Malatya ekonomisinin can damarı kayısı, son günlerde amansız bir zirai don tehlikesiyle karşı karşıya. Üreticiler bahçelerde lastik ve saman yakarak mahsulünü kurtarmaya çalışırken, Malatya Valiliği İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü'nden çok önemli bir kılavuz yayınlandı. Sadece tehlikeyi haber vermekle kalmayan Valilik, dondan en az hasarla çıkmak için bahçede anında uygulanabilecek bilimsel ve pratik 3 hayati adımı paylaştı.
1. Hataya Düşmeyin: Tek Büyük Ateş Yerine, Çok Sayıda Küçük Ateş!
Çiftçilerin don nöbetlerinde en sık başvurduğu yöntem olan ateş yakma konusunda Valilikten kritik bir düzeltme geldi. Doğrudan ısıtma yöntemi kullanılırken, bahçenin ortasına yakılan devasa bir ateşin faydadan çok zarar verebileceği belirtildi. Bunun yerine, ısıtıcıların veya ateşlerin araziye dengeli dağıtılması ve çok sayıda küçük ateşin yakılması gerektiği vurgulandı. Özellikle soğuk havanın bahçeye girdiği rüzgar yönlerine ağırlık verilmesi şart.
2. Pervane ve Fanlarla Sıcak Havayı Yere İndirin
Don olayının en büyük sebebi, soğuk havanın dibe çökmesidir. Valilik, yere yakın dondurucu hava ile yukarıdaki nispeten sıcak havanın birbirine karıştırılması gerektiğini belirtiyor. Eğer imkan varsa rüzgâr makineleri, dev traktör fanları veya benzeri hava akımı yaratan ekipmanlar çalıştırılarak bahçe içindeki dondurucu havanın kırılması sağlanmalı.
3. Suyu Silah Olarak Kullanın: Kesintisiz Yağmurlama!
Listede dikkat çeken bir diğer hayati yöntem ise "su uygulaması". Yağmurlama (üstten sulama) sistemiyle bitkiye su verildiğinde, su donarken dışarıya ısı yayıyor ve bu ısı kayısı çağlasını koruyor. Ancak Valilik bu konuda üreticiyi kesin bir dille uyarıyor:
-
Yağmurlama, hava sıcaklığı 0°C’ye yaklaşırken hemen başlatılmalı.
-
En kritik nokta; hava sıcaklığı tekrar sıfırın üzerine çıkana kadar sistem asla kapatılmamalı ve kesintisiz çalıştırılmalı.
Valilik, üreticilerin meteorolojik verileri saatlik olarak takip etmesini ve emeklerinin boşa gitmemesi için bu 3 kurala harfiyen uymasını önemle rica ediyor.