Dünyaca ünlü gastronomi kenti Gaziantep’te, Araban ilçesinin verimli topraklarında yetişen makarnalık sert buğdaydan üretilen firik için geri sayım bitti. Her yıl mayıs ayının son günlerinde başlayan ve sadece 10 gün süren firik ütme sezonu, Araban Ovası'nda renkli ve dumanlı görüntülere sahne oluyor.
Bölgenin bilinçli ve deneyimli firik çiftçileri, ilkbaharın sonlarında yeşil buğday başaklarını henüz kurumadan büyük bir titizlikle biçiyor. Biçilen bu başaklar, küçük harmanlar halinde tarlada toplanarak suyu çekilmesi için tam bir gün boyunca kurumaya bırakılıyor.
Geleneksel Yöntemlerle Ateşte Ütülüyor
Bir gün boyunca kuruyan ve suyu çekilen buğday başakları, firiğin o eşsiz isli kokusunu ve lezzetini alabilmesi için geleneksel yöntemlerle ateşe veriliyor. Çiftçilerin tarladaki hummalı çalışmasıyla firik kıvamına gelene kadar yakılan buğday saplarından geriye sadece başak taneleri kalıyor.
Tarlada yakma (ütme) işlemi tamamlanan ürünler, ardından biçerdöverlere verilerek sapından ve samanından ayrıştırılıyor. Çekilen firik taneleri, daha sonra temizlenmek, elenmek ve paketlenmek üzere Gaziantep merkezindeki modern fabrikalara naklediliyor. Damaklarda bıraktığı isli lezzetle kentin vazgeçilmez coğrafi işaretli ürünleri arasında yer alan firik, özellikle enfes firik pilavının ana malzemesi olarak mutfaklarda başköşede yer alıyor.
"Kolay Bir İş Değil, Herkes Yapamaz"
Sezonun açılışıyla birlikte Araban Ovası'ndaki üreticileri ziyaret eden Araban Ziraat Odası Başkanı Hasan Altun, coğrafi işaretle tescilli firiğin yapımındaki zorlukları anlatarak şu ifadeleri kullandı:
"İşçilerimiz tarlada başakları büyük bir emekle topladıktan sonra buğday saplarını yakarak ateşle tutuşturuyor. Yandıktan sonra geriye sadece o lezzetli başaklar kalıyor. Kurutulduktan sonra biçerdövere verilip çekiliyor, tane haline getirilerek işletmelere ve fabrikalara gönderiliyor. Bu gerçekten kolay bir iş değil, herkesin yapabileceği bir zanaat değil. Firik ile meşhur firik pilavı yapılır. Bu ürünümüz özellikle Arap ülkelerine yoğun bir şekilde ihraç ediliyor ve bölge ekonomisine ciddi katkı sağlıyor."
2026 Sezonunun İlk Üretimi İhracat Yolunda
Araban Ovası'nda 2026 yılının ilk firik ütüm mesaisine başlayan üreticilerden Haci Karaman ise firiğe olan dış talepten oldukça memnun. Karaman, Araban’ın kaliteli buğdayından elde edilen firiğin, Gaziantep'teki ihracatçı firmalar aracılığıyla başta Orta Doğu ülkeleri olmak üzere pek çok Arap ülkesine ihraç edildiğini ve bu tescilli lezzetin sınırları aşarak bir dünya markası haline geldiğini belirtti.
