İspanyolcada “erkek çocuk” anlamına gelen El Nino, ekvatoral Pasifik’in orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normal değerlerin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayı olarak tanımlanıyor. Olayın belirlenmesinde Pasifik’teki Nino 3.4 bölgesinde ölçülen deniz suyu sıcaklıkları dikkate alınıyor.
El Nino genellikle 2 ila 7 yılda bir ortaya çıkıyor ve etkileri yaklaşık bir yıl boyunca devam edebiliyor. Mevcut tahminlere göre Pasifik’teki sıcaklıkların kasım, aralık ve ocak döneminde zirve yapması, ardından düşüşe geçmesi bekleniyor. El Nino koşullarının 2027 ilkbaharında kademeli olarak zayıflayabileceği öngörülüyor.
“Süper El Nino” ihtimali dikkat çekiyor
Deniz suyu sıcaklıklarının normalin 2 derece üzerine çıktığı dönemler “çok güçlü El Nino” ya da “Süper El Nino” olarak adlandırılıyor. Geçmişte 1982-1983, 1997-1998 ve 2015-2016 dönemlerinde bu seviyede güçlü El Nino olayları yaşanmıştı.
Mevcut tahminlerde ise 2026-27 dönemindeki El Nino’nun sonbahar ve kış aylarında çok güçlü seviyelere ulaşma ihtimalinin yüzde 90’dan fazla olduğu belirtiliyor. Deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki yükselişin devam etmesi halinde olayın geçmişteki en güçlü örneklerle kıyaslanabilecek seviyeye ulaşabileceği değerlendiriliyor.
Dünyanın farklı bölgelerinde farklı etkiler görülebilir
El Nino’nun etkileri dünyanın her yerinde aynı şekilde ortaya çıkmıyor. Peru ve Ekvador’da şiddetli yağış, sel, heyelan ve kıyı taşkınları görülebilirken; Endonezya ve Avustralya gibi bölgelerde kuraklık riski artabiliyor.
Hindistan’da muson yağışlarında azalma, ABD’nin güneyinde daha yağışlı hava, kuzeyinde ise daha sıcak koşullar ortaya çıkabiliyor. Brezilya’nın güneyinde sel riski artarken kuzey kesimlerinde kuraklık görülebiliyor. El Nino dönemlerinde Atlantik’teki kasırga sezonunun ise genel olarak daha sakin geçme eğilimi bulunuyor.
Tarım ve gıda fiyatları da etkilenebilir
El Nino yalnızca meteorolojik sonuçlar doğurmuyor. Kuraklık ve aşırı yağışlar tarımsal üretimi doğrudan etkileyerek küresel gıda stokları üzerinde baskı oluşturabiliyor. Özellikle tarım ve hayvancılığın iklim koşullarına yüksek oranda bağlı olduğu bölgelerde üretim kayıpları yaşanabiliyor.
Geçmişte yaşanan güçlü El Nino olaylarının küresel ekonomide önemli kayıplara yol açtığına ilişkin araştırmalar da bulunuyor. Bu nedenle 2026-27 döneminde beklenen güçlü El Nino, yalnızca meteoroloji uzmanları tarafından değil, tarım ve ekonomi çevreleri tarafından da yakından takip ediliyor.
Türkiye için de dikkat çeken riskler var
Türkiye, El Nino’nun doğrudan ve en güçlü etkilediği bölgeler arasında bulunmuyor. Ancak Pasifik’te başlayan değişimin atmosferik dolaşım üzerinden Akdeniz havzasındaki hava koşullarını etkileyebileceği belirtiliyor.
El Nino yıllarında Akdeniz havzasında daha sıcak ve daha kurak sonbahar-kış koşulları görülebiliyor. Bu durum Türkiye açısından sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi ve özellikle kuraklık ile orman yangını riskinin artması gibi sonuçlar doğurabilir. Bununla birlikte El Nino’nun Türkiye üzerindeki etkilerinin bölgeden bölgeye değişebileceği ve kesin bir hava tahmini olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
El Nino ile La Nina arasındaki fark
El Nino’nun karşıt fazı olarak bilinen La Nina’da ekvatoral Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin altına düşüyor. La Nina, küresel ortalama sıcaklıkların düşme eğilimi göstermesine neden olabiliyor.
Ancak her El Nino döneminin ardından mutlaka La Nina yaşanmıyor. İki olay arasındaki geçişte nötr koşulların hakim olduğu dönemler de bulunabiliyor.
İklim değişikliği El Nino’yu güçlendiriyor mu?
El Nino ile küresel iklim değişikliği arasındaki ilişki bilim dünyasında halen araştırılıyor. Küresel ısınmanın daha güçlü El Nino olaylarına yol açıp açmadığı konusunda kesin bir görüş birliği bulunmasa da bazı çalışmalar, sıcaklık artışının El Nino sırasında ortaya çıkan aşırı deniz yüzeyi sıcaklıklarını güçlendirebileceğine işaret ediyor.
Bu nedenle 2026-27 döneminde beklenen El Nino’nun seyri; sıcaklık, yağış, kuraklık, tarımsal üretim ve aşırı hava olayları açısından önümüzdeki aylarda yakından izlenecek.
Malatya haber ve Türkiye gündemindeki gelişmelere ulaşmak için haber sitemizi inceleyebilirsiniz.
