Diyabet hastaları için son dönemde yaygınlaşan yapay zeka destekli diyet listelerinin güvenilirliği bilimsel bir araştırmayla mercek altına alındı. Çalışmada, yapay zeka uygulamaları tarafından oluşturulan diyetlerin, tıbbi kılavuzlara uygun olarak hazırlanan referans diyet planlarından farklı sonuçlar ortaya koyduğu belirlendi.
Diyabet dünya genelinde hızla artıyor
Araştırmaya ilişkin değerlendirmede bulunan M. Emel Alphan, diyabetin dünya genelinde yarım milyardan fazla insanı etkileyen kronik bir metabolik hastalık olduğuna dikkat çekti. Diyabetin artışıyla birlikte hastalığa bağlı sağlık sorunları ve sağlık harcamalarının da yükseldiğini belirten Alphan, hareketsiz yaşam tarzı ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının hastalığın yaygınlaşmasında önemli rol oynadığını ifade etti.
Tıbbi beslenme tedavisi kritik önem taşıyor
Tip 2 diyabetin yönetiminde tıbbi beslenme tedavisinin temel bir unsur olduğunu vurgulayan Alphan, bu tedavinin kan şekeri kontrolünün sağlanması ve yaşam kalitesinin artırılması açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Son dönemde ise birçok diyabet hastasının beslenme planı oluşturmak için yapay zeka uygulamalarına yöneldiğine dikkat çekildi.
Yapay zeka diyetlerinde sapmalar tespit edildi
Araştırmada, Tip 2 diyabet hastaları için hazırlanan üç günlük 1800 kalorilik referans diyet planları ile altı farklı yapay zeka uygulamasının oluşturduğu diyet listeleri karşılaştırıldı. İnceleme sonucunda yapay zeka uygulamalarının oluşturduğu diyetlerin, standart planlara göre enerji, karbonhidrat ve posa miktarlarında daha düşük, protein miktarında ise daha yüksek değerler içerdiği belirlendi.
Referans diyete göre bazı yapay zeka uygulamalarının günlük enerji miktarını 200 ila 400 kalori daha düşük hesapladığı, karbonhidrat miktarını ise önemli ölçüde eksik verdiği tespit edildi. Bunun yanında protein miktarının referans değerlere göre daha yüksek olduğu görüldü.
Bireysel farklılıklar yeterince dikkate alınmıyor
Çalışmada ayrıca yapay zeka uygulamalarının diyet planlarını hazırlarken hastaların yaş, cinsiyet, kilo ve eşlik eden hastalıklar gibi bireysel özelliklerini yeterince dikkate almadığı ortaya konuldu. Bu durumun kişiye özel beslenme planı hazırlanması ilkesine aykırı olduğu vurgulandı.
Uzmanlar risklere karşı uyarıyor
Uzmanlar, protein miktarının fazla olmasının böbrek sorunlarına yol açabileceği, karbonhidrat ve posa miktarının düşük olmasının ise kan şekeri kontrolünü zorlaştırabileceği konusunda uyarıda bulundu. Buna rağmen yapay zeka uygulamalarının, uzman diyetisyenlerin kontrolünde destekleyici araç olarak kullanılabileceği ifade edildi.