ABD Başkanı Donald Trump, küresel ticareti temelinden sarsacak bir hamleye imza attı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran ile iş yapan herhangi bir ülkenin, ABD ile ticaretinde %25 oranında ek gümrük vergisi ödeyeceğini duyurdu. Kararın "derhal yürürlüğe girdiğini" belirten Trump, bu hamleyi "nihai ve kesin" olarak nitelendirdi.
Ticaret Dünyasında "İran" Alarmı
İran’daki protestolar ve artan gerilimin ardından gelen bu karar, Tahran’ın en büyük ekonomik partnerlerini doğrudan etkiliyor. Trump’ın bu hamlesiyle, İran ile ticari bağlarını sürdüren ülkeler, dünyanın en büyük pazarı olan ABD’ye mal satarken devasa bir vergi yüküyle karşı karşıya kalacak.
Türkiye İçin Kritik Veriler: Doğal Gaz ve Ticaret Hacmi
İran, Türkiye’nin en önemli enerji tedarikçilerinden biri konumunda. 2024 verilerine göre Türkiye, doğal gaz ithalatının %13,5’ini İran’dan gerçekleştiriyor. TÜİK’in son verileri ise iki ülke arasındaki ticaretin boyutunu gözler önüne seriyor:
İhracat: 2025’in ilk 11 ayında 2,7 milyar dolar.
İthalat: 2025’in ilk 11 ayında 2,3 milyar dolar.
Risk: Türkiye’nin ABD’ye yaptığı milyarlarca dolarlık ihracat, İran ile olan bu ticari bağlar nedeniyle %25 ek vergi tehdidi altına girebilir.
Devlerin Savaşı: Çin ve Hindistan Ne Yapacak?
Karardan en çok etkilenmesi beklenen ülke Çin. İran petrolünün %80’inden fazlasını satın alan Pekin yönetimi, halihazırda ABD ile ticaret savaşları yaşarken şimdi de %25’lik yeni bir tarifeyle karşı karşıya.
Çin: İran’ın 22 milyar dolarlık ihracat durağı.
Hindistan: 2025’in ilk 10 ayında 1,34 milyar dolarlık hacim.
Almanya: Avrupa tarafında 1,9 milyar dolarlık ithalatla en dikkat çeken partner.
Belirsizlik Sürüyor: Muafiyet Olacak mı?
Trump, kararın nasıl uygulanacağına dair detay vermedi. Sektörel bir ayrım yapılıp yapılmayacağı veya insani yardımlar (ilaç, gıda) için muafiyet tanınıp tanınmayacağı henüz bilinmiyor. Uzmanlar, bu kararın küresel tedarik zincirinde büyük bir kırılmaya yol açabileceği konusunda uyarıyor.