kalplerini kırdığımız kişilerden muhabbetle özür dileyerek aramızı düzeltelim ve Rabbimizin emrine uyalım. Uyalım ki rabbimizin rahmetine mazhar olalım ve ailemiz, çocuklarımız, akrabalarımız ve mümin kardeşlerimizle beraber huzur dolu bir bayram yaşayalım.' ifadesini kullandı.

Altıok, 'Bir yandan bayram sabahının sevincini yaşarken diğer yandan dünyanın farklı yerlerinde, bilhassa Gazze'de, sıkıntı ve açlık sebebiyle bayramın neşesinden uzak kalan kardeşlerimiz var. Bu mübarek günde onların acısını yüreğimizde hissederek dua etmeyi ve elimizden gelen yardımları ulaştırmayı ihmal etmeyelim.' dedi.

Bayram namazı için saf tutan Müslümanlar, daha sonra bayramlaştı.

İsveç

İsveç'in başkenti Stockholm'de Müslümanlar, Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Fittja Ulu Cami'de bayram namazını kıldı.

Yaklaşık 2 bin kişinin katıldığı bayram namazında yoğunluk nedeniyle cemaatin bir kısmı namazlarını caminin dışında eda etti.

Namaz öncesinde vaaz veren Diyanet Vakfı Stockholm Din Hizmetleri Müşaviri Kerim Birinci, toplumsal birliğe ve beraberliğe vurgu yaptı.

İnsanların birbirlerine her konuda yardımcı olmaları gerektiğine işaret eden Birinci, bayram gününde kırgınlıkların ve dargınlıkların son bulması gerektiğini söyledi.

Namazın ardından vatandaşlar camide bayramlaşırken, cami yönetimi tarafından lokum ve bisküvi ikram edildi.

İtalya ve Malta

İtalya'nın başkenti Roma ve çevre kentlerde yaşayan Müslümanlar, bayram namazı için Roma Büyük Camisi'nde bir araya geldi. Farklı milletlerden binlerce Müslüman, namazın ardından bayramlaştı.

Yoğunluk sebebiyle Roma Büyük Camisi'nde bayram namazı üç kez kılındı. Başkent dışında Milano, Napoli, Torino, Floransa gibi farklı kentlerde de bayram namazı eda edildi.

İtalya'nın kuzey kesiminde yoğun olarak yaşayan Türk vatandaşları da bayram namazı için Diyanet İşleri Türk İslam Birliğine (DİTİB) bağlı camilerde bir araya geldi.

DİTİB'in Milano, Como, Venedik, Modena, Trieste, Verona ve Imperia'daki camilerindeki bayram namazına da yoğun ilgi gösterildi.

Vatandaşlar, bayram namazının ardından bayramlaştı.

Milano Başkonsolosluğu Din Hizmetleri Ataşesi Bilal Öztürk de bu bayram Modena'daki vatandaşlarla bir araya gelerek bayramlaştı.

Akdeniz'deki ada ülkesi Malta'da da aralarında Türk vatandaşlarının da olduğu Müslümanlar bayram namazı için Marsa'daki tarihi Türk Şehitliği'nde bir araya geldi.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Koordinatörü Ahmet Yunus Ergin'in kıldırdığı bayram namazının ardından vatandaşlar bayramlaştı.

Türkiye'nin Valetta Büyükelçisi Barkın Kayaoğlu da burada vatandaşlarla bayramlaştı.

Lübnan

Başta başkent Beyrut olmak üzere ülke genelinde Müslümanlar, sabahın erken saatlerinde camilere akın etti.

Beyrut'un en büyük camilerinden Muhammed el-Emin Camisi'nde binlerce kişi bayram namazı kıldı, İsrail saldırılarının sona ermesi için dua etti.

Muhammed el-Emin Camisi'nde namazı kıldıran Lübnan Müftülüğü Genel Sekreteri Emin el-Kurdi, hutbede birlik ve beraberlik mesajı vererek, bölgedeki savaşların son bulması için dua etti.

Bayram namazı sonrası AA muhabirine konuşan Lübnanlı Abdülgani Muaz, bayramın bu yıl zor şartlar altında geçtiğini belirterek, 'Çok sayıda insan yerinden edilmiş durumda, insanlar sokaklarda kalıyor.' dedi.

Bayrama buruk bir sevinçle girdiklerini ifade eden Muaz, 'Savaşın sona ermesi ve insanların evlerine dönmesi için dua ettik. İnşallah bu 3 gün saldırı olmadan geçer ve çocuklar biraz olsun mutlu olur.' diye konuştu.

Mustafa Kurdali de bayramın huzur içinde geçmesini temenni ettiklerini dile getirerek, 'İnşallah ortam sakinleşir ve güzel bir bayram olur.' ifadelerini kullandı.

Bayram namazı için Müslümanların camilere akın ettiğini söyleyen Kurdali, 'Daha önce çok kötü şeyler gördük, inşallah tekrar yaşanmaz. İnşallah savaş biter.' dedi.

Lübnan'da yaşayan Fransız Safa Bin Meryuma ise bayram namazı için Muhammed el-Emin Camisi'ne geldiğini belirtti.

Bin Meryuma, farklı ülkelerden insanların birlikte saf tuttuğunu görmenin kendisini mutlu ettiğini ifade ederek, 'Bugün burada birçok ülkeden insanın bir arada namaz kıldığını gördüm. Adalet için dua ettim.' diye konuştu.

Suriye

Başkent Şam başta olmak üzere Halep, İdlib, Hama ve Dera illerinde binlerce kişi bayram namazı için bir araya geldi. Bazı bölgelerde camiler dolup taşarken, cemaat tekbirler eşliğinde saf tuttu.

İdlib'in kuzeyinde yerinden edilenlerin yaşadığı kamplarda da bayram namazı kılındı. Zor şartlara rağmen bir araya gelen Suriyeliler, bayram sevincini yaşadı.

Terör örgütü YPG'den arındırılan Rakka ve Deyrizor illerinde de vatandaşlar, bayram namazını eda etti.

Namazın ardından hutbelerde birlik, beraberlik, dayanışma ve barış mesajları verildi. Cemaat, hayatını kaybedenler başta olmak üzere tüm Müslümanlar için dua etti.

Bayram namazı sonrası vatandaşlar birbirleriyle bayramlaşırken, çocuklara şeker dağıtıldı. Mezarlıklar ziyaret edildi ve kabirlerin başında Kur'an-ı Kerim okundu.

Irak

Kerkük kent merkezindeki Bağdat Yolu semtinde bulunan Büyük Nur Camisi İmam Hatibi Ahmed Hurşid, tüm Müslüman ülkelerinin barış ve huzur içinde yaşamasının en büyük temennileri olduğunu ifade etti.

Kerkük'ün kent merkezindeki Musalla semtinde bulunan Avcı Camisi İmam Hatibi Adil Mahmud ise, okumuş olduğu bayram hutbesinde, 'En büyük dileğimiz Orta Doğu ve memleketimizin barış ve selamete kavuşmasıdır. Savaşın hiç bir tarafa faydası yok ve savaşta kazanan da yok.'' İfadesini kullandı.

Bayram namazını Avcı camisinde eda eden Kerkük sakini Ahmet Nazım AA muhabirine konuştu. Nazım, 'Ülkemizde birlik ve beraberliğin bir an önce sağlanmasını istiyoruz. Orta Doğu üzerindeki bu kara bulutun bir an önce kalkmasını ve savaşın sona ermesini temenni ediyoruz.' dedi.

Açıklamada, 'İran tarafından Körfez'de silahsız ticari araçlara yönelik son saldırıları, petrol ve doğal gaz tesisleri başta olmak üzere sivil altyapılara yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı'nın İran Silahlı Kuvvetleri tarafından kapatılmasını şiddetle kınıyoruz.' ifadesine yer verildi.

Bölgedeki saldırılardaki tırmanıştan endişe duyulduğuna işaret edilen açıklamada, 'İran'ı tehditlerini, mayın döşeme operasyonlarını, insansız hava aracı ve füze saldırılarını, ticari seyrüsefere yönelik boğazı tıkayan tüm girişimlerini durdurmaya ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2817 no'lu kararına uymaya çağırıyoruz.' denildi.

Açıklamada, seyrüsefer özgürlüğünün uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri olduğu vurgulanarak, İran'ın eylemlerinin etkisinin dünyanın her yerinde hissedildiği savunuldu.

Küresel denizcilik taşımacılığına yönelik bu tür dış müdahalelerin ve enerji tedarik zincirlerinin aksatılmasının dünya barışı ve güvenliği için tehdit oluşturduğu belirtilen açıklamada, bölgedeki petrol ve doğal gaz tesisleri dahil sivil altyapılara yönelik saldırılara ara verilmesi istendi.

Açıklamada, 'Boğazda seyrüsefer güvenliğini sağlamak için uygun çabalara katkı sağlamaya hazırız. Hazırlık planlamasına katkı sağlayan ülkelerin taahhüdünü memnuniyetle karşılıyoruz.' ifadeleri kullanıldı.

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) koordineli bir şekilde petrol rezervlerinin kullanımına izin vermesinin memnuniyetle karşılandığı aktarılan açıklamada, enerji pazarının istikrara kavuşması için üretici ülkelerle birlikte çalışarak üretimin artırılması dahil farklı tedbirler alınacağı kaydedildi.

Açıklamada, tüm ülkelerden uluslararası hukuka uyması istendi.

Bölgedeki AA muhabiri, kentin doğusu ile batısında art arda patlamalar yaşandığını, ardından gökyüzünde dumanların yükseldiğini aktardı.

Patlamaların nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Demokratlar tarafından sunulan tasarı, 47 'evet' oyuna karşılık 53 'hayır' oyuyla reddedildi.

Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul, partisinin çizgisinden ayrılarak lehte oy kullanırken Demokrat Senatör John Fetterman ise tasarıya karşı çıktı.

1973 tarihli 'Savaş Yetkileri Yasası', ABD başkanının herhangi bir ülkeye savaş başlatma kararını Kongre onayına bağlarken başkanın bu tür bir adımını önceden Kongreye bildirmesini zorunlu kılıyor.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırılar düzenledikleri İran'da halka "sokağa çıkın, sizi koruyacağız" mesajı verdi.

İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamaya göre Netanyahu, Tel Aviv'deki İsrail Savunma Bakanlığı kompleksi "Kirya"da Savunma Bakanı Yisrael Katz, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ve dış istihbarat servisi Mossad Direktörü David Barnea başta olmak üzere üst düzey güvenlik yetkilileriyle bir araya geldi.

Netanyahu, burada yaptığı konuşmada, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani ve Besic Güçleri Komutanı Gulam Rıza Süleymani'ye yönelik düzenlenen ve iki ismin ölümüyle sonuçlanan suikastları hatırlattı.

İsrail'in ABD ile ortak saldırılar düzenlediği İran'daki halka seslenerek İsrail uçaklarının kavşaklarda ve şehir meydanlarında İranlı yetkililere saldırılar düzenlemeyi sürdürdüğünü söyleyen Netanyahu, Nevruz Bayramı'nın yaklaşmasına işaret ederek "Kutlamaya devam edin. Biz yukarıdan izliyoruz." sözleriyle kitlesel gösteri çağrısı yaptı ve "sokağa çıkın, sizi koruyacağız" mesajı verdi.