Battalgazi’nin kalbinde, 1890’dan günümüze sessizce uzanan o devasa kapı aralandı! Türkiye’nin ilk Mahalle Yaşam Müzesi’ne dönüştürülen tarihi Poyraz Konağı, içerideki 'canlı' sahneleriyle ziyaretçileri bir asır öncesine ışınlıyor. Görenlerin gerçek sanıp selam verdiği o dünya, ilk kez bu kadar net görüntülendi.
Zamana Meydan Okuyan Mimari: 1890’dan Günümüze
Malatya’nın Battalgazi ilçesi, Meydanbaşı Mahallesi’nde yükselen Poyraz Konağı, sadece bir taş ve kerpiç yapı değil; bir dönemin ihtişamını bugüne taşıyan canlı bir tanık. Osmanlı son dönem sivil mimarisinin en nadide örneklerinden biri olan konak, Rumi 1335 (Miladi 1919) yılına ait izler taşısa da yapımının 1890’lara dayandığı tahmin ediliyor. Cumhuriyet’in ilk yıllarında belediye binası ve "ilk mektep" (ilkokul) olarak hizmet veren bu devasa yapı, aslına uygun restorasyonun ardından bölgenin en çok merak edilen noktası haline geldi.
Türkiye’de Bir İlk: Mahalle Yaşam Müzesi
Sıradan müzeleri unutun! Battalgazi Belediyesi tarafından hayata geçirilen proje ile Poyraz Konağı, Türkiye’nin ilk Mahalle Yaşam Müzesi unvanını aldı. Burayı özel kılan ise sadece duvarları değil, içindeki profesyonelce tasarlanmış "yaşam" sahneleri:
Balmumu Heykellerle Canlanan Geçmiş: İçeri girdiğinizde sizi halı dokuyan bir teyze, yorgan diken bir usta veya yün eğiren bir nine karşılıyor. Heykellerin gerçekçiliği ziyaretçileri şaşkına çeviriyor.
Üç Kuşak Bir Arada: Müze; ocağında yemeği pişen mutfağından, üç kuşağın bir arada oturduğu sedirlere kadar eski Malatya’nın mahalle kültürünü birebir yaşatıyor.
130 Yıl Önceki "Akıllı" Ev: Alttan Isıtma Sistemi!
Poyraz Konağı’nın en şaşırtıcı özelliği, dönemine göre sunduğu yüksek yaşam standardı. Yapılan incelemelerde, konağın hamam bölümünde ve zemin altında, duman dolaşımıyla sağlanan bir yerden ısıtma sistemi olduğu ortaya çıktı. 19. yüzyıl mimari dehasıyla tasarlanan bu duman dolaşım sistemi, görenleri hayrete düşürüyor.
Poyraz Konağı Nerede ve Nasıl Gidilir?
Eski Malatya’nın tarih kokan sokaklarında, Meydanbaşı Mahallesi’nde yer alan bu kültürel miras; hem ruhsal bir dinlenme hem de tarihsel bir keşif arayanlar için kapılarını açtı. Geleneksel Malatya evlerinin samimiyetini hissetmek ve geçmişte kısa bir yolculuğa çıkmak isteyenler için adres artık belli.
Siz de Malatya’nın bu unutulmaya yüz tutmuş mahalle kültürünü özleyenlerden misiniz? Çocukluğunuzdaki o eski konakları hatırlatıyor mu? Yorumlarda anılarınızı bizimle paylaşın!