SENSÖRLER DEVREDE, SULAMA ARTIK ÖLÇÜLEBİLİR

Çalışmanın ilk ayağı Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde uygulanacak. Proje ile çiftçilere hem modern sulama teknikleri öğretilecek hem de dijital sistemler aracılığıyla sulama süreçlerini yönetmeleri sağlanacak.

Doç. Dr. Neşe Yaman, mevcut durumda birçok çiftçinin sulama kararını gözleme ve tecrübeye dayalı verdiğini belirterek, bunun her zaman doğru sonuç vermediğini ifade etti. Yaman, doğru sulamanın; ne kadar su verileceği, sulamanın süresi, zamanı ve yöntemi gibi birçok teknik detaya bağlı olduğuna dikkat çekti.

Proje kapsamında tarlalara yerleştirilecek sensörler sayesinde toprak verileri anlık olarak takip edilecek. Bu veriler, çiftçilerin cep telefonlarına aktarılacak ve üreticiler sulama zamanını ve miktarını bu bilgiler doğrultusunda belirleyecek. Böylece “göz kararı” sulama yerine, bilimsel ve ölçülebilir yöntemler kullanılacak.

DAHA AZ SU, DAHA YÜKSEK VERİM HEDEFLENİYOR

Yaman, bu sistem sayesinde çiftçilerin daha az su kullanarak daha yüksek verim elde edebileceğini vurguladı. Aynı zamanda yanlış sulamadan kaynaklanan toprak bozulması, tuzlanma ve gereksiz enerji maliyetlerinin de önüne geçileceğini belirtti.

Projede ayrıca damla ve yağmurlama gibi doğru sulama yöntemleri teşvik edilecek. Sulamanın özellikle sabah, akşam veya gece saatlerinde yapılmasının verim açısından daha uygun olduğu konusunda da çiftçilere eğitim verilecek.

Çiftçilerin kullandıkları su miktarı ile elde ettikleri verim de proje kapsamında analiz edilecek. Bu sayede hem suyun hem de enerji kullanımının ekonomik karşılığı ortaya konacak.

Yetkililer, projenin yaygınlaşmasıyla birlikte hem su tasarrufu sağlanacağını hem de çiftçilerin gelir düzeyinin artacağını belirtiyor. Tarımda dijital dönüşümün önemli bir adımı olarak görülen uygulamanın, bölgedeki diğer üreticilere de örnek olması bekleniyor.

Bu yıl dördüncüsü kutlanacak 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nün teması 'gıda atığı' olarak belirlendi. Gıda israfını önlemek ve gıda atıklarının dönüştürülmesini sağlamak, sıfır atık çabalarının desteklenmesinde büyük önem taşıyor.

Dünyada her yıl yaklaşık 9 milyon ton kahve çekirdeği üretilirken, bu üretimin ardından ortaya çıkan posanın yüzde 98'i çöpe giderek atık haline geliyor. Son dönemde öne çıkan yenilikçi girişimler, bu atığı yeniden ekonomiye kazandırarak çevresel etkileri azaltmayı ve sürdürülebilir üretim modellerinin gelişimine katkı sağlamayı hedefliyor.

Bu girişimlerden biri olan Wastespresso, kahve çekirdeklerinin posalarını biyomalzemelere ve döngüsel ürünlere dönüştürüyor.

Şirketin kurucusu ve gıda mühendisi Ulaş Kayır, dünya genelinde ortaya çıkan kahve posasının yalnızca yüzde 2'sinin bazı gelişmiş ülkelerde ayrı toplanarak kompost ve gübreye dönüştürülebildiğini söyledi.

Kahve posalarının düzenli depolama sahalarında birikerek iklim krizini derinleştiren görünmez bir çevre sorununa dönüştüğünü ifade eden Kayır, 'Çöplüğe giden kahveler sadece israf olan değil, aynı zamanda metan gazına yol açan, olumsuz etki yaratan bir malzeme.' dedi.

'Çok kullanımlık bardak veya biyobozunur pipet gibi kendi bitmiş ürünlerimizi de üretiyoruz'

Son 10 yılda kahve tüketiminin arttığını ve posaların kolay erişilebilir bir kaynağa dönüşmesini fırsata çevirerek kahve atığını kaynak olarak kullanma fikriyle harekete geçtiklerini anlatan Kayır, 'Kahve posasını ileri dönüştürerek plastiği ikame edecek, sürdürülebilir ve çevre dostu malzemeler üretiyoruz.' diye konuştu.

Kafelerden ve kahve zincirlerinden temin ettikleri kahve posaları sayesinde bu işletmelerin de atık kaynaklı emisyonlarını azaltabildiklerini ve çevresel etkilerini düşürdüklerini kaydeden Kayır, posalardan ürettikleri malzemeleri ve ürünleri şirketlere sunup çalışanların bu ürünleri kullanmasını sağlayarak döngüsel bir iş modeli yarattıklarını aktardı.

Ticarileştirdikleri ürünün kahve posasından üretilen plastik alternatifi biyomalzemeler olduğunu ifade eden Kayır, bu malzemeleri ham madde olarak şirketlere satabildiklerini aynı zamanda pipet ve çok kullanımlık bardak gibi günlük kullanılan ürünleri üreterek son tüketicilere sunduklarını aktardı.

Tek kullanımlık plastiklere önemli bir alternatif sunduklarını dile getiren Kayır, şöyle devam etti:

'Kahve, yüzde 98'lik atık oranı dolayısıyla israfı en çok olan gıdalardan ve en çok da tüketilen malzemelerden biri olduğu için aslında orada zaten bir fırsat görüyordum. Uzun süredir aklımda olan bir konuydu. Şu anki şirketin kurucu ortakları da daha önceden barista olarak çalışan ve aslında aynı fırsatı gören insanlar olduğu için biz güçlerimizi birleştirdik ve Wastespresso'yu kurduk. Şu anda Türkiye'de bizim bildiğimiz kadarıyla kahve posasını dönüştüren, toplayan bir girişim yok. Birtakım böyle lokal, gönüllülük esasına dayalı projeler var ama ölçeklenebilir ve globale yaygınlaştırılabilir çözümler değil. Şu anda Türkiye'de ilk ve tekiz.' ifadelerini kullandı.

- '2,5 senede 90 ton kahve posasını ekonomiye kazandırdık'

Kahve posasının zorlu işleme süreçlerinden geçtiğinden bahseden Kayır, bu nedenle özel bir proses hattı kurduklarını bildirdi.

Kayır, sıfır atık yaklaşımını benimsemiş bir girişim olduklarının altını çizerek, '2,5 senede 90 ton kahve posasını ekonomiye kazandırdık. Bu da ne kadar plastiğe tekabül ediyor derseniz yaklaşık 36 ton plastiği biz piyasaya sunmanın önüne geçmiş olduk. Bunun yarattığı çevresel etki ne derseniz, yaklaşık 150 ton karbon eşdeğeri emisyon azaltımı sağladık. Bu da daha anlaşılabilir bir metrikle verecek olursam, 63 tane futbol sahasına eşdeğer orman arazisi oluşturmanın karşılığı diyebiliriz. Bu etkimizi tabii ki her geçen gün artırmayı hedefliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Kahve atığını döngüsel bir malzemeye ve ürüne dönüştürerek günlük hayata entegre ettiklerine işaret eden Kayır, sözlerini şöyle tamamladı:

'Biz bu formülle beraber aslında herhangi bir şirketin ürününü ürettiğimiz zaman oradaki plastik tüketimini yüzde 40'a kadar düşürebiliyoruz. Bu hem oradaki plastik tüketimini hem de o ürünün çevresel etkisini ve karbon ayak izini azaltmış oluyor.'

Görgün, paylaşımında, denizden karaya angajman yeteneğinin sahada başarıyla test edildiğini açıkladı.

'Mavi Vatan'ın çelik kılıcı ATMACA, TCG Burgazada platformundan gerçekleştirilen atışta kara koordinatlı hedefi tam isabetle vurdu. Bu kabiliyetle ATMACA, yalnızca deniz hedeflerine karşı değil, aynı zamanda kara üzerindeki stratejik hedeflere karşı da etkin bir angajman yeteneği kazandığını sahada ortaya koymuştur. Milli veribağı entegrasyonu sayesinde uçuş esnasında görev güncelleme kabiliyeti kazanan sistem, dinamik harekat ortamlarında yüksek esneklik ve operasyonel üstünlük sağlamaktadır.' ifadelerini kullanan Görgün, sistemin modern harp sahasına uyumunu vurguladı.

Görgün, denizden karaya uzanan bu yeni kabiliyetin, Türkiye'nin savunma sanayisinde ulaştığı entegrasyon seviyesini gösterdiğini belirterek, bu başarının arkasındaki kurumlara teşekkür etti.

Haluk Görgün, başta ROKETSAN olmak üzere projede emeği geçen tüm paydaşları, mühendisleri ve teknisyenleri de tebrik etti.

Elde edilen kazanımlarda siyasi liderliğin rolüne de değinen Görgün, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu vizyonun bu başarıların en önemli itici gücü olduğunu vurguladı.

ROKETSAN'ın konuya ilişkin paylaşımında da 'Mavi Vatan'ın Çelik Kılıcı ATMACA, hedefi karada da affetmiyor! TCG Burgazada gemimizden ateşlenen gemisavar füzemiz ATMACA, belirlenen kara koordinatı hedefini tam isabetle vurdu. Mavi Vatan'daki hakimiyetimizi karadaki caydırıcılığımızla pekiştiriyor, yerli teknolojilerimizle yarınlara güvenle bakıyoruz.' ifadelerine yer verildi.

ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci ise 'denizden karaya kusursuz isabet' başlığıyla yaptığı paylaşımında, 'Leventlerimizin vurucu gücü ATMACA gemisavar füzemiz, TCG Burgazada gemimizden gerçekleştirilen test atışında kara koordinatı hedefini tam isabetle vurdu. Ülkemize ve aziz milletimize hayırlı olsun.' değerlendirmesinde bulundu.

ATMACA, su üstü harbinde harekat ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla hücumbot, firkateyn ve korvetlerde kullanılabilen, yüksek hassasiyetli gemisavar füzesi olarak geliştirildi. Veri bağı ile hedef güncelleme, yeniden saldırı, görev iptal yeteneği gibi yetkinliklere sahip olan ATMACA, su üstü, su altı ve kara platformlarından su üstü ve kara hedeflerine karşı angajman sağlıyor.

Takım, yarışmada tüm kategorilerin ortalamasına göre ise genel klasmanda dünya ikinciliğine ulaştı.

Bursa Erkek Lisesi Müdürü Şahin Boztepe, takımın geçen yıl ulusal düzeyde katıldığı yarışmalarda önemli başarılara imza attığını belirterek, dünya ikinciliğinin tesadüf olmadığını ifade etti.

Boztepe, kısa süre önce katıldıkları 'Maestrobot Türkiye-Robotex International' yarışmasında Marmara Bölgesi performansıyla da öne çıktıklarını, üç farklı robotla katıldıkları yarışmada, birincilik, ikincilik ve üçüncülük madalyası kazanıldığını hatırlattı.

Robot takımının Antalya'da düzenlenecek 'Robotex International' Türkiye etabında yarışmaya hak kazandığını vurgulayan Boztepe, 'Takımımız burada da başarılı olduğu takdirde Güney Kore'de gerçekleştirilecek dünya finallerinde ülkemizi temsil edecek. Kentimizi ve ülkemizi başarıyla temsil eden öğretmen ve öğrencilerimizi kutluyorum. Bu başarılar tesadüfi değil, çalışmanın eseri. Takımımız bundan sonra da bizleri gururlandıracak başarılara imza atacak, buna yürekten inanıyorum.' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin teknik olarak siber güvenlik organizasyonu, Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) koordinasyonunda faaliyetlerini yürüten sektörel ve kurumsal SOME'lerden oluşuyor.

Kritik altyapılara yönelik sektörel SOME sayısı 14'e, kurumsal SOME sayısı ise 2 bin 414'e ulaştı. SOME İletişim Platformu'na kayıtlı uzman sayısı da 8 bin 455 oldu.

Periyodik olarak SOME'lerin olgunluk seviyelerinin gelişiminin izlenmesine devam edilirken, bu seviyenin artırılmasına yönelik çalışmalar da yürütülüyor.

Öte yandan, siber suçlarla mücadelede uluslararası işbirliğinin artırılması kapsamında uluslararası kuruluşlar ve diğer ülkelerin sorumlu makamları ile bilgi paylaşımı da yapılıyor. Bu paylaşımın çift yönlü artırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

SOME'ler nasıl faaliyet gösteriyor?

Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi kapsamında temel görevi koordinasyon ve işbirliği olan USOM, 27 Mayıs 2013'te kurularak faaliyetlerine başladı. Söz konusu strateji çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde kurumsal ve sektörel SOME'ler oluşturulması öngörüldü.

USOM ve SOME'ler, siber olayları bertaraf etmek, oluşması muhtemel zararları önlemek veya azaltmak, siber olay yönetiminin ulusal düzeyde koordinasyon ve işbirliği içerisinde sağlanması amacıyla kuruldu.

SOME'ler ile kamu kurumları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, araştırma kurumları, özel sektör ve uluslararası kuruluşlar arasındaki işbirliği artırıldı.

Çalışmalar kapsamında siber tehditler hızlıca tespit edilerek, engellenmesine yönelik teknolojik tedbirler alınıyor. Siber tehditlerle mücadele kapsamında ortaya çıkan teknolojik gelişmeler de takip ediliyor.

Zararlı yazılım analizi, dijital kayıt incelemesi, servis izleme, zararlı bağlantı tespiti, sızma testleri, alarm üretme ve uyarı gibi faaliyetlerle elektronik haberleşme altyapısı ve kritik altyapılar siber tehditlere karşı korunuyor.

Ulusal siber güvenliğin sağlanmasına yönelik düzenleme ve denetleme faaliyetleri de sürdürülüyor

Sektör ihtiyaçları dikkate alınarak ulusal siber güvenliğe ilişkin mevcut düzenlemeler güncellenerek, yeni düzenlemeler devreye alınıyor.

Türk Telekom, milli ve global iş ortaklarıyla geliştirdiği 5G ve ötesi çözümleri ile yeni nesil teknolojilere ilişkin çalışmalarını Mobil Dünya Kongresi'nde dünya sahnesine taşıdı.

Bu kapsamda Türk Telekom, altyapı yatırımları ve sahada başarıyla devreye alınan 5G uygulamalarıyla, 1 Nisan itibarıyla başlayacak 5G dönemine güçlü başlangıç yapmaya hazırlanıyor.

Türkiye'nin dijital omurgası niteliği taşıyan fiber ağını ocak sonu itibarıyla 539 bin kilometreye ulaştıran şirket, 5G'nin temel yapı taşı olan fiber bağlantılı baz istasyonu oranını yüzde 60 seviyesine çıkardı.

Türk Telekom, altyapı yatırımlarını küresel ölçekte değer üreten bir ekosisteme de dönüştürüyor. Bu kapsamda 70'in üzerinde uluslararası patenti bulunan iştirakleri Argela ve Netsia ile geliştirdiği yenilikçi çözümlerle 5G ekosisteminde dışa bağımlılığı azaltan Türk Telekom, 'yerli ve milli teknoloji üretme vizyonu' doğrultusunda kurduğu stratejik işbirlikleriyle Türkiye'nin teknoloji üretme ve ihraç etme kapasitesini de güçlendiriyor.

Fiber ağları, 5G'de kritik öneme sahip fiber istasyonları, uygulama kabiliyeti ve müşteri deneyimi odaklı mobil stratejisiyle 1 Nisan itibarıyla başlayacak 5G döneminde en kapsayıcı deneyimi sunmayı hedefleyen Türk Telekom, altyapısı ve stratejik işbirlikleriyle 5G'ye planlı ve sürdürülebilir bir geçiş süreci yürütüyor.

'5G ile ülkemizin dijital dönüşüm hızını da artıracağız'

Türk Telekom CEO'su Şahin, konuya ilişkin Mobil Dünya Kongresi'nde açıklamalarda bulundu.

Şahin, iletişim tarihinin kilometre taşlarında imzası bulunan Türk Telekom olarak, 1 Nisan itibarıyla başlayacak 5G dönemine güçlü fiber altyapısı ve 185 yılı aşan derin birikimleriyle öncü olarak girdiklerini belirterek, 'Yıllardır yatırımlarımızı ve AR-GE çalışmalarımızı 5G ile uyumlu şekilde gerçekleştirdik. 5G frekans ihalesinde mobil stratejimizle uyumlu sonuçlar elde ederek abone başına en yüksek kapasiteye sahip operatör olduk. Türkiye'yi saran fiber ağımız ve fiberle bağlı baz istasyonlarımızla 5G'yi 81 ilin her köşesinde herkes için erişilebilir kılacağız. 5G ile yalnızca bağlantı hızını değil, ülkemizin dijital dönüşüm hızını da artıracağız.' diye konuştu.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) açıkladığı 'Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü Üç Aylık Pazar Verileri Raporu'na göre geçen yılın üçüncü çeyreği itibarıyla mobil müşteri sayısında pazarda ikinciliği elde ederek Türk Telekomun mobil sektörde 'oyun kurucu' rolünü pekiştirdiklerini, mobil numara taşıma pazarında da lider konumda olduklarını aktaran Şahin, söz konusu çeyrek itibarıyla 30,8 milyon mobil aboneye ulaştıklarını bildirdi.

Şahin, nisandan itibaren Türkiye'nin her noktasında en kapsayıcı mobil deneyimi sunmayı hedeflediklerine işaret etti.

Türkiye'nin dijital geleceğini inşa eden bir kurum olarak teknoloji birikimiyle milli ekosisteme güç katacak işbirliklerine imza attıklarını belirten Şahin, şunları kaydetti:

'Yeni nesil teknolojilerde milli çözümlere odaklanıyor, 5G'ye en hazır operatör olarak milli ekosistemin genişletilmesi için öncü çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Milli ve global iş ortaklarımızla geliştirdiğimiz çözümleri dünyayla buluşturarak, ülkemizin teknoloji üreten ve ihraç eden güç olma vizyonuna katkı sunuyoruz.'

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Kaspersky, takvim tabanlı saldırılar, sesli mesaj bildirimi kılığına giren e-postalar ve çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) mekanizmalarını aşmaya yönelik gelişmiş tekniklerin hem bireyleri hem de işletmeleri hedef aldığını ortaya koyan araştırmasının sonuçlarını paylaştı.

İlk olarak 2010'lu yılların sonunda görülen takvim tabanlı oltalama saldırıları, son zamanlarda yaygınlaşarak özellikle B2B dünyasında kurumsal çalışanlara yönelik gerçekleştirilmeye başlandı.

Gövde metni bulunmayan ancak etkinlik açıklamasına zararlı bağlantılar yerleştirilmiş takvim davetleri gönderen saldırganlar, davetin açılmasıyla etkinliği otomatik olarak takvime ekliyor. Kullanıcılar daha sonra gelen bildirimlerle Microsoft gibi platformları taklit eden sahte giriş sayfalarına yönlendiriliyor. Daha önce Google Takvim kullanıcılarını hedef alan kitlesel kampanyalar, artık doğrudan kurumsal çalışanlara odaklanıyor.

Sesli mesaj kılıflı e-postalarda CAPTCHA kullanımı

Saldırganlar, sesli mesaj bildirimi süsü verilmiş, az metinli ve basit bağlantılar içeren e-postalarla kullanıcıları dolandırıcılık ağına çekmeye çalışıyor. Bu kapsamda gönderilen maildeki bağlantıya tıklayan kullanıcılar, güvenlik botlarını atlatmak amacıyla birden fazla CAPTCHA doğrulamasına yönlendiriliyor.

Sürecin sonunda kullanıcılar e-posta adreslerini doğrulayan ve kimlik bilgilerini ele geçirmeyi amaçlayan sahte bir Google giriş sayfasına ulaşıyor.

Kaspersky, bu tür çok katmanlı saldırılara karşı, şüpheli bağlantıları tanımaya yönelik etkileşimli çalışan eğitimleri ile gelişmiş e-posta sunucusu koruma çözümlerinin önemli olduğuna dikkati çekiyor.

Sahte bulut servisleriyle MFA atlatma girişimleri

Gelişmiş oltalama kampanyaları, şifreli dosya depolama ve paylaşım hizmeti sunan pCloud gibi popüler servisleri taklit ederek MFA sistemlerini hedef alıyor.

Tarafsız bir destek talebi izlenimi veren bu e-postalar, kullanıcıları benzer isimli sahte alan adlarına yönlendiriyor. Bu sayfalar, API aracılığıyla gerçek pCloud servisiyle etkileşime girerek e-postaları doğruluyor ve kullanıcıdan tek kullanımlık şifre kodları ve parolaları talep ediyor. Giriş başarılı olduğunda ise saldırganlar hesaba tam erişim sağlıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Kaspersky Anti-Spam Uzmanı Roman Dedenok, oltalama yöntemlerinin giderek daha yanıltıcı hale geldiğini belirtti.

Dedenok, 'Kaspersky, kullanıcıları parola korumalı PDF'ler veya kare kodlar gibi alışılmadık e-posta eklerine karşı temkinli olmaya ve herhangi bir kimlik bilgisi girmeden önce web sitesi adreslerini mutlaka doğrulamaya çağırıyor. Kurumların, gerçek hayattan senaryolar içeren kapsamlı eğitim programlarını hayata geçirmesi ve ileri seviye e-posta koruma sistemlerini kullanması, ileri düzey oltalama saldırılarının gerçek zamanlı olarak tespit edilmesini ve engellenmesini sağlıyor.' değerlendirmelerinde bulundu.

Zirve kapsamında sektördeki 'ihracat şampiyonları' ödüllerinde özel sektörde silah üreten en büyük ihracatçı ve üretici konumlarını bir kez daha kanıtlandığını söyleyen Gençer, aynı zamanda 'silah sistemleri ve mühimmat üreticileri' kategorisinde ilk üçteki tek silah üreticisi olduklarına dikkati çekti.

Türk savunma sanayisinin son derece önemli bir yılı geride bıraktığını vurgulayan Gençer, '2025 yılında dünyada birçok değişiklik oldu. Hedefleri fazlasıyla aşan ve ihracat hedefinde 10 milyar 54 milyon doları yakalayan bir sektörümüz oldu. Bu ülkemizin başarısı.' diye konuştu.

Samsun Yurt Savunma Grubu bünyesinde CANiK, İngiltere'deki AEI Systems, ABD'deki CANiK USA iştirakleri başta olmak üzere konsolide bir yaklaşımla yılı tamamladıklarını anlatan Gençer, 2026'da ise konsolide ciroyu 300 milyon doların üzerine çıkarmayı hedeflediklerini bildirdi.

2026'da orta kalibre topların daha fazla görülmeye başlanacağına işaret eden Gençer, bu çözümlerin Yakın Savunma Sistemi ya da Yakın Hava Savunma versiyonlarının kullanılacağını dile getirdi.

Bu kapsamda otoritelere de sundukları şekliyle algoritması, uzaktan komutalı silah sistemi ve silahıyla üst seviye bir çözüme ulaştıklarını bildiren Gençer, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Zaten birçok kontratımız var, bu kontratların da çoğu insanlı veya insansız platformların yakın savunma ya da yakın hava savunma sistemleri olarak kullanımıyla ilgili. Yapmış olduğumuz demonstrasyonda da yüksek tahrip gücüne sahip 'yüksek tahribe sahip çift maksatlı' mühimmat kullandık. Bunu kullanırken de zırh çeliği üzerinde yahut beton duvarın üzerinde etkilerini yetkililere gösterme fırsatımız oldu.

Önümüzdeki hafta da bir demo faaliyetimiz var. Burada NATO'nun standartlarında belirtmiş olduğu farklı tipteki hedeflere atışlarımız olacak. Ondan sonraki ayda da yine havadaki hedeflere, büyük, Tip 3, Tip 4 dronlara angajmanlarımızı göreceksiniz. Bunların her birini halihazırda devam eden kontratlarımızın son safhası gibi değerlendirebilirsiniz. Samsun Yurt Savunma şirketler grubunun orta kalibre toplarla ilgili faaliyetlerini 2026 yılında daha fazla gözlemleme şansına sahip olacağız.'

⁠Dron tehdidine çözüm

Bütün dünyanın şu an odaklandığı en önemli problemlerden birinin dron tehdidini bertaraf etmek olduğunu vurgulayan Gençer, 'Sahadaki bir piyadeden tutun, denizdeki milyar dolarlık bir savaş gemisine kadar herkesin bu konuda bir çözüme ihtiyacı var ve çözümlerin maliyet etkin olması lazım. Silahçı gözüyle uzaktan komutalı sistemlerimizi tasarlıyoruz, yetkinlikler kazandırıyoruz. Kendi silahlarımızda olduğu gibi aynı zamanda sektörde kabul görmüş, kanıksanmış diğer silahlar için de çözümler geliştiriyoruz.' dedi.

Bu çalışmaları grup şirketi UNIROBOTICS bünyesinde yaptıklarını ifade eden Gençer, şu bilgileri verdi:

'Buradaki en önemli konu maliyet etkin yaklaşım. Bugün eğer bizim orta kalibre toplarımızla bir hedefe angaje olursanız yaklaşık 500-750 dolar maliyet ile bir hava hedefini etkisiz hale getirebilirsiniz. Daha düşük maliyette başka ama mesafesi birazcık daha kısa çözümlerimiz var. Bunlardan bir tanesini geçtiğimiz haftalarda bir başka müşterimiz için çalıştığımız M134 döner namlulu makineli tüfek için geliştirmiş olduğumuz TRAKON LITE sistemiyle yaptık. Farklı irtifadan, farklı hızlardan gelen çoklu dron saldırısını bertaraf etmesini istedik ve bunu yüzde 100 başarıyla yaptı. Önümüzdeki günlerde bunlarla ilgili daha fazla bilgi paylaşacağız. Bu bir müşterimizin isteğiyle geliştirdiğimiz uzaktan komutalı silah sisteminin sonucuydu. İster kendi ürettiğimiz ister endüstride kabul görmüş diğer silah sistemlerinin hepsi için bir çözümümüz var. Yazılımın kendisi burada çok kıymetli bir aset durumunda. Tamamen yapay zeka destekli, hızlı bir şekilde öğrenebilen, hedefini anlayabilen ve doğru tabirle 'olasılıklı vuruş noktası' yani olduğu nokta değil olacağı noktayı hesaplayıp, oraya atışı yoğunlaştırıp, çok düşük maliyetle hedefi bertaraf etmeyi başardık.'

Bu tür çözümlerde mühimmatın etkinliğinin de önemli olduğuna dikkati çeken Gençer, 'Bir M134 ile yaklaşık 50-60 mermiyle küçük bir dronu imha edebiliyorsunuz ama daha yüksek irtifadan uçan daha büyük dronlar olduğu zaman, mesela Şahid-136 tarzı dronlara tabii ki bu çapta bir silahla angaje olamazsınız. Otomatik topumuz VENOM LR ile angaje olabilirsiniz. Burada da hem 'yüksek infilaklı' hem de 'yaklaşma tapalı' mühimmatın ikisinin karışık olarak kullanılmasıyla hedefi tamamen bertaraf edebiliyorsunuz. Burada maliyetlerimiz 500-750 dolar bandına düşüyor ki bu savunmanızı sürdürülebilir kılmanızı sağlıyor.' ifadelerini kullandı.

Orta kalibrede topta işler hızlanacak

VENOM LR'yi Türkiye'de güvenlik güçlerine kazandırmaya yönelik projelerin devam ettiğini bildiren Gençer, 'Şu an iki kurumun envanteriyle ilgili çalışmalarımız sürmekte. Önümüzdeki demolarda da özellikle silahlı kuvvetlerden otoritelerin önünde yapacağımız bu demolarla müşterilerimizin dikkatini çekeceğimizi değerlendiriyorum.' dedi. Gençer, yurt dışı faaliyetleri kapsamında ise şunları kaydetti:

'Yurt dışında ise şu an 5 ülke ile anlaşmış durumdayız. Geçen sene imzalanan kontratlarımızı bu yılın ilk çeyreğinde tamamlamayı düşünüyoruz. Burada anahtar konu bizim kontrolümüz dışında olan mühimmat konusu ama dünya çapında şu an bizim etkimizle son iki yıldaki orta kalibre mühimmat üreticileri çok ciddi kapasite artışları ve özellikle 30x113 mm üzerine odaklanmalarını sağladık. Geçen yılın son, bu yılın ilk çeyreğiyle sahaya mühimmatlarını müşterilere iletmeleriyle teslimatlarımız hızlanacak. Bu bir kartopunun çığa dönüşmesi gibi bir ivmeyle yıl sonuna kadar artarak devam edecektir.'

ROKETSAN'ın dünyanın en hızlı büyüyen savunma şirketleri arasında yer aldığına, Türkiye'nin de ikinci en hızlı büyüyen savunma şirketi konumunda bulunduğuna dikkati çeken İkinci, bunu da uzun yıllardır devam ettirdiklerini dile getirdi.

2025 yılında dolar bazında cirolarını yüzde 50 artışla 2 milyar doların üzerine çıkardıklarını bildiren İkinci, 'İhracattaki artışımız, büyümemiz aynı şekilde devam etti. 750 milyon dolara yakın bir ihracat rakamıyla 2025 yılını kapattık. Bu da aslında ihracat anlamında da yüzde 50'nin üzerinde bir büyümeyi ifade ediyor.' dedi.

Bunun yanında hem personel hem de ekosistem anlamında da çok ciddi büyüme yaşadıklarını ifade eden İkinci, şu değerlendirmelerde bulundu:

'2025, birçok başarılı projenin seri üretime geçtiği, birçok denemenin başarıyla sonuçlandırıldığı, ürünlerimizin de ortaya çıktığı bir sene. 2025'i gerçekten ROKETSAN'ın hem globalde hem de yerelde büyüme yılı ve yeni ürünlerin devreye girdiği yıl olarak özetleyebiliriz.

Büyüme tek başına çok bir şey ifade etmiyor. Asıl biraz da rakamlardan, yaptığımız faaliyetlerden bahsetmek lazım. ROKETSAN neredeyse her gün mutlaka sahada bir deneme, bir ürünle ilgili test aşaması gerçekleştiren, birçok ekibin yer aldığı bir ekosistemin parçası. Türkiye'nin genelinde 20'den fazla lokasyonda 200'den fazla denemeyi, testi, yeni ürünün faaliyetlerini yaptığımız bir seneydi 2025. Toplamda baktığımızda 800 günden fazla test yaptığımız, test faaliyeti gösterdiğimiz bir yıl oldu. Farklı lokasyonlarda aynı anda birden fazla test yapıldığı için bir senenin içerisinde aynı günde 4-5 tane testi de beraber sürdürüyor olduk.

Bunların bir kısmını da halkımızla, kamuoyuyla paylaştık ama bir kısmı da ROKETSAN'ın kendi iç geliştirme projeleri olarak faaliyetlerine devam etti. 200'den fazla ürünün aslında AR-GE faaliyetlerinin sürdürüldüğü bir 2025 yılından bahsediyoruz. Bununla beraber birçok test, geliştirme faaliyeti Türkiye'nin geneline yayılmış şekilde devam etti.'

Geçen yılın aynı zamanda ROKETSAN için yatırım yılı olduğunu vurgulayan İkinci, yeni tesislerin, özellikle üretim tesislerinin hayata geçtiğini, bununla beraber uluslararası anlamda yatırımlara imza atıldığını belirtti.

Azerbaycan'da, Endonezya'da çok ciddi yatırımları olduğuna işaret eden İkinci, 'Bunlarla beraber hem globalde hem lokalde büyüyen bir ROKETSAN var. Bu büyüme trendinin bundan sonraki süreçte de hızlı şekilde artacağını da değerlendiriyoruz.' dedi.

Murat İkinci, ROKETSAN'ın büyürken ekosistemini de büyüttüğünü kaydetti.

'Yüzde 50 büyüme hız kesmeyecek'

ROKETSAN'ın iş ortaklarının hem sayısını hem niteliklerini çok ciddi şekilde artırmaya gayret gösterdiklerini aktaran İkinci, şöyle konuştu:

'ROKETSAN olarak stratejimiz ekosistemle beraber büyümek. Bunun için çok ciddi bir program hayata geçirdik. 2-3 yıldır da buna devam ediyoruz. ROKETSAN İş Ortakları Programı kapsamındaki firmaların sayısı 100'ün üzerine çıktı. Bununla beraber 2000'e yakın firma bizimle beraber omuz omuza çalışma gayreti içerisinde ve bu firmalarla beraber hem ihracat hem de yurt içi tarafta ciddi bir büyüme trendine devam ediyoruz.

2025 gerçekten ROKETSAN için çok güzel bir yıldı ama önümüze baktığımızda 2026, 2027 ve 2028'in de çok daha güzel olacağını değerlendirebiliyoruz. Çünkü aslında uzun süredir yapmış olduğumuz yatırımlar 2026'da devreye girmeye başlayacak. Üretim kapasitesini çok ciddi artıracak yatırımları devreye alacağız. ROKETSAN'ın dolar bazında yüzde 50'lik büyüme potansiyelinin hem ihracat hem ciroda hiç hız kesmeden önümüzdeki süreç boyunca devam edeceğini değerlendiriyorum.'

Yeni sürprizler SAHA Expo'da paylaşılacak

Murat İkinci, bu yıl gerçekleştirilecek SAHA Expo fuarının, 2026'nın kendileri için en önemli faaliyeti olduğunu söyledi.

Geçen yıl IDEF'te ulusal ve uluslararası anlamda çok güzel bir program yapıldığını, SAHA Expo'nun da çok ciddi bir sıçrama göstereceğini dile getiren İkinci, şunları kaydetti:

'ROKETSAN olarak oraya özel hazırlanıyoruz. Aynı zamanda SAHA İstanbul'un Yönetim Kurulu Başkanvekiliyim. Onun için SAHA Expo bizim için çok farklı bir anlam ifade ediyor. İnşallah hem halkımıza hem de uluslararası iş ortaklarımıza hem ürünlerimizin hem de projelerimizin gösterilmesi açısından çok ciddi güzel bir organizasyon olacağını değerlendiriyorum. SAHA Expo'da çok yenilikçi bir yaklaşım sergiliyoruz. Burada da birçok yeniliği hem SAHA Expo tarafında hem ROKETSAN tarafında hep beraber göreceğiz. Burada da sürprizlerimiz var, onları da inşallah sizlerle paylaşacağız.'

Milli füzeler gelişmeye devam ediyor

ROKETSAN'ın üretimi devam eden birçok ürünü bulunduğuna işaret eden İkinci, özellikle stratejik sistemler tarafındaki ürünlerin çok büyük ilgi çektiğini vurguladı.

Balistik füzeler, hava savunma sistemleri, bunlarla beraber dron, sürü teknolojilerinin 2025'te çok ciddi eğildikleri alanlar olduğunu paylaşan İkinci, bu yıl yürütülecek çalışmalara ilişkin şu bilgileri verdi:

'2026, bu konularda yaptığımız çalışmaların meyvelerini verdiği, ürüne dönüştürüldüğü, seri üretimlerin başladığı bir yıl olacak. Bunlardan TAYFUN BLOK-4 en fazla merak edilenler. Bununla ilgili güzel haberleri yakında paylaşacağız inşallah. Hava-hava füzemiz GÖKBORA, 300 ER füzemizin çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. İnşallah çok kısa zaman içerisinde de bunlarla ilgili yeni haberleri paylaşacağız.

Bununla beraber hipersonik sistemler, hava savunma sistemleri SİPER'in, HİSAR'ın, SUNGUR'un üretimleri, yaygınlaştırılması... Orada çok ciddi çabamız var. Hiç hız kesmeden hatta çok daha hızlanarak devam edecek. Seyir füzeleri ve diğer mini mühimmatlar tarafında da çok farklı yenilikleri inşallah yaşayacağımız bir 2026 yıl olacak.'

Bütün gayretlerinin başta Türk Silahlı Kuvvetleri'nin gücünü çok daha hızlı artıracak teknolojilere yatırım yapmak ve bu ürünleri teslim etmek olduğunu dile getiren İkinci, 'Bu ikisine de tüm hızlımızla 2026'da da devam edeceğimizi değerlendirebiliriz.' dedi.

Uzay çalışmalarının meyveleri toplanacak

Murat İkinci, uzayın şu anda en fazla yatırım yaptıkları teknolojik alanlar arasında yer aldığını ve 2 büyük proje yürüttüklerini söyledi. İkinci, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Şimşek Projesi kapsamında çalışmalar devam ediyor. Teknolojik olarak çok ciddi kazanımlar elde ettiğimiz bir yıl oldu 2025. Onların meyvelerini vereceği bir 2026-2027 yılına giriyoruz. Uzay teknolojilerinin de ne kadar önemli olduğunu aslında dünyadaki gelişmelere bakarak görebiliriz. Uzaya yatırım, aslında geleceğin teknolojisi olarak şu anda Türkiye'nin en ciddi gözlem altında tuttuğu alan. Bu alana sadece ROKETSAN olarak bizler değil, Fergani gibi, DeltaV gibi şirketlerimiz de ciddi çalışmalar yapıyorlar. ASELSAN ve TUSAŞ'ın uydu projeleri ve uyduyla ilgili çalışmaları var, payloadlarla ilgili çalışmaları var. Bir ekosistem olarak Türkiye'nin uzay konusunda çok ciddi merhale kazanacağını değerlendiriyorum. 2026 yılında da uzay çalışmalarımıza devam edeceğiz. Uzay çalışmaları zaten çok uzun soluklu işler. Burada aslolan bir ekosistemi oluşturmak. Bu ekosistemin de en büyük taşlarından bir tanesi ROKETSAN. ROKETSAN üzerine düşen görev ve sorumluluğu yerine getirmek için de gayret gösterecek.'