Anadolu'nun zengin mutfak kültürüne sahip şehirlerinden Malatya'da nesilden nesile aktarılan yöresel yemekler, bugün de sofraları süslemeye devam ediyor. Bu lezzetlerden biri olan Ispanaklı (Cacıklı) Pilav, özellikle ilkbahar aylarında taze ıspanak ve doğal otlarla hazırlanarak hem sağlıklı hem de doyurucu bir alternatif sunuyor.
Malatya'da uzun yıllardır yapılan bu geleneksel pilav, çoğunlukla pilavlık baş bulgurla hazırlanırken isteğe göre pirinç kullanılarak da pişirilebiliyor. Tereyağı, kuru soğan ve domates salçasıyla hazırlanan pilava son aşamada ince kıyılmış taze ıspanak ekleniyor. Böylece sebzeler fazla pişmeden kendi buharında yumuşuyor ve besin değerini büyük ölçüde koruyor.
Yöresel mutfakta sadece ıspanak değil, bahar aylarında doğadan toplanan birçok yabani ot da aynı yöntemle pilav yapımında değerlendiriliyor. Kullanılan ota göre pilavın adı da değişiyor. Ebemgümeçli Pilav, Isırganlı Pilav, Yemlikli Pilav, Pezzikli Pilav (Pancar Yaprağı), Tekesakallı Pilav ve Livinçli Pilav gibi çeşitler Malatya mutfağının zenginliğini gözler önüne seriyor.
Uzmanlar, doğal otlarla hazırlanan bu tür yöresel yemeklerin hem vitamin ve mineral bakımından zengin olduğunu hem de geleneksel beslenme kültürünün yaşatılması açısından önemli bir değer taşıdığını belirtiyor. Özellikle kırsal mahallelerde halen sıkça yapılan Ispanaklı (Cacıklı) Pilav, günümüzde şehir merkezindeki sofralarda da yeniden ilgi görmeye başladı.
İstenildiğinde domates salçası kullanılmadan et suyuyla da hazırlanabilen pilav, üzerine serpilen karabiberle sıcak olarak servis ediliyor. Sade malzemelerle hazırlanan bu yöresel lezzet, Malatya mutfağının doğallığını ve bereketini yansıtan önemli tarifler arasında yer alıyor.
Ispanaklı (Cacıklı) Pilav Malzemeleri
- 2 su bardağı pilavlık baş bulgur (veya 2 su bardağı pirinç)
- 1 bağ taze ıspanak
- 2 yemek kaşığı domates salçası
- 3-4 yemek kaşığı tereyağı
- 1 adet büyük kuru soğan
- Tuz
- Karabiber
- 4-4,5 su bardağı sıcak su
Ispanaklı (Cacıklı) Pilav Nasıl Yapılır?
Öncelikle tereyağı tencereye alınır ve yemeklik doğranan kuru soğan pembeleşinceye kadar kavrulur. Ardından domates salçası eklenerek birkaç dakika daha karıştırılır. Üzerine 4-4,5 su bardağı sıcak su ilave edilir. Su kaynamaya başlayınca tuz eklenir ve pilavlık bulgur (veya pirinç) tencereye alınır.
Pilav pişerken diğer tarafta ıspanaklar ayıklanır, bol suyla yıkanır ve ince ince doğranır. Pilav suyunu büyük ölçüde çekmeye başladığında doğranmış ıspanaklar üzerine ilave edilir. Yaklaşık 5 dakika daha pişirildikten sonra ocağın altı kapatılır. Tencerenin kapağı açılmadan birkaç dakika dinlendirilerek ıspanakların kendi buharında yumuşaması sağlanır.
Demlenen pilav nazikçe karıştırılarak servis tabağına alınır. Üzerine isteğe bağlı olarak karabiber serpilerek sıcak servis edilir. Dileyenler aynı tarifi salça kullanmadan et suyuyla hazırlayabilir. Ayrıca bahar aylarında toplanan ebemgümeci, ısırgan, yemlik, pezzik (pancar yaprağı), tekesakalı ve livinç gibi doğal otlarla da aynı yöntem uygulanarak farklı yöresel pilav çeşitleri hazırlanabilir.
