Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Berrin Arslan, yaz aylarında artan ishal vakalarına karşı aileleri uyardı. Özellikle küçük çocuklarda görülen ishalin basit bir rahatsızlık gibi görülmemesi gerektiğini belirten Arslan, vücudun sadece su değil; sodyum ve potasyum gibi hayati mineralleri de hızla kaybettiğine dikkat çekti.
Uzman isim, “Bu kayıplar kısa sürede ciddi sıvı eksikliğine, organ fonksiyonlarında bozulmaya ve acil müdahale gerektiren tablolara yol açabilir. Bu nedenle ishal sürecinde sıvı takibi hayati önem taşır” dedi.
İlk 24 Saat En Kritik Dönem
Yaz ishallerinde en önemli sürecin ilk 24 saat olduğunu vurgulayan Dr. Arslan, erken müdahalenin hastalığın seyrini tamamen değiştirebileceğini ifade etti.
“Doğru sıvı desteği ve uygun beslenme ile birçok vaka hastaneye gerek kalmadan kontrol altına alınabilir. Bu dönemde kaybedilen sıvının hızla yerine konması gerekir” diye konuştu.
En Sık Neden: Kirli Su Ve Gıdalar
Yaz ishallerinin yaklaşık yüzde 90’ının virüs, bakteri ve parazit kaynaklı olduğuna dikkat çekildi. En sık sorumlu mikroorganizmalar arasında E. coli, rotavirüs, norovirüs, salmonella ve shigella yer alıyor.
Uzmanlara göre risk özellikle şu durumlarda artıyor:
- Sıcakta uzun süre beklemiş et, tavuk, yumurta ve süt ürünleri
- Yetersiz klorlanmış havuz suları
- Kirli içme suyu
- İyi yıkanmamış meyve ve sebzeler
Ayrıca yaz aylarında aşırı tüketilen bazı meyvelerin, yüksek fruktoz içeriği nedeniyle çocuklarda ishali tetikleyebileceği de belirtiliyor.
Belirtiler Hafife Alınmamalı
Yaz ishalinin en yaygın belirtisi sık ve sulu dışkılama olarak öne çıkıyor. Buna çoğu zaman:
- Karın ağrısı ve kramp
- Bulantı ve kusma
- Halsizlik ve iştahsızlık
- Ateş ve genel kırgınlık
eşlik edebiliyor. Özellikle çocuklarda belirtilerin hızlı ilerleyebildiği vurgulanıyor.
Tedavide Amaç: Sıvı Kaybını Önlemek
Hastalığın tedavisinde temel hedefin kaybedilen sıvı ve mineralleri yerine koymak olduğunu söyleyen Dr. Arslan, idrar miktarının mutlaka takip edilmesi gerektiğini belirtti.
İlk 24 saatte:
- Sık aralıklarla su, ayran veya hekim önerili sıvılar verilmeli
- Anne sütü alan bebekler daha sık emzirilmeli
- Muz, yoğurt, pirinç ve patates gibi hafif gıdalar tercih edilmeli
Bazı durumlarda ise doktor önerisiyle çinko ve probiyotik desteği kullanılabiliyor.
“Doktora Danışmadan İlaç Kullanmayın”
Uzman isim, özellikle ishal kesici ve antibiyotiklerin bilinçsiz kullanımına karşı sert uyardı:
“Bu ilaçlar hastalığın seyrini gizleyebilir, enfeksiyonun ilerlemesine neden olabilir ve sıvı kaybının fark edilmesini geciktirebilir.”
Çocukları Yaz İshalinden Korumanın 12 Altın Kuralı
Dr. Arslan, yaz ishallerine karşı alınabilecek önlemleri şöyle sıraladı:
- El yıkama alışkanlığı kazandırılmalı
- Güvenilir içme suyu kullanılmalı
- Meyve ve sebzeler iyi yıkanmalı
- Pişmiş yemekler uzun süre dışarıda bekletilmemeli
- Bebek mamaları taze hazırlanmalı
- Biberon ve emzik temizliğine dikkat edilmeli
- Güvenilir olmayan havuzlardan kaçınılmalı
- Havuz sonrası duş alınmalı
- Havuz suyu yutulmamalı
- Açıkta satılan gıdalardan uzak durulmalı
- Çözülmüş gıdalar yeniden dondurulmamalı
- Evde hasta varsa ortak eşya kullanımı sınırlandırılmalı
Uzmanlara göre basit hijyen kuralları, yaz ishallerinin büyük bölümünü önleyebiliyor ve çocuk sağlığında ciddi riskleri ortadan kaldırıyor.