İş hayatında işten ayrılma ve işten çıkarılma süreçlerinde çalışanların sahip olduğu bazı haklar büyük önem taşıyor. Bunlardan biri de ihbar süresi içerisinde kullanılan iş arama izni. Birçok çalışanın farkında olmadığı bu hak, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 27. maddesinde açıkça düzenleniyor.
Kanuna göre, işveren tarafından iş sözleşmesi feshedilen ve ihbar süresi içerisinde çalışmaya devam eden işçiye, yeni bir iş bulabilmesi için çalışma saatleri içerisinde iş arama izni verilmesi gerekiyor. Bu iznin günde 2 saatten az olmaması gerekiyor.
İş arama izninde ücret kesintisi yapılamıyor
İş arama izninin en önemli noktalarından biri, çalışanın bu süre içerisinde ücret kaybına uğramaması. İşçi, yeni bir iş bulmak amacıyla kendisine tanınan izin süresini kullandığında işveren tarafından ücretinden kesinti yapılamıyor.
İzin, normal çalışma saatleri içerisinde kullandırılıyor. Böylece işçinin iş görüşmelerine veya yeni bir iş arama sürecine mesai saatleri dışında zaman ayırmak zorunda kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Günde en az 2 saat izin hakkı bulunuyor
4857 sayılı İş Kanunu’nun 27. maddesinde iş arama izninin günde iki saatten az olamayacağı belirtiliyor. İşçi, işverenle anlaşması halinde bu izin sürelerini günlük olarak kullanmak yerine toplu şekilde kullanmayı da talep edebiliyor.
Örneğin ihbar süresi boyunca biriken iş arama izinleri, çalışanın yeni bir iş görüşmesine veya iş arama faaliyetlerine daha fazla zaman ayırabilmesi amacıyla toplu şekilde değerlendirilebiliyor.
İşveren izin vermezse ne olur?
İşverenin iş arama iznini kullandırmaması da çalışan açısından önemli bir hukuki sonuç doğurabiliyor. İşveren, işçiye kanunda öngörülen süre içerisinde iş arama izni vermeden çalıştırırsa, kullandırılmayan izin süresine ilişkin ücretin ödenmesi gündeme geliyor.
Ayrıca işveren, işçiyi iş arama izni sırasında çalıştırdığı takdirde, bu süre için çalışanın hak ettiği ücretin yüzde 100 zamlı şekilde ödenmesi gerekiyor.
Her istifada geçerli değil
İş arama izniyle ilgili en önemli ayrıntılardan biri ise bu hakkın her işten ayrılma durumunda aynı şekilde uygulanmaması. Düzenleme, özellikle ihbar süresi içerisinde çalışılan fesih süreçleriyle bağlantılı.
İhbar süresi çalışanın işyerindeki kıdemine göre değişiyor. İşyerindeki çalışma süresi 6 aydan az olan çalışanlarda bildirim süresi 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında olanlarda 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl arasında olanlarda 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışanlarda ise 8 hafta olarak uygulanıyor.
Bu nedenle işten ayrılma veya işten çıkarılma sürecinde bulunan çalışanların, kendi durumlarının iş arama izni kapsamında olup olmadığını ve ihbar süresinin nasıl uygulanacağını ayrıca değerlendirmesi gerekiyor.
