Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde görev yapan Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. İlhan Çetin, son dönemde artış gösteren kene vakalarına ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Özellikle yaz aylarında kırsal ve otluk alanlarda riskin arttığını belirten Çetin, kenelerin sıcak havalardan kaçarak gölge ve nemli bölgelerde yoğunlaştığını söyledi.
Uzmanlara göre, doğada görülen birkaç kene bile bölgede çok daha büyük bir popülasyonun habercisi olabilir.
Keneler Sıcaktan Kaçıp Gölgede Saklanıyor
Prof. Dr. İlhan Çetin, kenelerin yaşam koşullarının hava sıcaklığına bağlı olarak değiştiğini belirterek, aşırı sıcakların bu canlılar için olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade etti.
Çetin’e göre keneler, yüksek sıcaklıklarda kuruma riski nedeniyle açık alanlardan uzaklaşıyor ve daha çok yüksek otların altı, çalı dipleri ve gölgelik bölgelerde gizleniyor. Bu nedenle insan ve hayvanlarla temas riski özellikle bu alanlarda artıyor.
Uzman isim, kenelerin yumurtadan çıkabilmesi için hava sıcaklığının belirli bir seviyenin üzerine çıkması gerektiğini vurgulayarak, 14-15 derece altındaki sıcaklıklarda gelişim sürecinin başlamadığını aktardı.
Tek Dişi Kene Binlerce Yeni Keneye Neden Olabiliyor
Açıklamada en dikkat çeken noktalardan biri ise kenelerin üreme kapasitesi oldu. Prof. Dr. Çetin, bir dişi kenenin uygun şartlarda 7 bin ile 10 bin arasında yumurta bırakabildiğini belirtti.
Bu yumurtaların doğal düşmanlar tarafından yok edilmemesi halinde, tek bir keneden kısa sürede binlerce yeni kene oluşabileceğine dikkat çekildi.
Çetin, doğada karıncalar ve bazı kuş türlerinin kene yumurtaları ve kenelerle beslendiğini, bu doğal denge sayesinde popülasyonun kontrol altında tutulabildiğini ifade etti. Ancak bu dengenin bozulması durumunda hızlı bir artış yaşanabileceğini söyledi.
Karbondioksit Ve Titreşime Duyarlılar
Kenelerin sadece sıcaklıkla değil, çevresel faktörlerle de hareket ettiğini belirten uzman, bu canlıların karbondioksit seviyesini algılayarak canlıların yaklaştığını fark edebildiğini söyledi.
Ayrıca zemindeki titreşimleri de hisseden keneler, insan veya hayvan geçişini algıladıkları anda hareketlenerek temas ihtimalini artırıyor.
Bu nedenle özellikle açık alanlarda yapılan etkinliklerde dikkatli olunması gerektiği vurgulanıyor. Uzmanlar, riskli bölgelerde önlem alınması gerektiğini belirtiyor.
Kelkit Vadisi Ve Sivas Çevresi Riskli Bölgeler Arasında
Prof. Dr. Çetin, özellikle Kelkit Vadisi çevresinde kene kaynaklı hastalık vakalarının daha sık görüldüğünü ifade etti. Bölgedeki nem ve sıcaklık dengesinin keneler için uygun yaşam koşulları oluşturduğunu söyledi.
Sivas ve çevresindeki serin, otluk alanların da kene yayılımı açısından risk taşıdığı belirtilirken, doğada özellikle yüksek otların bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiği ifade edildi.
Uzmandan Vatandaşlara Uyarı
Uzmanlar, doğa yürüyüşleri ve kırsal alan aktivitelerinde açık renkli kıyafetler tercih edilmesi, vücudun düzenli kontrol edilmesi ve riskli bölgelerde uzun süre kalınmaması gerektiğini hatırlatıyor.
Bir bölgede birkaç kene görülmesinin hafife alınmaması gerektiğini vurgulayan Çetin, bunun o alanda çok daha büyük bir kene yoğunluğuna işaret edebileceğini belirtiyor.
Yetkililer, özellikle yaz aylarında artan vakalara karşı vatandaşların daha dikkatli ve bilinçli hareket etmesini istiyor.