Türkiye'de miras paylaşımı süreçleri birçok aileyi yakından ilgilendiriyor. Özellikle gayrimenkul miraslarında yaşanan bürokratik işlemler ve yüksek masraflar vatandaşları zorluyor. Ancak mevzuatta yer alan alternatif yöntemler bu yükü önemli ölçüde hafifletebiliyor.
Miras Paylaşımında Neden Sorun Yaşanıyor?
Aile büyüklerinden kalan ev, arsa veya tarla gibi gayrimenkullerin paylaşımı çoğu zaman karmaşık süreçlere dönüşüyor.
Yaşanan temel sorunlar:
Yüksek noter masrafları
Uzun mahkeme süreçleri
Kardeşler arası anlaşmazlıklar
Bürokratik engeller
Bu nedenle birçok miras işlemi yıllarca bekletiliyor veya hiç sonuçlandırılamıyor.
Tapu Senedi
Rıza-i Taksim Nedir?
Rıza-i Taksim, mirasçıların kendi aralarında anlaşarak miras mallarını paylaşması anlamına geliyor. Bu yöntemde noter zorunluluğu bulunmuyor.
Sistemin özellikleri:
Tüm mirasçıların rızası gerekiyor
İşlemler Tapu Müdürlüğü'nde yapılıyor
Noter masrafı ödenmiyor
Tapu memuru gözetiminde sözleşme imzalanıyor
Nasıl Başvurulur?
Rıza-i Taksim için izlenmesi gereken adımlar şöyle:
1. Mirasçılar arası anlaşma Öncelikle tüm mirasçıların paylaşım konusunda uzlaşması gerekiyor.
2. Tapu Müdürlüğü'ne başvuru Anlaşan mirasçılar birlikte Tapu Sicil Müdürlüğü'ne gidiyor.
3. Belgelerin teslimi Gerekli evraklar tamamlanarak memura sunuluyor.
4. Sözleşme imzası Tapu memuru gözetiminde paylaşım sözleşmesi imzalanıyor.
5. Tescil işlemi Yeni tapu kayıtları oluşturularak mirasçılara teslim ediliyor.
Hangi Belgeler Gerekiyor?
Rıza-i Taksim başvurusu için hazırlanması gereken belgeler:
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)
Tüm mirasçıların kimlik belgeleri
Tapu senedi veya tapu kaydı
Güncel emlak beyan değeri
Mirasçılara ait fotoğraflar
E-Devlet veya WebTapu üzerinden randevu alınarak işlem hızlandırılabilir.
Ne Kadar Masraf Çıkıyor?
Rıza-i Taksim yönteminde ödenecek masraflar oldukça düşük:
Tapu harcı (emlak değeri üzerinden hesaplanıyor)
Döner sermaye ücreti
Belge masrafları
Noter aracılığıyla yapılan işlemlerde ise binlerce lira ek masraf çıkabiliyor. Bu yöntemle önemli tasarruf sağlanıyor.
Anlaşma Sağlanamazsa Ne Olur?
Mirasçılar arasında uzlaşı sağlanamadığında yargı süreci devreye giriyor. Ancak yeni düzenlemelerle bu süreç de değişti.
Zorunlu arabuluculuk Ortaklığın giderilmesi davalarından önce arabuluculuk başvurusu zorunlu hale getirildi. Taraflar önce arabulucu huzurunda çözüm aramak zorunda.
İzale-i Şüyu davası Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa mahkeme süreci başlıyor. Bu davada mülk satışa çıkarılarak bedel mirasçılara paylaştırılıyor.
Ön Alım Hakkı (Şufa Hakkı) Nedir?
Hisseli mülklerde mirasçılardan biri payını satmak istediğinde diğer mirasçılar ön alım hakkına sahip oluyor.
Bu hak şu şekilde işliyor:
Satış yapıldığında diğer hissedarlara bildirim yapılmalı
Hissedarlar aynı bedelle satın alma hakkına sahip
Bu hak kullanılmazsa satış üçüncü kişiye yapılabiliyor
