Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin en büyük sorunlarından biri olmaya devam eden kayıt dışı istihdam konusunda SGK’dan dikkat çeken bir açıklama geldi. SGK İstanbul İl Müdürü Harun Serttaş imzasıyla yayımlanan açıklamada, çalışanların kendi isteğiyle dahi sigortasız çalışmayı talep etmesinin hukuken mümkün olmadığı vurgulandı.
Açıklamada, bazı çalışanların emekli, dul veya yetim aylıklarının kesilmemesi ya da sosyal yardımlardan mahrum kalmamak için kayıt dışı çalışmayı tercih edebildiğine dikkat çekildi. Ancak SGK, bu durumun hem çalışan hem de işveren açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.
KAYIT DIŞI ÇALIŞMA TÜM SOSYAL HAKLARI TEHLİKEYE ATIYOR
SGK’ya göre sigortasız çalışan kişiler, yalnızca mevcut gelirlerini değil gelecekteki sosyal güvencelerini de riske atıyor. Kayıt dışı çalışan bir kişi;
- Emeklilik hakkını kaybedebiliyor,
- İş kazası veya hastalık durumunda malullük aylığından yararlanamıyor,
- İşsiz kaldığında işsizlik maaşı alamıyor,
- Genel Sağlık Sigortası primlerini cebinden ödemek zorunda kalıyor,
- Vefatı halinde ailesi ölüm aylığı güvencesinden yararlanamıyor.
Kurum, çalışanların kısa vadeli kazanç uğruna uzun vadeli sosyal haklarından vazgeçmemesi gerektiğinin altını çizdi.
İŞVERENLERE “TAVİZ VERMEYİN” MESAJI
SGK açıklamasında işverenlere de net bir çağrı yapıldı. Sigortasız çalıştırmanın iyi niyetli bir esneklik olarak görülmemesi gerektiği belirtilirken, bu durumun ilerleyen süreçte ağır idari para cezaları ve yüksek mali yükler doğurabileceği ifade edildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“İşverenlerimizin bu tür talepler karşısında taviz vermeyerek yasal yükümlülüklerini yerine getirme bilinciyle hareket etmeleri; ileride karşılaşılabilecek ağır idari yaptırımların ve öngörülemeyen mali yüklerin önüne geçilmesi adına büyük önem taşımaktadır.”
SİGORTASIZ ÇALIŞTIRILANLAR NEREYE ŞİKAYET EDEBİLİR?
SGK, sigortasız çalıştırıldığını veya maaşının eksik gösterildiğini düşünen çalışanların şikâyette bulunabileceğini de hatırlattı. Buna göre çalışanlar;
- ALO 170 hattı üzerinden,
- Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve SGK merkezlerine doğrudan,
- CİMER üzerinden
ihbar ve şikâyetlerini iletebilecek.