İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatı ve siyasi kariyeri yeniden gündemde. Meşhed’de doğan ve İran İslam Cumhuriyeti’nin en güçlü makamına kadar yükselen Hamaney, ülke siyasetinde onlarca yıl belirleyici rol oynadı.
İRAN’IN DİNİ LİDERİ ALİ HAMANEY KİMDİR?
Ali Khamenei, 19 Nisan 1939’da İran’ın Meşhed kentinde dünyaya geldi. Meşhed ve Kum kentlerinde dini eğitim alan Hamaney, genç yaşlarda İran’daki devrimci hareketlerin içinde yer aldı.
1962 yılında, Ruhollah Khomeini tarafından Şah yönetimine karşı başlatılan muhalif harekete katıldı. Bu süreçte defalarca tutuklandı ve sürgüne gönderildi.
DEVRİM SONRASI HIZLA YÜKSELDİ
1978 yılında Islamic Republican Party kurucuları arasında yer alan Hamaney, İran’daki devrim sonrası devlet yönetiminde önemli görevler üstlendi.
Temmuz 1979’da İran İslam Cumhuriyeti Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirildi. Aynı yıl, Islamic Revolutionary Guard Corps bünyesinde önemli görevler aldı ve Tahran Cuma namazı imamlığına atandı.
1980 yılında Humeyni tarafından İran Yüksek Savunma Şurası’na temsilci olarak gönderilen Hamaney, aynı yıl Tahran milletvekili olarak parlamentoya girdi.
1981’DE SUİKASTTAN SAĞ KURTULDU
27 Haziran 1981’de Tahran’daki Ebuzer Camisi’nde düzenlenen bombalı saldırıda ağır yaralanan Hamaney’in saldırının faili olarak People's Mujahedin of Iran gösterildi.
Aynı yıl yapılan seçimlerde İran’ın 3’üncü Cumhurbaşkanı seçilen Hamaney, 1985 seçimlerini kazanarak ikinci kez cumhurbaşkanlığı görevine geldi.
İRAN’IN EN GÜÇLÜ MAKAMINA YÜKSELDİ
1989 yılında Ruhollah Khomeini’nin vefatının ardından, ülkenin en üst makamı olan liderlik görevine getirildi. Hamaney, Assembly of Experts tarafından ve dönemin güçlü siyasi figürü Akbar Hashemi Rafsanjani’nin desteğiyle İran’ın “Rehber”i seçildi.
İran’da cumhurbaşkanları seçimle iş başına gelse de, liderlik makamı devletin tüm kurumlarının üzerinde yer alıyor. Hamaney bu görev kapsamında iç ve dış politikada son sözü söyleyen isim oldu.
İRAN SİYASETİNDE BELİRLEYİCİ ROL OYNADI
Rehber sıfatıyla İran Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanı olan Hamaney, güvenlik politikaları, dış ilişkiler ve stratejik kararlar üzerinde büyük etkiye sahipti. Yönetimi boyunca Batı karşıtı söylemleriyle öne çıkan Hamaney, Rusya ve Çin ile ilişkileri güçlendirmeye çalıştı.