Malatya’nın önemli tarihi yapılarından biri olan Hacı Yusuf Taş Camisi, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yeniden ayağa kaldırılıyor. Sultan 2. Abdülhamid’in desteğiyle 1912 yılında yapımı tamamlanan tarihi camide restorasyon ve yeniden inşa çalışmalarında önemli aşamaya gelindi.
Depremlerde kubbesi çöken ve duvarlarının bir bölümü yıkılan caminin, bilim kurulunun kararları doğrultusunda yeniden inşa edilmesine karar verildi. Çalışmalar kapsamında yapının tarihi dokusunun korunmasına büyük önem verilirken, caminin özgün taşları da yeniden kullanıldı.
1893’te Başlayan Hikaye Yeniden Yazılıyor
Hacı Yusuf Taş Camisi’nin hikayesi 1893 yılına kadar uzanıyor. Yapımına 1893’te başlanan cami, 3 Mart 1894 tarihinde meydana gelen depremde yıkıldı. Aynı yerde yeniden yapılan caminin inşası, Sultan 2. Abdülhamid’in verdiği destekle 1912 yılında tamamlandı. Tarihi yapı, yıllar içerisinde meydana gelen depremlerden de etkilendi.
2020 yılında Elazığ’ın Sivrice ilçesi merkezli depremde bir bölümü zarar gören ve onarılan cami, 6 Şubat 2023 depremlerinde ise ağır hasar alarak yıkıldı.
Caminin Taşları Tek Tek Numaralandırıldı
Tarihi caminin yeniden inşasında yapının geçmişten kalan parçalarının korunmasına özen gösterildi. Bu kapsamda mevcut taşlar tek tek numaralandırılarak yeniden inşa projesinde kullanıldı.
Yapının duvarları, mevcut taşların yeniden değerlendirilmesiyle örüldü. Böylece tarihi caminin özgün malzemelerinin mümkün olduğunca korunarak yeni yapıya aktarılması sağlandı.
Yeniden inşa çalışmalarında caminin daha hafif ve dayanıklı bir üst örtüye sahip olması amacıyla kubbeler çelik olarak hazırlandı.Çelik kubbe konstrüksiyonunun dış yüzeyleri ise caminin kendi taşlarıyla kaplandı. Üst bölümlerde kurşun kaplama kullanılarak yapının tarihi görünümünün korunmasına yönelik çalışma gerçekleştirildi.
Bu yöntemle hem yapının mimari karakterinin korunması hem de daha stabil bir üst örtü oluşturulması hedeflendi.
Ayetel Kürsi Ana Kubbenin Göbeğine İşlendi
Restorasyon çalışmalarının en dikkat çekici bölümlerinden biri ise caminin iç mekanındaki süslemeler oldu.
Özgün mimari ve sanatsal özellikler dikkate alınarak yürütülen kalemişi çalışmalarında tarihi bezemeler yeniden yapılıyor. Ana kubbenin göbeğine ise özgününe uygun şekilde hazırlanan "Ayetel Kürsi" işlendi. İç mekandaki çalışmalar titizlikle sürdürülürken, caminin tarihi atmosferinin yeniden oluşturulması amaçlanıyor.
Kadınlar Mahfilinde Çalışmalar Son Aşamaya Geldi
Caminin iç mekanında yalnızca süsleme çalışmaları değil, teknik ve zemin uygulamaları da gerçekleştirildi. Yerden ısıtma sistemi uygulanırken ahşap kaplama ile döşeme çalışmaları tamamlandı. Kadınlar mahfilinde yürütülen işlemlerin de son aşamaya geldiği bildirildi.
Tarihi Hacı Yusuf Taş Camisi’nde çalışmaların tamamlanmasının ardından çevresel düzenlemelerin yapılması ve halıların serilmesi planlanıyor. Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından caminin yeniden ibadete açılması hedefleniyor. Böylece Malatya’nın tarihi mirasları arasında önemli bir yere sahip olan Hacı Yusuf Taş Camisi, deprem sonrası yeniden kent siluetindeki yerini alacak.
