Milyonlarca memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur’lunun gözü kulağı 3 Temmuz tarihinde TÜİK tarafından açıklanacak olan Haziran ayı enflasyon verilerine çevrilmiş durumda. Ancak resmi açıklama için geri sayım sürerken, maaşlara yansıyacak 6 aylık enflasyon farkı ve en düşük emekli maaşı senaryoları büyük ölçüde netleşti.
Mayıs ayı itibarıyla biriken kümülatif veriler ve piyasa tahminleri, yeni maaş tablosunun sınırlarını şimdiden çizdi. İşte ekonomi kulislerinde konuşulan ve resmi açıklama öncesi sızan o oranlar...
İlk 5 aylık net tablo: Yüzde 16,60 cepte!
TÜİK’in Ocak ve Mayıs ayları arasında açıkladığı resmi verilere göre yılın ilk 5 ayında enflasyon adım adım birikti:
-
Ocak: %4,84
-
Şubat: %2,96
-
Mart: %1,94
-
Nisan: %4,18
-
Mayıs: %1,71
Bu verilere göre, milyonlarca emekli ve çalışan için ilk 5 aylık kümülatif enflasyon yüzde 16,60 seviyesine ulaşmış durumda. Yani bu oran zam dönemi için şimdiden garantilendi.
Haziran ayı enflasyon beklentisi ne yönünde?
Nihai zam oranını belirleyecek olan Haziran ayı enflasyonu için Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’nde beklenti yüzde 1,36 olarak öngörüldü. Sosyal güvenlik uzmanları ise Haziran enflasyonunun piyasa tahminlerinin de altında, yüzde 1,20 ile yüzde 1,30 arasında gerçekleşebileceğine dikkat çekiyor.
Statü statü yeni maaş hesaplamaları
Haziran ayı enflasyonunun beklentiler dahilinde (%1,20 - %1,30 bandında) gelmesi durumunda, 6 aylık toplam enflasyon yaklaşık yüzde 18 seviyesinde gerçekleşecek. Bu senaryoya göre yeni maaşlar şöyle şekillenecek:
-
SSK ve Bağ-Kur Emeklileri: Temmuz ayında doğrudan enflasyon farkı alacak olan bu gruptaki emeklilerin zam oranının yüzde 18 ile yüzde 18,18 arasında olması öngörülüyor.
-
Memur ve Memur Emeklileri: Toplu sözleşme şartları ve enflasyon farkı bir arada hesaplandığında, memur ve memur emeklilerinin Temmuz ayındaki toplam maaş artışının yüzde 13,7 ile yüzde 14 arasında gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
En düşük emekli maaşı için kritik "Kök Maaş" uyarısı!
Maaş artışlarında asıl düğüm ise "kök aylıklar" noktasında kopuyor. Kök aylığı düşük olan milyonlarca emekli için TBMM tarafından yasal bir düzenleme yapılmaması halinde, enflasyon zammı kök maaşa uygulanacağı için net ödenen taban maaşta bir değişim yaşanmaması riski bulunuyor.
Uzmanlar, mağduriyet yaşanmaması adına en düşük emekli aylığı için siyasi bir kararla mutlaka yasal düzenleme yapılacağını öngörüyor. Sadece enflasyon farkı esas alınırsa en düşük emekli aylığının 23 bin 600 lira ile 23 bin 620 lira arasında kalabileceği, ancak meclis dokunuşuyla bu rakamın 24 bin TL veya 25 bin TL seviyesine tamamlanmasının en güçlü ihtimal olduğu belirtiliyor.
Malatya ekonomisi ve yerel piyasalar da Temmuz zammına kilitlendi
Ülke genelini sarsan bu maaş beklentisi, memur ve emekli nüfusunun yoğun olduğu Malatya'da da esnaftan vatandaşa kadar herkesin birinci gündem maddesi haline geldi. Temmuz ayında maaş katsayılarının artmasıyla birlikte kentteki yerel piyasaların, ticaret hacminin ve alışveriş dengelerinin yeniden şekillenmesi bekleniyor. Özellikle en düşük emekli aylığına yapılacak olası yasal seyyanen dokunuş, Malatya'daki binlerce emeklinin alım gücünü doğrudan etkileyecek.