Dünya kuru kayısı üretiminin başkenti Malatya’da, iklim değişikliği ve kuraklık tehdidine karşı yürütülen stratejik bir araştırma, üreticiler için hayati bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. MTÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ’ın uluslararası prestijli dergi BMC Plant Biology’de (Q1) yayımlanan çalışması, ağaçların "iç dünyasında" yaşanan savaşı ve yapılan o büyük hatayı kanıtladı.
Gelecek Yılın Hasadı Tehlikede
Malatya kayısısının geleceğini kurtaracak araştırmanın detaylarını paylaşan Prof. Dr. Karlıdağ, üreticileri "zamanlama" konusunda uyardı. Araştırma, gelecek yılın hasadının aslında bu yazın sulamasına bağlı olduğunu ortaya koydu.
O İki Ay Çok Kritik: "Su Yoksa Tomurcuk Yok"
Bilimsel veriler, sulamada yapılan zamanlama hatasını affetmiyor. Karlıdağ durumu şöyle özetledi: "Temmuz ve ağustos aylarında yapılan sulama, suyun miktarından çok daha önemlidir. Bu iki ay, ağacın bir sonraki yıl meyve vereceği 'çiçek tomurcuklarını' oluşturduğu dönemdir. Eğer üreticimiz bu dönemde ağacı susuz bırakırsa, çiçeklerin kalbi dediğimiz 'dişicik borusu' gelişimi bozuluyor."
"Kışın Telafisi Yok"
Araştırmanın en korkutucu boyutu ise hatanın geri dönüşünün olmaması. Karlıdağ, "İşin en acı tarafı; bu dönemde (Temmuz-Ağustos) yapılmayan sulamanın zararı, kışın veya sonbaharda ne kadar su verirseniz verin telafi edilemiyor" diyerek olayın ciddiyetini vurguladı.
Ağaç "Can Derdine" Düşüyor
Susuz kalan ağacın meyve vermeyi bıraktığını ve hayatta kalma moduna geçtiğini belirten Karlıdağ, ağacın içindeki kimyasal savaşı şöyle anlattı: "Su stresi altındaki ağaçta kimyasal bir yıkım başlıyor. Zararlı maddeler yükselerek hücre zarlarına saldırıyor. Ağaç ise hayatta kalabilmek için tüm enerjisini meyve üretmek yerine kendini korumaya (antioksidan üretmeye) harcıyor. Yani ağaç verimden vazgeçip can derdine düşüyor. Bu da doğrudan kalite ve tonaj kaybı demek."
Rektör Bentli’den Tebrik
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli de konuyla ilgili bir mesaj yayımlayarak, Malatya’nın en önemli marka değeri olan kayısı üzerine yapılan bu stratejik çalışmadan dolayı Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ’ı tebrik etti. Rektör Bentli, çalışmanın dünyanın en saygın bitki bilimi dergilerinde yer bulmasının üniversitenin bilimsel gücünü gösterdiğini belirtti.
