Malatya’da bir ortamda biri için “malamat oldu” dendiğini duyduysanız, bu sözün sıradan bir ifade olmadığını bilirsiniz. Malatya’nın köklü kültürü yalnızca mutfağıyla, kayısısıyla ya da tarihi mirasıyla değil; gündelik hayatta yaşayan yerel kelimeleriyle de dikkat çekiyor. Bu kelimelerden biri de yıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan “malamat”.
Peki Malatya ağzında “malamat olmak” tam olarak ne demek?
“MALAMAT OLMAK” HANGİ ANLAMLARDA KULLANILIYOR?
Malatya’da “malamat olmak” ifadesi genellikle olumsuz bir durumu anlatmak için kullanılıyor. Halk arasında şu anlamlara geliyor:
Rezil olmak, küçük düşmek
Zor duruma düşmek, el âleme karşı mahcup olmak
İtibar kaybetmek, kötü bir duruma düşmek
Özellikle ayıp sayılabilecek bir olayın ortaya çıkması, bir işin becerilememesi ya da kişinin kendini savunamayacağı bir durumda kalması hâlinde bu ifade tercih ediliyor.
GÜNLÜK HAYATTA NASIL KULLANILIYOR?
Malatya sokaklarında bu kelimeyi en çok yaşlı kuşaktan duymak mümkün. Ancak hala günlük konuşmalarda canlılığını koruyor.
Örnek cümleler ise ifadenin duygusunu net biçimde ortaya koyuyor;
“Milletin içinde öyle bir laf etti ki adam malamat oldu.”
“O işi beceremedi, herkese karşı malamat etti kendini.”
Bu kullanımda yalnızca “rezil olmak” değil; aynı zamanda toplumsal bir mahcubiyet, çevre baskısı ve itibar kaybı vurgusu da bulunuyor.
