Malatya’nın Hekimhan ilçesi, geçmişten günümüze önemli ulaşım güzergâhları üzerinde yer aldı. İlçenin tarihi, yalnızca Cumhuriyet dönemine değil, çok daha eski dönemlere kadar uzanıyor.
Hekimhan’ın adının ise ilçede bulunan ve bugün Taşhan olarak bilinen tarihî yapıdan geldiği belirtiliyor. Kaynaklara göre Selçuklu döneminde yaptırılan han, dönemin ünlü hekimlerinden Ebu’l Hasan El Hekim ile ilişkilendiriliyor. “Han-ı Hekim” olarak anılan yapı zaman içerisinde Hekimhan adına dönüşüyor.
Bir Dönem Akçadağ’a Bağlıydı
Hekimhan’ın idari geçmişinde en dikkat çeken dönemlerden biri Osmanlı ve Millî Mücadele yılları oldu. Resmî kaynaklarda Hekimhan’ın, ilçe olmadan önce Diyarbakır Vilayeti, Malatya Sancağı ve Akçadağ Nahiyesi’ne bağlı bir köy olduğu belirtiliyor.
Hekimhan’ın çevresindeki yerleşimlerle birlikte önem kazanması ve Sivas-Malatya güzergâhındaki konumu, bölgenin idari açıdan yeniden düzenlenmesinde etkili oldu. Akademik çalışmalarda da 1921 yılı başlarında Hekimhan’ın Malatya’nın Akçadağ kazasına bağlı bir nahiye olduğu aktarılıyor.
1921’de İlçe Statüsüne Kavuştu
Hekimhan’ın ilçe olmasının önü 1921 yılında açıldı. TBMM’de yapılan görüşmelerin ardından Hekimhan, Hasançelebi ve Gelengeç bucaklarının birleştirilmesiyle merkezi Hekimhan olmak üzere kaza, yani ilçe statüsüne getirildi.
Malatya Valiliği ve Hekimhan Kaymakamlığı kayıtlarına göre karar 18 Haziran 1921 tarihinde TBMM’de görüşüldü ve 1 Temmuz 1921’den geçerli olmak üzere Hekimhan ilçe statüsü kazandı. Böylece Hekimhan, Malatya’nın ilçelerinden biri haline geldi.
Sivas’la Komşuluğu Tarih Boyunca Dikkat Çekti
Hekimhan’ın Sivas’la bağlantısı ise coğrafi konumundan kaynaklanıyor. İlçe bugün kuzeyinde Sivas’ın Kangal ilçesiyle komşu durumda bulunuyor. Sivas-Malatya karayolu ve demiryolunun Hekimhan’dan geçmesi de ilçenin tarih boyunca iki bölge arasındaki ulaşım açısından önemli bir noktada bulunmasını sağladı.
Bugün 65 mahalle muhtarlığı bulunan Hekimhan, Malatya’nın yüzölçümü bakımından en geniş ilçelerinden biri olarak öne çıkıyor. İlçenin geçmişten gelen ulaşım ve madencilik kimliği ise günümüzde de önemini koruyor.
Hekimhan’ın geçmişine ilişkin bu bilgiler, ilçenin bugünkü idari yapısına ulaşana kadar geçirdiği değişimi de gözler önüne seriyor. Özellikle 1921 yılında alınan karar, Hekimhan’ın Malatya açısından bugünkü konumunun şekillenmesinde önemli bir dönüm noktası olarak kayıtlarda yer alıyor.
