Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından en yüksek risk grubunda kabul edilen ve ölüm oranı %90'a kadar ulaşabilen Ebola Virüsü Hastalığı (EVH), Afrika'da ortaya çıkan yeni salgın dalgasıyla birlikte yeniden dünya gündemine oturdu. Uluslararası seyahatler nedeniyle ülkemiz için de potansiyel risk barındıran bu ölümcül hastalık hakkında merak edilen tüm soruların yanıtlarını sizler için derledik.
Ebola Virüsü Nedir ve İlk Kez Nerede Görülmüştür?
Ebola virüsü; insanlarda ve memeli hayvanlarda ağır seyreden, ani başlayan ve çoğunlukla ölümle sonuçlanan akut viral bir hastalıktır. İlk olarak 1976 yılında Sudan'ın Nzara ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin (KDC) Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştır. Virüs, KDC'de ilk görüldüğü köyün yakınlarında bulunan Ebola Nehri'nden adını almıştır.
Dünya Sağlık Örgütü, etkili bir tedavisi ve koruyucu önlemi bulunmadığı için Ebola'yı 4. Risk Grubu Patojen (yüksek bireysel ve toplumsal risk) sınıfına dahil etmiştir.
Ebola Virüsü Nasıl Bulaşır?
Ebola virüsünün doğadaki ana kaynağının meyve yarasaları olduğu bilinmektedir. Virüsün yayılma yolları ise şu şekildedir:
Hayvandan İnsana: Afrika ormanlarında enfekte olmuş; şempanze, goril, maymun, meyve yarasası, orman antilobu ve kirpi gibi yaban hayvanlarının kanı, organları veya vücut sıvılarına doğrudan dokunulmasıyla insana geçer. Ayrıca bu yabani hayvanların etlerinin tüketilmesi de ana bulaşma nedenlerindendir.
İnsandan İnsana: Hastalığı kapan kişilerin kanı, salgıları, organları veya vücut sıvıları ile doğrudan temas yoluyla bulaşır. Ayrıca bu sıvılarla kontamine olmuş (kirlenmiş) yatak takımı, giysi gibi nesnelere dokunmak da virüsü yayar.
Cenaze Törenleri: Defin işlemleri sırasında hayatını kaybeden hastanın cesediyle doğrudan temas edilmesi en büyük bulaşma risklerinden biridir.
İyileşen Hastalar: Hastalığı atlatan erkeklerin, iyileştikten sonra bile 7 haftaya kadar menileri yoluyla virüsü bulaştırmaya devam edebildikleri tespit edilmiştir.
Ebola Virüsü Belirtileri Nelerdir?
Virüs vücuda girdikten sonra belirtilerin ortaya çıkması (kuluçka süresi) 2 ila 21 gün sürer. Hastalık şu akut semptomlarla kendini belli eder:
Ateş, ani başlayan yoğun halsizlik, kas ve eklem ağrıları,
Şiddetli baş ve boğaz ağrısı,
Kusma, ishal ve ciltte döküntüler,
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında bozulmalar,
İleri aşamalarda hem vücut içinde hem de vücut dışında (diş eti, burun vb.) durdurulamayan kanamalar.
Ebola Virüsünün Tedavisi veya Aşısı Var Mı?
Günümüz itibarıyla Ebola Virüsü Hastalığı için onaylanmış, klinik olarak kullanılan lisanslı bir aşı veya spesifik bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Yeni ilaç terapileri ve aşılar üzerinde testler devam etmektedir.
Hastalık sürecinde yüksek sıvı kaybeden ağır hastalar yoğun destekleyici bakıma alınır. Tedavideki en kritik aşama, hastaya ağızdan veya damar yoluyla (intravenöz) sıvı ve elektrolit takviyesi yapılmasıdır.
Seyahat Dönüşü ve Korunma Yolları Nelerdir?
Salgın bölgelerine seyahat edenlerin veya edecek olanların şu hayati önlemlere uyması gerekir:
El Hijyeni: Eller düzenli olarak su ve sabunla yıkanmalı, sabun yoksa alkol bazlı el dezenfektanları kullanılmalıdır.
Temastan Kaçınma: Şüpheli hastaların vücut sıvılarıyla ve ölü hayvanlarla temastan kesinlikle kaçınılmalıdır. Yerel pazarlarda satılan yabani hayvan etleri tüketilmemelidir.
21 Gün Kuralı: Riskli bölgelerden dönen kişiler, hasta insan veya hayvan sıvısıyla potansiyel bir teması varsa 21 gün boyunca sağlık durumunu takip etmelidir. Ateş yükselmesi durumunda derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve seyahat geçmişi hekimlere bildirilmelidir.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde Son Durum Ne?
KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde başlayan yeni salgın nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmiştir. Sağlık Bakanlığı'nın son raporuna göre, ülkede doğrulanmış vaka sayısı 1406’ya, hayatını kaybedenlerin sayısı ise 438’e yükselmiştir. Yetkililer, bu salgına nadir görülen ve onaylanmış aşısı bulunmayan "Bundibugyo" varyantının yol açtığını belirtmektedir.
Uluslararası seyahat sağlığı uyarıları, salgın hastalık gelişmeleri ve Sağlık Bakanlığı'nın resmî duyurularını anlık takip etmek için haber sitemizin Sağlık kategorisini takipte kalın.