Türk Tarih Kurumu (TTK), tarih alanındaki bilgiye erişimi kolaylaştırmak amacıyla hazırladığı “Ansiklopedik Türk Tarih Sözlüğü”nün mobil uygulamasını kullanıcıların hizmetine açtı. Daha önce kurumun internet sitesi üzerinden erişilebilen sözlük, artık cep telefonları ve tabletlerden de ücretsiz olarak kullanılabilecek.

Türk Tarih Kurumu, dijitalleşme çalışmaları kapsamında önemli bir projeyi daha hayata geçirdi. Kuruluşunun 95’inci yılına özel hazırlanan “Ansiklopedik Türk Tarih Sözlüğü”, mobil uygulama desteğiyle daha geniş kitlelere ulaşacak.

Yaklaşık iki yıllık akademik çalışmanın ürünü olan sözlük için Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulu bünyesinde özel bir akademik komisyon oluşturuldu. Tarih alanındaki terim, kavram ve deyimlerin ansiklopedik bir yaklaşımla ele alındığı çalışma, klasik sözlük anlayışının ötesinde kapsamlı bir başvuru kaynağı olarak hazırlandı.

10 Bin Tarih Maddesi Hedefleniyor

TTK Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen, sözlüğün kapsamına ilişkin yaptığı açıklamada, çalışma kapsamında şu ana kadar 10 bin madde tespit edildiğini belirtti. Bu maddelerin yaklaşık 5 bininin yazarlara gönderildiğini, 2 bin 500 maddenin tamamlandığını ve akademik hakem süreçlerinin devam ettiğini ifade etti.

Şu anda yaklaşık 1000 tarih maddesi kullanıcıların erişimine açık bulunurken, önümüzdeki süreçte içeriklerin artırılması hedefleniyor. Türk Tarih Kurumu, iki yıl içerisinde 10 bin maddenin tamamını dijital platforma aktarmayı planlıyor.

Tarih Bilgileri Sürekli Güncellenecek

Dijital sözlüğün en önemli özelliklerinden biri ise güncellenebilir yapısı olacak. Yeni tarihî bilgi ve akademik bulgular doğrultusunda mevcut maddeler yenilenebilecek, yeni kavramlar sisteme eklenebilecek.

Prof. Dr. Özgen, uygulamanın akademisyenler, öğrenciler ve tarih araştırmacıları için önemli bir kaynak olacağını belirterek, doğru ve güvenilir tarih bilgisine ulaşmak isteyen vatandaşları Türk Tarih Kurumu’nun dijital platformlarını takip etmeye davet etti.

Ücretsiz olarak mobil uygulama mağazalarından indirilebilen “Ansiklopedik Türk Tarih Sözlüğü”, Türkiye’nin tarih alanındaki dijital bilgi kaynakları arasında önemli bir yer edinmeyi amaçlıyor.

Dijital teknolojilerin günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmesiyle birlikte Türkiye genelinde internet kullanım oranları yeni bir seviyeye ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 sonuçları, vatandaşların interneti artık yalnızca iletişim aracı olarak değil; kamu hizmetlerinden alışverişe, eğitimden sosyal yaşama kadar birçok alanda aktif şekilde kullandığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre 16-74 yaş grubundaki bireylerde internet kullanım oranı yüzde 92,3’e yükseldi. Bu oran erkeklerde yüzde 94,8, kadınlarda ise yüzde 89,9 olarak ölçüldü. Dijitalleşmenin Türkiye genelinde hız kazanmasıyla birlikte Malatya’da da akıllı telefon, internet tabanlı hizmetler ve çevrim içi uygulamalara olan ilginin arttığı görülüyor.

Malatya’da Vatandaşların Dijital Alışkanlıkları Değişiyor

Malatya’da özellikle genç nüfusun yoğun olarak kullandığı internet hizmetleri, günlük yaşamın birçok alanında kolaylık sağlıyor. Kamu işlemlerinden alışverişe kadar pek çok hizmetin çevrim içi ortama taşınması, vatandaşların dijital platformlara yönelmesini artırıyor.

TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde e-devlet hizmetlerinden yararlananların oranı yüzde 76’ya ulaştı. Bu kapsamda vatandaşlar; resmi bilgilere ulaşma, kamu kurumlarından randevu alma ve çeşitli işlemleri internet üzerinden gerçekleştirme imkanından faydalanıyor. Malatya’da da e-devlet kullanımının özellikle gençler ve çalışan kesim arasında yaygınlaştığı belirtiliyor.

E-Ticaret Kullanımı Artıyor

İnternet üzerinden mal ve hizmet satın alma oranı 2026 yılında yüzde 60 seviyesine çıktı. Dijital alışveriş alışkanlığındaki artış, Malatya’da da tüketici davranışlarını değiştiriyor. Kentte vatandaşlar giyimden elektronik ürünlere, market alışverişinden çeşitli hizmetlere kadar birçok ihtiyacını internet üzerinden karşılamaya başladı.

Özellikle mobil uygulamalar ve kargo hizmetlerinin yaygınlaşması, internet alışverişinin Anadolu kentlerinde de daha erişilebilir hale gelmesini sağlıyor.

Online Eğitim ve Dijital Öğrenme Yaygınlaşıyor

Araştırmada dikkat çeken başlıklardan biri de internet üzerinden öğrenme faaliyetlerindeki artış oldu. Son üç ay içinde eğitim, mesleki gelişim veya kişisel amaçlarla online öğrenme gerçekleştirenlerin oranı yüzde 22,9’a yükseldi.

Malatya’da öğrenciler, çalışanlar ve kendini geliştirmek isteyen vatandaşlar; uzaktan eğitim platformları, çevrim içi kurslar ve dijital içerikler aracılığıyla bilgiye daha hızlı ulaşabiliyor.

WhatsApp Ve Sosyal Medya Kullanımı Zirvede

Türkiye genelinde en fazla kullanılan mesajlaşma uygulaması yüzde 90 oranıyla WhatsApp oldu. YouTube yüzde 77,6, Instagram ise yüzde 71,1 kullanım oranıyla öne çıktı.

Malatya’da da özellikle gençler başta olmak üzere farklı yaş gruplarındaki vatandaşların sosyal medya platformlarını haber alma, iletişim kurma ve içerik paylaşımı amacıyla yoğun şekilde kullandığı biliniyor.

Teknoloji Tercihlerinde Fiyat Belirleyici Oluyor

Araştırmada vatandaşların teknoloji ürünü satın alırken en fazla dikkat ettiği unsur yüzde 89,3 ile fiyat oldu. Donanım özellikleri yüzde 74,7, enerji verimliliği yüzde 69,9, marka ve tasarım ise yüzde 69,5 oranında önem taşıdı.

Ekonomik koşulların etkisiyle Malatya’da da vatandaşların telefon, bilgisayar ve diğer teknolojik cihaz seçimlerinde fiyat-performans dengesine daha fazla önem verdiği görülüyor.

Dijitalleşmenin hızla devam ettiği süreçte Malatya’da internet kullanımının, eğitimden ticarete, kamu hizmetlerinden sosyal yaşama kadar birçok alanda vatandaşların günlük hayatındaki yerini daha da güçlendirmesi bekleniyor.

Malatya’daki Haberleri , teknoloji haberleri ve kentteki güncel gelişmeleri Malatya Söz’den takip edebilirsiniz.

UEFA Şampiyonlar Ligi’nde yoluna devam etmek isteyen Fenerbahçe, 3. eleme turu ilk maçında bu akşam Sturm Graz ile karşı karşıya gelecek.

Chobani Stadı’nda oynanacak mücadele saat 21.00’de başlayacak. Kritik karşılaşmayı İngiliz hakem Chris Kavanagh yönetecek. Mücadele TV 100 ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

Sarı-lacivertli ekip, taraftarının desteğini arkasına alarak sahadan galibiyetle ayrılmayı ve Avusturya’daki rövanş öncesinde önemli bir avantaj yakalamayı hedefliyor.

Fenerbahçe’nin Muhtemel 11’i Belli Oldu

Teknik direktör İsmail Kartal yönetimindeki Fenerbahçe’nin Sturm Graz karşısına şu muhtemel 11 ile çıkması bekleniyor:

Fenerbahçe: Ederson, Semedo, Skriniar, Ake, Oosterwolde, Fred, Guendouzi, İrfan Can Kahveci, Asensio, Kerem Aktürkoğlu, Talisca.

Avusturya temsilcisi Sturm Graz’ın ise şu kadroyla sahada olması bekleniyor:

Sturm Graz: Khudyakov, Heil, Vallci, Mitchell, Soglo, Seidl, Weinhandl, Stankovic, Hödl, Wlodarczyk, Jatta.

Rakip Play-Off Turunda Lyon Veya Sparta Prag Olabilir

Fenerbahçe, Sturm Graz engelini aşması halinde Şampiyonlar Ligi play-off turunda Sparta Prag ile Olimpik Lyon arasındaki eşleşmenin galibiyle karşılaşacak.

Sarı-lacivertliler, turnuvanın 2. eleme turunda Polonya ekibi Gornik Zabrze ile mücadele etmişti. İlk maçtan 1-0 galip ayrılan Fenerbahçe, deplasmandaki rövanş karşılaşmasını 1-1 tamamlayarak bir üst tura yükselmişti.

Fenerbahçe Avrupa’da 45. Eleme Maçına Çıkıyor

Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi elemelerinde tarihindeki 45. karşılaşmasına çıkacak.

Daha önce oynadığı 44 eleme maçında 16 galibiyet alan sarı-lacivertliler, 14 beraberlik ve 14 mağlubiyet yaşadı. Bu mücadelelerde rakip fileleri 64 kez havalandıran Fenerbahçe, kalesinde 52 gol gördü.

Kartal Yönetiminde Avrupa’da Başarı Hedefi

Fenerbahçe Teknik Direktörü İsmail Kartal, daha önce sarı-lacivertli takımın başında Avrupa’da önemli bir dönem geçirmişti.

Kartal yönetimindeki Fenerbahçe, 2023-2024 sezonunda UEFA Konferans Ligi’nde çeyrek final oynama başarısı göstermişti. O sezon Avrupa’da 16 maça çıkan sarı-lacivertliler, 12 galibiyet ve 4 mağlubiyet aldı.

Kadıköy’de oynadığı Avrupa karşılaşmalarında etkili bir performans sergileyen Fenerbahçe, Sturm Graz karşısında da taraftar desteğiyle galibiyet arayacak.

İki Otomobil Çarpıştı

Kaza, Kayapınar ilçesine bağlı Peyas Mahallesi Fırat Bulvarı üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, dün akşam saatlerinde seyir halinde olan iki otomobil, sürücülerinin direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu çarpıştı.

Çarpışmanın şiddetiyle araçlarda hasar oluşurken, otomobillerden bazıları devrildi. Kazayı gören vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Yaralılar Hastaneye Kaldırıldı

Kısa sürede olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, kazada yaralanan 2 kişiye ilk müdahaleyi yaptı. Yaralılar, daha sonra ambulanslarla hastaneye sevk edilerek tedavi altına alındı.

Yaralıların sağlık durumlarıyla ilgili detaylı bilgi paylaşılmazken, ekipler kazanın ardından bölgede güvenlik önlemi aldı.

Kazayla İlgili İnceleme Başlatıldı

Polis ekipleri, kazanın meydana geldiği noktada inceleme yaptı. Araçların kaldırılmasının ardından trafik akışı normale dönerken, kazanın kesin nedeninin belirlenmesi için çalışma başlatıldı.

Yetkililer, sürücüleri özellikle yoğun kullanılan yollarda hız kurallarına uymaları, takip mesafesini korumaları ve dikkatli seyretmeleri konusunda uyardı.

Malatya başta olmak üzere bölgedeki son gelişmeler, gündem, asayiş ve özel haberleri anında takip etmek için Malatya Söz’ü takip etmeye devam edin.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ve AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala başkanlığında gerçekleştirilen kapalı grup toplantısında, kanun teklifinin detayları ele alındı. Yaklaşık 1,5 saat süren toplantıda milletvekillerine teklifin kapsamı ve uygulanmasına ilişkin bilgilendirme yapıldı.

AK Parti’de Çerçeve Yasa İçin Kritik Görüşme

AK Parti, TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” için milletvekilleriyle bir araya geldi.

Toplantının ardından açıklamalarda bulunan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin Meclis’e sunulacağı tarihi netleştirdi. Güler, yapılan görüşmelerin ardından teklifin gün içerisinde TBMM Başkanlığı’na verileceğini belirtti.

Güler, gazetecilerin soruları üzerine teklif üzerinde değerlendirmelerin sürdüğünü ifade ederek, sunum saatinin daha sonra açıklanacağını söyledi.

Teklifin İçeriği İçin Değerlendirmeler Sürüyor

Çerçeve yasa teklifinin, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında toplumsal bütünleşmeyi güçlendirmeye yönelik düzenlemeler içermesi bekleniyor.

AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala da toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, milletvekillerinin teklif hakkında bilgilendirileceğini ve görüş alışverişinde bulunulacağını ifade etti.

Ala, sürece ilişkin değerlendirmelerin parti içinde yapılacağını belirterek, teklifin kapsamının milletvekilleriyle paylaşılacağını aktardı.

"86 Milyonu Memnun Edecek Bir Düzenleme"

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Milli Dayanışma Kardeşlik Komisyonu üyesi Hüseyin Yayman da toplantı öncesinde sürece ilişkin açıklamalarda bulundu.

Yayman, çalışmaların devlet kurumları tarafından yürütüldüğünü belirterek, sürece "ihtiyatlı iyimserlikle" yaklaştıklarını söyledi.

Türkiye için önemli bir düzenleme üzerinde çalışıldığını ifade eden Yayman, TBMM’nin 86 milyon vatandaşın beklentilerini dikkate alacak bir çalışma yürüteceğini kaydetti.

Çerçeve yasa teklifinin TBMM’ye sunulmasının ardından komisyondaki görüşmeler ve Meclis süreci takip edilecek.

2015 yılında başladığı bu sanatla küçük bir yüzeye büyük emek sığdıran Celayir, hazırladığı ürünleri kolye, anahtarlık, bileklik ve sıkma kehribar tespihlerin içerisinde özel bir hatıra olarak sunuyor.

Pirinç tanesine isim yazma sanatını yaklaşık 11 yıldır sürdüren Ersin Celayir, yaptığı işle yüksek dikkat, sabır ve el becerisi gerektiren bir çalışmaya imza atıyor.

Harita eğitimi sırasında kazandığı çizim yeteneğini mikro sanata yönlendiren Celayir, özel uca sahip kalemlerle pirinç taneleri üzerine yazılar işliyor. Tek bir pirinç tanesinin iki yüzüne toplam 10 isim yazabildiğini belirten genç usta, bu işlemin en önemli noktasının konsantrasyon ve nefes kontrolü olduğunu ifade ediyor.

Celayir, yaptığı sanatın inceliklerini anlatırken, “Bu işte ellerinizin titrememesi gerekiyor. Bir atış yapar gibi tamamen odaklanmanız ve tek nefeste yazmanız gerekiyor. Nefes alıp verdiğiniz anda yazı bozulabiliyor” dedi.

Küçük Bir Taneye Büyük Emek

Pirinç taneleri üzerine yazı yazmanın uzun bir deneme sürecinden geçtiğini belirten Celayir, kullandığı özel kalemlerin de bu sanat için büyük önem taşıdığını söyledi.

İlk başladığı dönemde birçok ekipmanı denediğini anlatan Celayir, zaman içerisinde kendine uygun teknikleri geliştirdiğini belirtti. Hazırladığı eserleri ziyaretçilere sunduğunu ifade eden usta, özellikle ilk kez görenlerin büyük şaşkınlık yaşadığını söyledi.

Ziyaretçiler Şaşkınlıkla İzliyor

Çırçır Şelalesi’ne gelen vatandaşların pirinç üzerine yazı yazılabileceğine inanmakta zorlandığını aktaran Celayir, “Gelenler genellikle ‘Pirince nasıl isim yazılır?’ diye soruyor. İnsanların ilgisi ve güzel tepkileri bizi mutlu ediyor” ifadelerini kullandı.

Unutulmaya yüz tutan bu sanatı gelecek nesillere aktarmak istediğini belirten Celayir, artık pirinç taneleri üzerine isimlerin yanı sıra küçük resimler yapmayı da denediğini söyledi.

Özellikle Malatya’nın dünyaca ünlü kuru kayısısı başta olmak üzere yöresel ürünlerini, el emeği ürünlerini ve küçük ölçekli üretimlerini internet üzerinden Avrupa pazarına ulaştırmak isteyen girişimciler için sistem yeni fırsatlar oluşturacak.

Avrupa pazarına açılmada yeni kolaylık

AB’nin düşük değerli gönderilerde uyguladığı düzenlemelerin değişmesiyle birlikte Türkiye’den yapılan e-ihracatlarda elektronik A.TR Dolaşım Belgesi uygulaması devreye alındı.

Yeni sistem sayesinde 150 avroyu aşmayan ürünlerin ihracat süreçlerinde belgenin elektronik ortamda otomatik oluşturulması sağlanırken, ihracatçıların zaman ve maliyet kaybının azaltılması hedefleniyor.

Malatya’da özellikle kuru kayısı, pestil, ceviz, yöresel gıda ürünleri, el sanatları ve kişiselleştirilmiş ürünler üreten küçük işletmelerin bu sistem sayesinde uluslararası pazarlara daha kolay ulaşabileceği belirtiliyor.

Kadın girişimciler için yeni fırsatlar

Elektronik A.TR Dolaşım Belgesi sistemiyle gerçekleştirilen ilk ihracatın kadın girişimci Merve Özçelik tarafından yapılması, kadın girişimcilerin dijital ticaretteki rolünü de gündeme taşıdı.

Malatya’da da son yıllarda kadın girişimcilerin yöresel ürünleri internet üzerinden farklı ülkelere ulaştırma girişimleri artarken, yeni sistemin küçük üreticilerin ihracata katılımını kolaylaştırması bekleniyor.

Malatya’nın e-ihracat potansiyeli büyüyor

Türkiye’nin önemli tarım ve üretim merkezlerinden biri olan Malatya, özellikle kuru kayısı ihracatında dünya çapında bilinen bir konuma sahip.

Yeni dijital gümrük uygulamalarıyla birlikte küçük işletmelerin de büyük ihracatçılar gibi küresel pazarlara ulaşmasının kolaylaşması, kent ekonomisine katkı sağlayabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.

Ticaret Bakanlığı’nın dijital ihracat altyapısına yönelik çalışmalarının, KOBİ’lerin ve yerel üreticilerin dış pazarlara açılmasını desteklemesi hedefleniyor.

Malatya ve bölge ekonomisine yönelik gelişmeler, ihracat fırsatları ve yeni desteklerden haberdar olmak için Malatya Söz’ü takip edin.

Malatya’da yaz aylarında hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte serinlemek için klima kullanımı yaygınlaşırken, uzmanlar bilinçsiz kullanımın sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, yüz ağrısı ve baş bölgesinde basınç hissi gibi şikayetlerin klima kaynaklı gelişebileceği belirtiliyor.

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Cenk Evren, klimaların doğru kullanılmadığı durumlarda burun mukozasının kuruyabileceğini, sinüslerin doğal havalanmasının bozulabileceğini ve bunun sinüzit oluşumuna zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

Malatya’nın Sıcak Günlerinde Klima Kullanımı Önem Kazanıyor

Malatya’da özellikle temmuz ve ağustos aylarında etkili olan yüksek sıcaklıklar nedeniyle klima kullanımı günlük yaşamın önemli bir parçası haline geliyor. Evlerde, iş yerlerinde ve araçlarda kullanılan klimalar sıcak havalarda konfor sağlarken, yanlış ayarlar ve bakımsız cihazlar sağlık açısından risk oluşturabiliyor.

Uzmanlara göre ortamın aşırı soğutulması, nem oranının düşmesi ve klimanın doğrudan kişiye üflemesi burun içindeki koruyucu tabakanın zarar görmesine neden olabiliyor. Bu durum sinüslerin kendini temizleme mekanizmasını bozarak enfeksiyon riskini artırabiliyor.

Klima Filtresi Temizliği Sağlık İçin Kritik

Klima bakımının ihmal edilmemesi gerektiğini belirten uzmanlar, özellikle uzun süre temizlenmeyen filtrelerde biriken toz, polen ve çeşitli partiküllerin alerjik bünyeye sahip kişilerde sorunlara yol açabileceğini vurguluyor.

Malatya’da yaz aylarında yoğun kullanılan klimaların düzenli olarak temizlenmesi, hem hava kalitesinin korunması hem de burun ve solunum yollarının olumsuz etkilenmemesi açısından önem taşıyor.

Doğrudan Soğuk Hava Akımından Kaçının

Uzmanlar, klimanın doğrudan yüz ve burun bölgesine yönlendirilmesinin burun mukozasında kuruluk ve tahrişe neden olabileceğini belirtiyor. Özellikle kronik sinüzit, alerjik rinit, astım ve benzeri rahatsızlığı bulunan kişilerin klima kullanımında daha dikkatli olması gerekiyor.

Ani sıcaklık değişimlerinin de burun sağlığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken uzmanlar, klima sıcaklığının dış ortam sıcaklığıyla aşırı farklı olmaması gerektiğini ifade ediyor.

Sinüzit Belirtileri Uzarsa Uzman Desteği Alınmalı

Sinüslerde hava dolaşımının bozulmasıyla birlikte salgıların dışarı atılamaması, bakterilerin çoğalmasına uygun ortam oluşturabiliyor. Bu durum zamanla alın, yanak ve göz çevresinde ağrı, burun tıkanıklığı ve geniz akıntısı gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor.

Uzmanlar, Malatya’da yaz döneminde klima kullanımının artmasıyla ortaya çıkan uzun süreli burun tıkanıklığı, yüz ağrısı ve geniz akıntısı şikayetlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Basit kullanım önlemleriyle hem serinlemek hem de sinüs sağlığını korumak mümkün olabiliyor.

Önemli gelişmeler, insanlığın geleceğini şekillendiren olaylar ve özel haberler için Malatya Söz’ü takip edin.

Kahramanmaraş, Hatay ve Adıyaman’da uygulanan iklim değişikliğine uyum çalışmalarının benzer uygulamalarla Malatya gibi tarımsal üretimin yoğun olduğu bölgelerde de önem taşıdığı belirtiliyor. Uzmanlar, yağmur suyunun toplanması, toprağın su tutma kapasitesinin artırılması ve bilinçli sulama yöntemlerinin kuraklıkla mücadelede kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.

Kuraklık Malatya Tarımını Tehdit Ediyor

Malatya’da özellikle kayısı başta olmak üzere birçok tarımsal ürünün geleceği doğrudan su kaynaklarına bağlı bulunuyor. Yağış rejimindeki değişiklikler ve yaz aylarında artan sıcaklıklar, üreticilerin sulama ihtiyacını artırırken su kaynakları üzerindeki baskıyı da yükseltiyor.

Kent genelinde Battalgazi, Yeşilyurt, Akçadağ, Darende, Hekimhan, Arguvan, Arapgir ve Doğanşehir gibi tarımsal üretimin yoğun olduğu ilçelerde çiftçiler, kuraklığın etkilerini daha yakından hissediyor.

Uzmanlara göre yalnızca yeni su kaynakları oluşturmak değil, mevcut suyun doğru kullanılması da büyük önem taşıyor.

Yağmur Suyu Hasadı Malatya İçin Çözüm Olabilir

İklim değişikliğine uyum çalışmalarında öne çıkan yöntemlerden biri olan yağmur suyu hasadı, Malatya’nın kırsal bölgelerinde de uygulanabilecek yöntemler arasında gösteriliyor.

Özellikle eğimli arazilerde yağmur sularının hızlı şekilde akıp gitmesini önlemek, suyu toprakta tutmak ve tarımsal alanlarda yeniden kullanmak kuraklığın etkilerini azaltabiliyor.

Uzmanlar, Malatya gibi kış aylarında kar ve yağış alan ancak yaz döneminde su sıkıntısı yaşayan bölgelerde küçük ölçekli su depolama alanları, göletler ve doğal su tutma yöntemlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor.

"Toprak Su Deposudur"

Onarıcı tarım uzmanları, toprağın yalnızca üretim alanı olarak değil, aynı zamanda doğal bir su deposu olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Toprağın sürekli ve bilinçsiz şekilde işlenmesinin yapısını bozduğuna dikkat çeken uzmanlar, sağlıklı toprağın yağış sularını emerek yer altı kaynaklarını beslediğini ifade ediyor.

Bu nedenle çiftçilere; toprağın korunması, daha az işleme yöntemi, organik madde artırımı ve su tasarrufu sağlayan tarım teknikleri konusunda eğitim verilmesinin önemli olduğu belirtiliyor.

Malatyalı Çiftçiler Su Tasarrufuna Yöneliyor

Kentte birçok üretici, kuraklık nedeniyle geleneksel sulama yöntemlerinden daha tasarruflu yöntemlere geçmeye başladı.

Özellikle damlama sulama sistemleri, suyun doğrudan bitki köklerine ulaştırılması sayesinde hem su kaybını azaltıyor hem de verimliliği artırıyor.

Çiftçiler, sıcaklığın yüksek olduğu yaz dönemlerinde sulamayı sabah erken saatlerde veya akşam serinliğinde yaparak buharlaşmanın önüne geçmeye çalışıyor.

Kayısı Üretiminde Su Yönetimi Önem Kazanıyor

Malatya ekonomisinin temel taşlarından biri olan kayısı üretiminde de su yönetimi giderek daha kritik hale geliyor.

Kuraklık nedeniyle ağaçların gelişimi, meyve kalitesi ve verim üzerinde riskler oluşurken, üreticilerin bilinçli sulama yöntemlerine yönelmesi gerekiyor.

Tarım uzmanları, gelecek yıllarda iklim değişikliğinin etkilerinin daha fazla hissedileceğini belirterek, çiftçilerin bugünden su yönetimi konusunda hazırlık yapmasının önemine dikkat çekiyor.

Dünya tarihinden önemli gelişmeler, insanlığın geleceğini şekillendiren olaylar ve özel haberler için Malatya Söz’ü takip edin.

Kazayla ilgili hukuki sürecin devam ettiğini hatırlatan Özdemir, olayın kesin nedeninin bilimsel incelemeler sonucunda hazırlanacak raporla ortaya çıkacağını belirtti. Ancak benzer kazı çalışmalarında yaşanan göçüklerin temel nedenlerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

"Göçükler Bir Anda Olmaz, Önceden Haber Verir"

İş kazalarının sanıldığı gibi aniden meydana gelmediğini vurgulayan Doç. Dr. Engin Özdemir, göçüklerin öncesinde mutlaka uyarı verdiğini söyledi.

Özdemir, "Biz bütün kazaları hep 'bir anda oldu' diye değerlendiriyoruz. Aslında hiçbir kaza bir anda olmuyor. Bütün kazalar öncesinden haber veriyor" dedi.

Göçük riski oluşmadan önce zeminde çatlaklar meydana geldiğini belirten Özdemir, şu ifadeleri kullandı:

"Kazının yüzeylerinde çatlaklar oluşmaya başladıysa bu size 'Ben hareket ediyorum' demektir. Ardından küçük toprak döküntüleri başlar. Sonra yer altı suyu sızıntıları görülür. Bunların tamamı yaklaşan göçüğün habercisidir."

Ağır Araçlar da Göçüğü Tetikleyebilir

Göçük riskini artıran unsurlardan birinin de çevresel etkiler olduğunu söyleyen Özdemir, özellikle ağır tonajlı araçların oluşturduğu titreşimlere dikkat çekti.

"Yandan geçen yüksek tonajlı kamyonlar toprağa ilave yük bindiriyor. Yapılan statik hesaplar bu yükler dikkate alınmadan hazırlanmışsa, oluşan titreşim zeminin dengesini bozabilir."

Kazı alanına çıkarılan hafriyatın yanlış noktaya bırakılmasının da şev stabilitesini olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Özdemir, çevresel risklerin mühendislik hesaplarına mutlaka dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

"Sadece Baret Takmak Yetmez"

İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının yalnızca kişisel koruyucu ekipmanlardan ibaret olmadığını belirten Özdemir, mühendislik önlemlerinin hayati önem taşıdığına dikkat çekti.

"Sorunları sadece baretle, yelekle ya da uyarı levhalarıyla çözemeyiz. Öncelikle doğru mühendislik hesapları yapılmalı. Zemin etüdü, uygun şev açısı ve kazı destek sistemleri eksiksiz uygulanmalı."

Özdemir'e göre güvenli bir çalışma ortamı oluşturulabilmesi için işveren, mühendis, iş güvenliği uzmanı ve saha ekiplerinin birlikte hareket etmesi gerekiyor.

Deprem Sonrası Zeminler Yeniden İncelenmeli

Malatya'nın deprem bölgesi olması nedeniyle standart uygulamaların yeterli olmayabileceğini belirten Özdemir, her kazı çalışması öncesinde yeni bir zemin etüdü yapılmasının zorunlu olduğunu söyledi.

"Deprem öncesinde hazırlanmış zemin raporlarıyla deprem sonrasında çalışma yapılamaz. Her kazı öncesinde zemin yeniden analiz edilmeli. Çünkü deprem zeminin özelliklerini değiştirmiş olabilir."

Deprem sonrası oluşabilecek mikro çatlakların ilerleyen süreçte ciddi risk oluşturabileceğini ifade eden Özdemir, eski verilerle hareket edilmesinin büyük tehlike oluşturabileceğini dile getirdi.

Kazaların tamamen önlenemediği durumlarda en kritik unsurun hazırlıklı olmak olduğunu söyleyen Özdemir, acil durum planlarının eksiksiz hazırlanması gerektiğini belirtti.

"Hiç şüphesiz hedefimiz sıfır iş kazasıdır. Ama kaza meydana geldiğinde en önemli konu, acil müdahalenin hızlı ve doğru şekilde yapılmasıdır. Bunun için de önceden hazırlanmış bir acil durum eylem planı şarttır."

Ayrıca sahada görev yapan tüm çalışanların eğitimli olması gerektiğini vurgulayan Özdemir, eğitimsiz personelin riskli alanlarda çalıştırılmaması gerektiğinin altını çizdi.

"İnsan Canından Daha Değerli Hiçbir Şey Yok"

İşverenlere önemli mesajlar veren Özdemir, iş sağlığı ve güvenliğinin maliyet olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

"Her şeyden asıl sorumlu işverendir. İş sağlığı ve güvenliği bir yük ya da masraf değildir. İnsan canını kaybedecek ne bir para, ne bir iş ne de başka bir maddi değer vardır. İnsan canından daha değerli hiçbir şey olamaz. Bizim ilk görevimiz işi değil, çalışanı korumaktır."

İkizce'de yaşanan acı olayın benzer kazaların önüne geçilmesi adına önemli dersler içerdiğini belirten Özdemir, mühendislik hesaplarının, risk analizlerinin ve iş güvenliği uygulamalarının eksiksiz yürütülmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı.

Malatya haberleri, son dakika gelişmeleri ve kentte yaşanan önemli olaylara ilişkin özel röportajlar için bizi takip etmeyi unutmayın.

İşletmesinde her gün taze hazırlanan ev yemekleri, sulu yemekler ve Gaziantep'in yöresel lezzetlerini müşterileriyle buluşturan Tekin, aynı zamanda pasta ve tatlı çeşitleriyle de hizmet vermeye devam ediyor. Özellikle şehir dışından gelen öğrenciler, memurlar ve ailesinden uzakta yaşayan vatandaşlar tarafından ilgi gören işletme, samimi atmosferiyle ev ortamını aratmıyor.

Genç yaşta iş kurmanın kolay olmadığını belirten Tekin, çevresinden sık sık "Bu yaşta yapamazsın" şeklinde eleştiriler aldığını ancak ailesinin desteğinin kendisine güç verdiğini söyledi. Müşterilerinden aldığı olumlu geri dönüşlerin de motivasyonunu artırdığını ifade eden Tekin, her geçen gün kendisini geliştirmek için çalıştığını dile getirdi.

Kurduğu işletmeyle bugün 5 kişiye istihdam sağlayan Büşra Tekin, hedefinin işini daha da büyütmek olduğunu belirtti. Gençlere de tavsiyelerde bulunan Tekin, hayallerin ertelenmemesi gerektiğini vurgulayarak, "İnsanlar korkmadan ilk adımı atmalı. Kendi ayakları üzerinde durmaya çalışsınlar. Kararlı olduklarında ve emek verdiklerinde başarı mutlaka geliyor" ifadelerini kullandı.

Azmi ve girişimci ruhuyla örnek olan Büşra Tekin, genç yaşta attığı cesur adımla hem kendi geleceğini inşa ediyor hem de başkalarına iş imkânı sunarak üretime katkı sağlamayı sürdürüyor.

Klinik Psikolog Elif Sena Özata, kumar bağımlılığına ilişkin toplumsal önyargıların tedavi sürecinin önündeki en büyük engellerden biri olduğunu belirterek, bağımlılıkla mücadele eden kişilerin çoğu zaman damgalanma korkusuyla profesyonel destek almaktan kaçındığını ifade etti. Özata, bağımlılığın kişinin kimliğiyle özdeşleştirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, bireyi etiketleyen ifadelerin yerine insan odaklı bir dil kullanılmasının tedaviye katkı sağlayacağını söyledi.

Beyinde Yapısal Değişiklikler Oluşuyor

Psikiyatrist Prof. Dr. Kültegin Ögel ise kumar bağımlılığının beyinde önemli değişikliklere neden olduğuna dikkat çekti. Ögel'e göre bağımlılık geliştikten sonra beynin öncelikleri değişiyor ve kişi kazanmaktan çok "kazanma ihtimalinin" oluşturduğu dopamin beklentisine odaklanıyor.

Bu süreçte beynin planlama, muhakeme ve sağlıklı karar verme işlevlerinden sorumlu bölgelerinde bozulmalar meydana geldiğini belirten Ögel, bilimsel araştırmalarda kumar bağımlılarının yaklaşık yüzde 90'ında bu değişimlerin görüldüğünü ifade etti. Yapılan değerlendirmelerde bilişsel performansta yüzde 40'a varan bozulmaların tespit edildiğini, beyin aktivasyonunda ise yaklaşık yüzde 30 oranında azalma gözlendiğini aktardı.

Psikolojik ve Sosyal Etkileri Ağır Olabiliyor

Uzmanlara göre kumar bağımlılığı yalnızca finansal sorunlara neden olmuyor. Süreç ilerledikçe bireylerde yoğun stres, kaygı, depresyon, uyku bozuklukları, duygusal tükenmişlik ve zaman zaman intihar düşünceleri gibi ciddi psikolojik sorunlar ortaya çıkabiliyor. Kişinin çevresine karşı her şey yolundaymış gibi davranmaya çalışması ise psikolojik yükü daha da artırabiliyor.

"Bağımlılık Bir Aileyi de Etkiliyor"

Klinik Psikolog Elif Sena Özata, kumar bağımlılığının yalnızca bireyi değil, tüm aileyi etkileyen bir sorun olduğunun altını çizdi. Maddi kayıpların yanı sıra güven duygusunun zedelenmesi, aile içi çatışmalar ve gelecek planlarının bozulmasının da bağımlılığın önemli sonuçları arasında yer aldığını belirten Özata, tedavi sürecine aile bireylerinin de dahil edilmesinin başarı şansını artırdığını ifade etti.

Tedavi Sadece Kumarı Bırakmak Değil

Uzmanlar, kumar bağımlılığında tedavinin yalnızca kumar oynamayı bırakmaktan ibaret olmadığını ifade ediyor. Tedavi sürecinde bağımlılığı tetikleyen düşünce ve davranış kalıplarının belirlenmesi, riskli durumlarla baş etme becerilerinin geliştirilmesi ve yaşam düzeninin yeniden yapılandırılması hedefleniyor.

Prof. Dr. Kültegin Ögel, bağımlılık geliştikten sonra kişinin iradesinin ciddi şekilde zayıfladığını belirterek, tedavi sürecinde gerekli kısıtlamaların uygulanmasının, psikoterapi ve uygun tıbbi desteğin birlikte yürütülmesinin iyileşme açısından büyük önem taşıdığını söyledi. Uzmanlar, erken dönemde profesyonel destek alınmasının hem bireyin hem de ailesinin yaşadığı olumsuz etkilerin azaltılmasında kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.

Deprem sonrası sosyal ve kültürel hayatın yeniden canlandırılmasına katkı sunmayı hedefleyen festival kapsamında Malatya'nın tarihi ve kültürel mirası ön plana çıkarılacak. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Arslantepe Höyüğü başta olmak üzere birçok noktada konserler, sergiler, tiyatrolar, söyleşiler, atölyeler ve özel gösteriler ziyaretçilerini bekliyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, festivalin Malatya'nın kültürel zenginliklerinin daha geniş kitlelere tanıtılması açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirterek, organizasyonun şehrin yeniden ayağa kalkma sürecine de sosyal ve kültürel anlamda katkı sağlayacağını ifade etti.

Ünlü İsimler Malatyalılarla Buluşacak

Festivalin en dikkat çeken bölümlerinden biri ise konser programı olacak. 100. Yıl Kent Parkı'nda düzenlenecek ücretsiz konserlerde Hakan Altun, Simge, Kıraç, Serkan Kaya, Derya Uluğ, Ceza, Oğuzhan Koç, Sefo ve Ferhat Göçer sahne alacak. Dokuz gün boyunca binlerce vatandaş sevilen sanatçıların konserlerini ücretsiz izleme fırsatı bulacak.

Konserlerin yanı sıra 2'nci Ordu Bölge Bando Komutanlığı konseri, Yaşayan Miras söyleşileri, tiyatro gösterileri, geleneksel sanat atölyeleri ve FotoMaraton Malatya etkinlikleri de festival takviminde yer alıyor.

Malatya'nın Lezzetleri Tanıtılacak

Festival kapsamında gastronomi etkinlikleri de geniş yer tutacak. Kent genelinde belirlenen 31 farklı "Lezzet Noktası"nda Malatya mutfağının yöresel tatları ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.

Kayısıdan kiraz yaprağı sarmasına, kağıt kebabından analı kızlı köfteye kadar birçok yöresel lezzet hem Malatyalılar hem de şehir dışından gelecek misafirlerle buluşacak. Gastronomi programına şef Ömür Akkor'un yanı sıra Türkiye'nin farklı şehirlerinden tanınmış şefler ve gastronomi yazarları da katılarak Malatya mutfağını yakından tanıyacak.

Çocuklardan Sanatseverlere Herkese Hitap Edecek

Festival süresince Arslantepe Karşılama Merkezi ile Malatya Kongre ve Kültür Merkezi'nde birbirinden farklı sergiler ziyaretçilere açık olacak. Geleneksel el sanatları atölyeleri, kısa film gösterimleri, Etnospor Deneyim Alanı ve FotoMaraton gibi etkinliklerin yanı sıra 100. Yıl Kent Parkı'nda kurulacak Çocuk Köyü ile çocuklara özel birçok aktivite gerçekleştirilecek.

Dokuz gün sürecek Türkiye Kültür Yolu Festivali boyunca Malatya, sanatın, kültürün ve gastronominin buluştuğu önemli merkezlerden biri olacak. Festivalin hem şehir ekonomisine hem de turizmine katkı sağlaması beklenirken, etkinliklerin binlerce ziyaretçiyi Malatya'da buluşturması öngörülüyor.

TİM verilerine göre Malatya yılın ilk yarısında yaklaşık 150 milyon dolar ihracat gerçekleştirirken, komşu Elazığ'ın 249 milyon dolar ihracat rakamına ulaştığını hatırlatan Boyraz, bu farkın Malatya'nın gerçek ekonomik gücünü yansıtmadığını söyledi.

Malatya'nın güçlü sanayi altyapısına, üreticilerine ve girişimci ruhuna dikkat çeken Boyraz, doğru planlama ve etkin yönetimle şehrin çok daha yüksek ihracat rakamlarına ulaşabileceğini dile getirdi.

Şehrin yeniden yatırım, üretim ve dış ticarette bölgenin lokomotif illerinden biri olması gerektiğini vurgulayan Boyraz, bunun ancak ortak akıl, güçlü vizyon ve çözüm odaklı bir yönetim anlayışıyla mümkün olacağını belirtti.

Mevcut süreçte mazeret üretmek yerine somut sonuçlar ortaya koyan bir anlayışa ihtiyaç olduğunu kaydeden Boyraz, "Malatya potansiyelinin gerisinde kalmayı hak etmiyor. Şehrimizin sahip olduğu üretim gücünü yeniden harekete geçirecek, yatırımcının önünü açacak ve ihracatı artıracak adımların vakit kaybetmeden atılması gerekiyor. Doğru yönetim anlayışıyla Malatya'yı yeniden üreten, büyüyen ve bölgesinde söz sahibi bir şehir haline getirebiliriz. Biz bu hedef doğrultusunda çalışıyor, sadece bir seçimi değil Malatya'nın geleceğini kazanmayı amaçlıyoruz" diye konuştu.

Ziyarete Malatya Haber Ajansı ve Darende Postası temsilcileri Ahmet Çakır ile Fadime Akıncı'nın yanı sıra Anadolu Ajansı Darende muhabiri Aynan İçsen ve ilçede görev yapan gazeteciler katıldı.

Basının Rolüne Dikkat Çekti

Görüşmede konuşan Kaymakam Ömer Sirkeci, basının toplumun doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmasında önemli bir görev üstlendiğini belirterek, kamu kurumları ile medya kuruluşları arasındaki sağlıklı iletişimin ilçenin gelişimine de katkı sunduğunu ifade etti.

Sirkeci, Darende'nin tarihi, kültürel ve doğal değerlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması için basın kuruluşlarıyla koordinasyon içerisinde çalışmaya önem verdiklerini belirterek, "İlçemizin tanıtımı ve vatandaşlarımızın doğru bilgilendirilmesi konusunda basın mensuplarımızla ortak bir anlayış içerisinde hareket etmeyi sürdüreceğiz." dedi.

Ortak Çalışma Vurgusu

Toplantıda yerel basının yürüttüğü çalışmalar ve ilçede gerçekleştirilecek projelerin kamuoyuna doğru şekilde aktarılması konusunda fikir alışverişinde bulunuldu. Gazeteciler de kamu yararını gözeten, tarafsız ve ilkeli habercilik anlayışıyla görev yapmaya devam edeceklerini ifade ederek, Darende'nin gelişimine katkı sağlayacak her çalışmada kamu kurumlarıyla iş birliği içinde olmaya hazır olduklarını dile getirdi.

Ziyaret, karşılıklı iyi dileklerin paylaşılması ve hatıra fotoğrafı çekilmesi ile birlikte sona erdi.

Malatya’daki Yaşlı Ve Engelli Vatandaşlar Zamlı Ödemelerini Alacak

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, ağustos ayı kapsamında yaşlı aylıkları ve engelli aylıkları için toplam 10,3 milyar liralık ödeme süreci başladı.

Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, yaşlı ve engelli bireylerin yaşamın her alanına aktif katılımını desteklemek amacıyla çalışmaların sürdüğünü belirterek, sosyal desteklerin insan odaklı ve hak temelli politikalar doğrultusunda devam ettiğini ifade etti.

Malatya’da da sosyal destek programlarından yararlanan yaşlı ve engelli vatandaşlar, memur aylık katsayısındaki artıştan kaynaklanan farklarla birlikte yeni tutarlardan ödeme alacak.

Temmuz Dönemi Aylık Farkları Da Ödenecek

Bakanlık açıklamasında, Temmuz 2026 dönemine ait aylık farklarının ağustos ayı ödemeleriyle birlikte hesaplara yatırıldığı belirtildi.

Ödemeler kapsamında Türkiye genelinde:

• 5,99 milyar lira yaşlı aylığı,
• 4,36 milyar lira engelli aylığı

olmak üzere toplam 10,3 milyar liralık destek vatandaşların hesaplarına aktarılıyor.

Malatya’da yaşlı ve engelli vatandaşlara yönelik sosyal desteklerin, eğitimden sağlığa, ekonomik desteklerden sosyal hayata kadar farklı alanlarda sürdürüldüğü bildirildi.

Malul Sayılmayan Gazilere 26 Bin 996 TL Aylık

Kanun teklifine göre, terör eylemleri nedeniyle yaralanan ancak malul sayılmayan ve daha önce aylık alamayan gazilere 26 bin 996 TL aylık bağlanacak. Bu ödeme, memur maaş katsayısındaki değişikliklere bağlı olarak her 6 ayda bir artırılacak.

Düzenlemeden yararlanmak isteyen Malatyalı gazilerin, sağlık kurulu raporu alması gerekecek. Raporda yaralanmanın terör eylemleri sonucu meydana geldiğinin belirlenmesi şartı aranacak.

Başvurular 1 Eylül 2026’da Başlayacak

Yeni düzenlemeden yararlanmak isteyen gaziler, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından başvurularını yapabilecek. Başvuru süresi ise 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren bir yıl olarak belirlendi.

Malatya’daki hak sahiplerinin başvurularını, yaralanmanın gerçekleştiği tarihte bağlı oldukları kurumlara yapması gerekecek. Kurum değerlendirmesinin ardından gerekli belgeler sağlık kuruluşlarına gönderilecek.

Gazi ve Malullere Yapılan Ek Ödeme Artacak

Teklif kapsamında, başkasının bakımına muhtaç gazi ve malullere yapılan ilave ödeme tutarında da artış yapılacak. Halen 56 bin 151 TL olan ödeme tutarı 70 bin 189 TL’ye çıkarılacak.

Ayrıca terörle mücadele kapsamında vazife malulü olanlara bağlanacak aylıkların 2026 yılı için 55 bin 770 TL’den düşük olmaması öngörülüyor.

Malatya’daki Gaziler İçin Yeni Hak Düzenlemesi

Deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinin devam ettiği Malatya’da, gazilere yönelik sosyal hak düzenlemeleri de yakından takip ediliyor. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, daha önce aylık alamayan ancak terörle mücadelede yaralanan gaziler için önemli bir destek sağlanması bekleniyor.

Malatyalı iş insanı Mustafa Sarıtaç, Malatya'nın sanayide yeni bir dönüşüm sürecine girmesi gerektiğini söyleyerek, kentin sadece geleneksel üretim alanlarıyla değil, yüksek teknolojiye dayalı sektörlerde de güçlü bir konuma ulaşabileceğini ifade etti.

Dünya ekonomisinde rekabetin artık üretim miktarından çok teknoloji ve katma değer üzerinden şekillendiğine dikkat çeken Sarıtaç, Malatya'nın mevcut sanayi altyapısının bu dönüşüm için önemli bir avantaj sunduğunu söyledi. Kentin yıllardır üretim kültürüne sahip olduğunu belirten Sarıtaç, bu birikimin ileri teknoloji yatırımlarıyla desteklenmesi halinde yeni bir ekonomik dönemin başlayabileceğini ifade etti.

Özellikle savunma sanayisinin büyük fırsatlar barındırdığını ifade eden Sarıtaç, bu sektörün yalnızca büyük silah sistemlerinden ibaret olmadığını vurguladı. Savunma sanayisinde kullanılan elektronik kartlardan hassas metal parçalara, kablo sistemlerinden yazılım çözümlerine kadar binlerce farklı ürünün üretildiğini belirten Sarıtaç, Malatya'daki işletmelerin bu tedarik zincirine dahil olabilecek kapasiteye sahip olduğunu kaydetti.

Sanayide faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknoloji odaklı üretime yönelmesi gerektiğini belirten Sarıtaç, Organize Sanayi Bölgeleri başta olmak üzere metal işleme, makine, elektrik, plastik ve mobilya sektörlerinde faaliyet gösteren firmaların dijital üretim sistemlerine geçiş yapmasının önemine dikkat çekti. Robotik otomasyon, yapay zekâ destekli üretim planlaması, Ar-Ge çalışmaları ve uluslararası kalite standartlarının bu dönüşümün temel unsurları olduğunu ifade etti.

Bu değişimin sadece üretimi değil, istihdamı da doğrudan etkileyeceğini söyleyen Sarıtaç, gelecekte CNC programcılığı, robotik otomasyon, elektronik üretim teknolojileri, yazılım geliştirme, kalite mühendisliği, kompozit malzeme teknolojileri ile yapay zekâ ve veri analizi gibi alanlarda gençler için yeni iş fırsatlarının ortaya çıkacağını belirtti.

Amaçlarının fabrika sayısını artırmaktan çok yüksek katma değer üreten işletmeler oluşturmak olduğunu dile getiren Sarıtaç, gerçek kalkınmanın yenilik geliştiren, teknoloji üreten ve uluslararası tedarik zincirlerinde güvenilir ortak olabilen sanayi kuruluşlarıyla mümkün olacağını söyledi.

Malatya'nın bu hedefe ulaşabilecek insan kaynağına ve üretim altyapısına sahip olduğunu ifade eden Sarıtaç, sanayiciler, üniversiteler, meslek liseleri, kamu kurumları ve yerel yönetimlerin ortak bir vizyonla hareket etmesi gerektiğini belirtti. Sarıtaç, "Kayısıyla dünya çapında tanınan Malatya'nın, gelecekte yüksek teknoloji üreten sanayisiyle de öne çıkan şehirlerden biri olması mümkündür." dedi.

Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, tesisin hem teknik altyapısıyla hem de manevi yönüyle şehir için ayrı bir öneme sahip olduğunu belirtti. Doğal kaynak suyunun kendi cazibesiyle şehre ulaştığını ifade eden Er, bunun hem suyun doğal özelliklerini koruduğunu hem de enerji tasarrufu sağladığını söyledi.

Başkan Er, vatandaşların sağlıklı ve güvenli içme suyuna ulaşabilmesi için tesisin 7 gün 24 saat esasına göre takip edildiğini vurgulayarak, suyun kaynaktan musluğa ulaşıncaya kadar sürekli kontrol altında tutulduğunu dile getirdi. Düzenli bakım, temizlik ve kalite analizlerinin titizlikle gerçekleştirildiğini belirten Er, içme suyunun tüm süreç boyunca denetlendiğini ifade etti.

Tesiste 1995 yılında başlatılan Kur'an-ı Kerim tilavetinin aralıksız devam ettiğini söyleyen Er, bu uygulamanın tesisin manevi atmosferine katkı sunduğunu belirterek, Gündüzbey Kaptaj Tesisi'nin doğal zenginliğinin yanı sıra bu yönüyle de Malatya'nın önemli değerlerinden biri olduğunu kaydetti.

Başkan Er, 6 Şubat depremlerinde kaptaj suyunda yaşanan bulanıklığın alternatif içme suyu kaynaklarının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu da hatırlattı. Bu kapsamda mevcut kaynakların korunmasının yanı sıra yeni su kaynaklarının da sisteme kazandırılması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Gündüzbey Kaptajı'nın saniyede yaklaşık 2 bin ile 3 bin 500 litre arasında su debisine sahip olduğunu aktaran Er, kuraklık nedeniyle geçen yıl debinin 2 bin litre seviyelerine kadar gerilediğini söyledi. Yaklaşık 70 milyon avroluk uluslararası finansman desteğiyle yürütülen alternatif içme suyu projesinde sona yaklaşıldığını belirten Er, iki yıl içerisinde Fırat Havzası'ndan getirilecek suyun Beydağı İnderesi'nde kurulacak arıtma tesisi aracılığıyla mevcut sisteme entegre edilmesinin hedeflendiğini sözlerine ekledi. Böylece Malatya'nın gelecekte yaşanabilecek kuraklık ve olası afetlere karşı içme suyu altyapısının daha güçlü hale getirilmesi hedefleniyor.

Çetindağ, bu sezon buğday ve arpa tarlalarında gözlenen gelişimin umut verici olduğunu belirterek, geçen yıla kıyasla verimde en az yüzde 30 artış beklediklerini söyledi. Ürün kalitesinin de yükseldiğini vurgulayan Çetindağ, bazı taban arazilerde aşırı yağış nedeniyle su baskınlarından kaynaklı zararlar yaşansa da genel tabloya bakıldığında sezonun oldukça başarılı geçtiğini ifade etti.

Hasat takviminin yağışlar nedeniyle yaklaşık iki hafta geciktiğini belirten Çetindağ, biçerdöverlerin tarlalara girmeye başladığını ve önümüzdeki günlerde Sivas genelinde hasadın yoğunlaşacağını söyledi.

Kent genelinde yaklaşık 3 milyon 852 bin dekar alanda hububat üretimi yapıldığına dikkat çeken Çetindağ, bunun 2 milyon 339 bin dekarının buğday, 1 milyon 512 bin dekarının ise arpa ekili alanlardan oluştuğunu söyledi. Bu geniş üretim alanıyla birlikte bu yıl elde edilecek rekoltenin geçen yılın üzerine çıkmasının beklendiğini belirten Çetindağ, yüksek verimin hem üreticiye hem de ülke ekonomisine önemli katkı sağlayacağını dile getirdi.

Yaz Aylarının Vazgeçilmezi

Mesleği ağabeyinden öğrendiğini ifade eden İncirli, meyan şerbetinin yıllardır Kilis kültürünün önemli bir parçası olduğunu dile getirdi. Vatandaşların özellikle sıcak havalarda serinlemek için bu doğal içeceği tercih ettiğini belirten İncirli, meyan şerbetinin sadece ferahlatıcı değil, aynı zamanda sağlık açısından da faydalı olduğuna inandığını söyledi.

Böbrekleri rahatlatmaya, mideyi yatıştırmaya ve şişkinliği azaltmaya yardımcı olduğunun halk arasında yaygın şekilde kabul gördüğünü ifade eden İncirli, "Yaz aylarında talep ciddi şekilde artıyor. Gün içerisinde 300 ila 400 bardak satıyoruz. Bir bardak meyan şerbetini ise 15 liradan müşterilerimize sunuyoruz." dedi.

Vatandaşlardan Yoğun İlgi

Sıcaklığın bunaltıcı seviyelere ulaştığı günlerde birçok vatandaş serinlemek için meyan şerbetine yöneliyor. Bazı vatandaşlar, yaz boyunca bu içeceği sudan bile daha fazla tükettiklerini belirterek meyan şerbetinin Kilis'in simgelerinden biri olduğunu ifade etti.

Serinletici özelliği ve kendine has aromasıyla öne çıkan meyan şerbeti, yaz mevsiminde hem Kilislilerin hem de kenti ziyaret edenlerin en çok tercih ettiği geleneksel içecekler arasında yer almaya devam ediyor.

Resmi Yüzme Alanlarından Düzenli Numune Alınıyor

Tunceli merkez ile Pülümür ve Ovacık ilçelerinde belirlenen resmi yüzme alanlarında, 15 Haziran ile 15 Eylül tarihleri arasında her 15 günde bir su numunesi alınıyor. Uzman ekipler tarafından gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında numuneler mikrobiyolojik analizlerden geçirilerek insan sağlığı açısından herhangi bir risk taşıyıp taşımadığı değerlendiriliyor.

Yapılan incelemeler sayesinde vatandaşların güvenli alanlarda yüzmesi hedeflenirken, elde edilen veriler düzenli olarak kayıt altına alınıyor.

Analiz Sonuçları Kamuoyuyla Paylaşılıyor

Yapılan denetimler kapsamında elde edilen laboratuvar sonuçları, Sağlık Bakanlığı'nın Yüzme Suyu Takip Sistemi üzerinden vatandaşların erişimine açılıyor. Böylece yüzme alanlarının güncel su kalitesi şeffaf şekilde takip edilebiliyor.

Yetkililer, analizlerde sağlık açısından risk oluşturabilecek değerlerin tespit edilmesi halinde ilgili kurumlara bilgi verildiğini, gerekli uyarıların yapılarak önleyici tedbirlerin hızla uygulandığını belirtiyor.

Türkiye'de Sadece Tunceli'de Uygulanıyor

Tunceli Toplum Sağlığı Merkezi yetkilileri, yüzme havuzlarının denetiminin Türkiye genelinde rutin olarak gerçekleştirildiğini ancak akarsularda resmi yüzme suyu kalite takibinin yalnızca Tunceli'de uygulandığını ifade etti.

Bu uygulamanın, doğal yüzme alanlarının güvenli kullanımını sağlamak ve olası sağlık risklerini önceden tespit etmek amacıyla sürdürüldüğü belirtilirken, düzenli analizlerle vatandaşların yaz sezonunda daha güvenli ortamlarda serinlemesinin amaçlandığı kaydedildi.

Çocukluk yıllarında babalarının yanında çırak olarak mesleğe başlayan üç kardeş, yıllar içinde ustalaşarak aile mesleğini geleceğe taşıdı. Bugün aynı dükkanda hizmet veren kardeşler, hem babalarının emanetine sahip çıkıyor hem de uzun yıllardır kendilerini tercih eden müşterileriyle güçlü bağlarını koruyor.

Çocukluk Hatıraları Aynı Dükkanda Yaşamaya Devam Ediyor

Kardeşlerden Turgay Ütülü, çocukluklarının dükkanda geçtiğini belirterek yıllar içinde müşterilerle adeta aile olduklarını söyledi. Küçük yaşlarda bahşiş aldıkları kişilerin bugün tıraşını yaptıklarını anlatan Ütülü, müşterilerinin sadece müşteri değil, hayatlarının bir parçası haline geldiğini ifade etti.

Babalarının vefatından sonra dükkanı kapatmayı hiç düşünmediklerini dile getiren Ütülü, yıllar boyunca çok sayıda çırak yetiştirerek mesleğin yeni nesillere aktarılmasına da katkı sunduklarını belirtti.

Üç Kardeş Aynı Mesleği Sürdürüyor

Ağabey Altay Ütülü ise 1980'li yıllarda babasının yanında mesleğe başladığını ve onlarca yıldır berberlik yaptığını söyledi. Her gün aynı heyecanla iş yerini açtığını ifade eden Ütülü, müşterileriyle kurdukları dostlukların mesleğin en değerli yönlerinden biri olduğunu dile getirdi.

Yarım Asırlık Müşteriler Aynı Adreste

Berber dükkanının en dikkat çeken özelliklerinden biri ise onlarca yıldır değişmeyen müşteri kitlesi. Yaklaşık 50 yıldır aynı dükkanda tıraş olduğunu söyleyen müşteriler, önce babaya, ardından oğullarına güven duyduklarını belirtti.

Uzun yıllardır aynı adrese gelen müşteriler, işletmenin samimiyetini ve hizmet kalitesini hiç kaybetmediğini vurgulayarak, kuşaklar boyunca devam eden bu geleneğin Mardin'in önemli değerlerinden biri olduğunu ifade etti.

Meslek Geleneği Yeni Nesillere Aktarılıyor

Altmış yıllık geçmişiyle Mardin'in simge işletmelerinden biri haline gelen berber dükkanı, aile mesleğinin kuşaktan kuşağa aktarılmasının başarılı örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. Hem yetiştirdiği ustalar hem de yıllardır değişmeyen müşteri ilişkileriyle ayakta kalmayı başaran işletme, kentin esnaf kültürünü yaşatmaya devam ediyor.

Uzatılan suyu büyük bir istekle içmeye başlayan kaplumbağa, dakikalar boyunca su içerek susuzluğunu giderdi. Bir süre dinlenen hayvanın, su ihtiyacını karşıladıktan sonra yeniden hareketlenerek doğal yaşam alanına doğru ilerlediği görüldü. Sağlığına kavuştuğu gözlenen kaplumbağa, yavaş adımlarla gözden kaybolurken çevrede bulunan vatandaşlar da o anları ilgiyle takip etti.

Yaşanan olay, sıcak yaz günlerinde yaban hayvanlarının da suya erişimde büyük zorluk yaşadığını bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlar, özellikle aşırı sıcakların etkili olduğu dönemlerde doğada yaşayan hayvanların su kaynaklarına ulaşmakta güçlük çekebildiğine dikkat çekerek, vatandaşların bu konuda duyarlı davranmasının önem taşıdığını belirtiyor.

Kaplumbağanın su içerken verdiği mücadele ise cep telefonu kamerasıyla saniye saniye kaydedildi. Görüntülerde, hayvanın kendisine uzatılan suyu büyük bir iştahla içtiği ve ardından yeniden doğaya doğru yol aldığı anlar yer aldı. Sosyal medyada paylaşılan görüntüler, birçok kullanıcı tarafından "küçük ama anlamlı bir iyilik" yorumlarıyla beğeni topladı. Bu olay, sıcak havalarda yalnızca insanların değil, doğadaki canlıların da yaşam mücadelesi verdiğini ve küçük bir yardımın bile büyük bir fark oluşturabileceğini bir kez daha hatırlattı.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi Ulaşım A.Ş. tarafından ağırlanan Miraç'ın ilk durağı, kentteki raylı sistemin tüm operasyonlarının yönetildiği Ulaşım Kontrol Merkezi oldu. Burada görevli personelden sistemin çalışma prensibi hakkında bilgi alan Miraç, sefer planlaması, trafik yönetimi ve güvenlik süreçlerini yakından inceleme şansı buldu.

Ziyaretin en heyecan verici anı ise tramvay sürücü kabininde gerçekleşti. Vatman eşliğinde raylı sistem hattında yolculuk yapan Miraç, uzun zamandır hayalini kurduğu deneyimi yaşarken mutluluğunu gizleyemedi. Günün anısına kendisine tramvay maketi de hediye edildi.

Miraç'ın babası Yakup Çapanoğlu, oğlunun küçük yaşlardan bu yana tramvaylara büyük ilgi duyduğunu belirterek, sık sık son duraklara giderek tramvayları izlediklerini söyledi. Oğlunun bu ziyaret sayesinde unutamayacağı bir gün yaşadığını ifade eden Çapanoğlu, desteklerinden dolayı Kayseri Büyükşehir Belediyesi'ne teşekkür etti.

Hayalinin gerçekleşmesinden dolayı büyük sevinç yaşayan Miraç Çapanoğlu da, kendisine bu fırsatı sunan Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç ile Ulaşım A.Ş. yetkililerine teşekkür ederek, yaşadığı deneyimin hayatı boyunca unutamayacağı bir anı olarak kalacağını dile getirdi.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi, ulaşım hizmetlerinin yanı sıra çocukların hayallerine dokunan sosyal sorumluluk projeleriyle de dikkat çekmeye devam ediyor. Miraç'ın yaşadığı bu özel gün, belediyenin vatandaş odaklı çalışmalarına anlamlı bir örnek olarak hafızalarda yer aldı.

Olay, Elazığ-Pertek Feribot İskelesi yakınlarındaki dağlık bölgede meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, doğa gezisine çıkan Yavuz Ölçücüoğlu, bölgede dolaştığı sırada bir grup başıboş sokak köpeğinin dağ keçisine saldırdığını fark etti. Duruma kayıtsız kalmayan Ölçücüoğlu, köpekleri bölgeden uzaklaştırarak yaralı hayvanı kurtarmayı başardı.

Saldırı sırasında bacağından yaralanan ve hareket etmekte güçlük çeken dağ keçisini kucağına alan Ölçücüoğlu, engebeli arazide dikkatli bir şekilde yürüyerek hayvanı dağlık alandan aşağı indirdi. Yol boyunca yaralı keçiye su vererek sakinleştirmeye çalışan vatandaş, daha sonra durumu ilgili kurumlara bildirdi.

Bölgeye gelen yetkililere teslim edilen dağ keçisinin tedavi ve bakım işlemlerinin yapılacağı öğrenildi. Olay, çevrede bulunan vatandaşlar tarafından da takdirle karşılanırken, yaban hayatının korunmasına yönelik duyarlılığın önemini bir kez daha göstermiş oldu.

Uzmanlar ise özellikle yaban hayvanlarının yaşam alanlarında karşılaşılan yaralı hayvanların bilinçsizce müdahale edilmeden ilgili kurumlara haber verilmesi gerektiğini hatırlatırken, bu olayda vatandaşın hızlı davranmasının dağ keçisinin hayatta kalmasında önemli rol oynadığı değerlendirildi.

Meteoroloji verilerine göre mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar Gaziantep genelinde günlük yaşamı zorlaştırırken, Araban ilçesinde birçok kişi gölgelik alanları ve su kenarlarını tercih etti. Havuz gibi sosyal imkanların sınırlı olduğunu belirten gençler ise çözümü Sıtma Pınar Çayı'nda buldu. Günün en sıcak saatlerinde çaya gelen vatandaşlar hem yüzerek serinledi hem de arkadaşlarıyla vakit geçirdi.

Sıcaktan bunaldıklarını belirten gençlerden Cengiz Taşçı, yaz aylarında sık sık Sıtma Pınar Çayı'na geldiklerini ifade etti. Taşçı, "Hava gerçekten çok sıcak. Termometreler 42 dereceyi gösteriyor. Böyle günlerde evde durmak çok zor oluyor. Arkadaşlarımızla bir araya gelip serinlemek için buraya geliyoruz. İlçemizde gidebileceğimiz havuz gibi alternatif yerler olmadığı için çayı tercih ediyoruz. Burada suya girince biraz olsun rahatlıyoruz. Yaz boyunca fırsat buldukça geliyoruz" dedi.

Öte yandan uzmanlar ise sıcak havalarda bilinmeyen veya akıntısı bulunan su kaynaklarına girilmemesi konusunda uyarılarını sürdürüyor. Yetkililer, özellikle çocuklar ve gençlerin serinlemek amacıyla dere, çay ve göletlere girmesinin boğulma riski taşıdığına dikkat çekerek vatandaşların güvenli ve kontrollü yüzme alanlarını tercih etmelerini istedi. Buna rağmen sıcaklığın etkisini artırdığı Araban'da birçok genç, serinlemek için Sıtma Pınar Çayı'nın yolunu tutmaya devam ediyor.

Avrupa ile Afrika arasındaki göç güzergâhı üzerinde bulunan Sultan Sazlığı, her yıl yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapmasıyla dikkat çekiyor. Kuraklık nedeniyle geçtiğimiz yıl büyük ölçüde susuz kalan bölgede yaşam olumsuz etkilenirken, bu yıl artan yağışlarla birlikte doğa yeniden canlandı.

Göçmen Kuşlar Yeniden Bölgeye Döndü

"Kuş Cenneti" olarak bilinen Sultan Sazlığı, yaklaşık 301 farklı kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Flamingolar, ördekler, balıkçıllar ve birçok göçmen kuş türü için önemli bir yaşam alanı olan bölge, su seviyesinin yükselmesiyle birlikte yeniden kuş sesleriyle doldu.

Sadece kuşlar için değil, çok sayıda su canlısı için de önemli bir ekosistem oluşturan sazlıkta doğal yaşamın yeniden hareketlenmesi, çevreciler ve bölge halkı tarafından memnuniyetle karşılandı.

Karaya Oturan Kayıklar Yeniden Suya İndirildi

Geçtiğimiz yıl suyun çekilmesi nedeniyle kullanılamayan ve karaya oturan kayıklar, yağışların ardından yeniden suyla buluştu. Ziyaretçilerin sazlık içerisinde tekne gezisi yapmasına imkân sağlayan kayıklar, bölgedeki turizm faaliyetlerinin de yeniden canlanmasına katkı sunmaya başladı.

Havadan dron ile görüntülenen Sultan Sazlığı'nın yeniden suyla dolan görüntüsü, doğanın kendini yenileme gücünü bir kez daha gözler önüne serdi.

Turizm ve Esnaf İçin Umut Oldu

Bölgede esnaflık yapan Doğukan Atasoy, geçen yıl yaşanan kuraklık nedeniyle ziyaretçi sayısında büyük düşüş yaşandığını belirterek, bu yıl yağışlarla birlikte hem doğal yaşamın hem de turizmin yeniden hareketlendiğini söyledi.

Su seviyesindeki artışın kuş çeşitliliğini artırdığını ifade eden Atasoy, bunun bölge ekonomisine de olumlu yansıdığını dile getirdi. Özellikle yerli ve yabancı turistlerin yeniden Sultan Sazlığı'na ilgi göstermeye başladığını belirten Atasoy, bölgenin eski hareketli günlerine dönmesini umut ettiklerini söyledi.

Doğal Zenginlik Korunmaya Devam Ediyor

2020 yılında "Kesin Korunacak Hassas Alan" ilan edilen Sultan Sazlığı, Türkiye'nin biyolojik çeşitlilik açısından en önemli doğal alanları arasında yer alıyor. Sahip olduğu zengin ekosistem sayesinde yalnızca kuş gözlemcilerinin değil, doğa fotoğrafçılarının ve ekoturizm meraklılarının da uğrak noktaları arasında bulunuyor.

Yetkililer, su seviyesindeki artışın sevindirici olduğunu ancak bölgenin geleceği için su kaynaklarının bilinçli kullanılması ve doğal dengenin korunmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Yağışlarla birlikte yeniden hayat bulan Sultan Sazlığı, hem doğal yaşamın korunması hem de bölge turizminin canlanması açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) tescilli gururu Malatya kayısısında hasat telaşı, kavurucu sıcaklara rağmen tüm hızıyla sürüyor. Temmuz ayında başlayan ve ağustos ayının ortalarına kadar devam etmesi beklenen zorlu mesai için kente çevre illerden akın eden yaklaşık 20 bin mevsimlik tarım işçisi, günün ilk ışıklarıyla bahçelere giriyor. İşçilerin yoğun emekle topladığı kayısılar, kükürtleme ve kurutma işlemlerinin ardından ihracata hazır hale getiriliyor.

Malatya'nın 2025 Yılı Göç Tablosu

Açıklanan resmi verilere göre, 2025 yılında Malatya'ya yurt dışından toplam 1.147 kişi göç etti. Buna karşılık, aynı dönemde şehirden yurt dışına göç edenlerin sayısı 1.571 kişi oldu. Giden nüfusun gelen nüfustan fazla olması nedeniyle Malatya'nın net göç sayısı 424 olarak belirlendi.

Malatya'daki uluslararası göç hareketliliğinin detayları şu şekilde:

• Malatya'ya yurt dışından göç eden 1.147 kişinin 517'si Türk vatandaşı 630'u Yabancı Uyruklu vatandaş.
• Malatya'dan yurt dışına göç 1.571 kişiden 831'i Türk Vatandaşı, 740'ı ise Yabancı Uyruklu vatandaş

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından yürütülen ve hayvancılığı geliştirmeyi hedefleyen "Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi"nde yeni bir aşamaya geçildi. Etçi ırk damızlık gebe düve desteği almaya hak kazanan 13. Grup üreticileri, SMS yoluyla bilgilendirildi. Malatya'daki hak sahiplerinin hem kredi süreçlerini hem de ödeme işlemlerini titizlikle takip etmeleri gerekiyor.