Türk edebiyatının önemli isimlerinden şair, yazar ve bürokrat Yavuz Bülent Bâkiler’in Malatya’da geçirdiği yıllar, Türk Edebiyatı dergisinde yayımlanan ve Kemal Deniz imzasını taşıyan kapsamlı çalışma ile belgeleriyle ortaya kondu. Dosya, Bâkiler’in biyografisine ilişkin bilinen bazı bilgileri yeniden değerlendirdiği gibi, Malatya’nın kültürel hafızasına da ışık tutuyor.
BİYOGRAFİDE TARTIŞMALI NOKTA: DOĞUM YERİ VE TARİHİ
Çeşitli kaynaklarda Bâkiler’in doğum yeri ve tarihi 23 Nisan 1936 – Sivas olarak yer alıyor. Ancak Kemal Deniz’in özel arşivinde bulunan belgeler, bu bilginin kesin olmadığını gösteriyor.
Sivas Vilayeti Nüfus Müdürlüğü tarafından düzenlenen 19 Ocak 1952 tarihli nüfus cüzdanı suretine göre, Yavuz Bülent Bâkiler’in 23 Nisan 1934’te Ağrı/Karaköse’de doğduğu belirtiliyor. Özel arşivdeki diğer belgelerde de doğum yeri ve yılı bu şekilde kayıtlı. Babası Cezmi Bey’in Anadolu’nun farklı şehirlerinde Nüfus Müdürü olarak görev yapmış olması, bu belgenin resmî ve güvenilir nitelikte olduğunu ortaya koyuyor.
SOYADI “TOKAR”DAN BÂKİLER’E
Şairin çocukluk ve gençlik dönemine ait belgelerde soyadının “Tokar” olduğu görülüyor. Bu soyadı, Sivas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 03.07.1951 tarih ve 951/511, 951/363 sayılı kararıyla “Bâkiler” olarak değiştirildi. Bu tarihten sonra tüm resmî ve edebî kayıtlarda Yavuz Bülent Bâkiler adı kullanıldı.
MALATYA’YA UZANAN EĞİTİM YOLU
İlkokulu Sivas Ziya Gökalp İlkokulu’nda, ortaokulu Sivas Lisesi’nin orta kısmında tamamlayan Bâkiler, lise birinci sınıfa yine Sivas’ta başladı. Babasının Gaziantep Nüfus Müdürlüğü’ne atanması üzerine eğitimine bir süre Gaziantep’te devam etti.
Ailenin Gaziantep’e uyum sağlayamaması üzerine Cezmi Bey yeniden tayin talebinde bulundu. 1952 yılında Malatya Nüfus Müdürü olarak atanmasıyla birlikte aile Malatya’ya taşındı. Bu tayin, Bâkiler’in hayatında belirleyici bir dönemin başlangıcı oldu.
MALATYA LİSESİ VE “KALEM” DERGİSİ
Yavuz Bülent Bâkiler, Malatya Lisesi’ne kayıt olurken adres olarak Cevheriye Mahallesi, Mücelli Sokağı No: 45’i bildirdi. Lise öğrenimini 18 Eylül 1954’te Malatya Lisesi’nde tamamladı.
Bu dönemde Malatya Lisesi’nde yayımlanan “Kalem” adlı kültür-sanat dergisi, şehrin eğitim ve kültür hayatında önemli bir yere sahipti. Bâkiler, 2012 yılında Malatya’da düzenlenen şiir günleri kapsamında yapılan özel bir görüşmede, derginin kapağındaki ucu açık dolmakalem amblemini kendisinin tasarladığını belirtmiş; derginin yayımlanmasında Diş Hekimi Doğan Tulunoğlu’nun önemli destek verdiğini ifade etmişti.
MALATYA’DA YAŞANAN ACI KAYIP
Bâkiler’in Malatya yılları, aile açısından da hüzünlü bir hatıraya sahne oldu. Şair, bu dönemde 14 yaşındaki kız kardeşi Nuran Bâkiler’i kaybetti. Malatya Sancaktar Mezarlığı’nda bulunan mezar taşında Nuran Bâkiler (1938–1952) ifadesi yer alıyor. Aynı mezarlıkta Dilber Bâkiler (1955) adına bir başka aile mezarı daha bulunuyor.
Yakın çevresinin aktardığına göre Bâkiler, Malatya’ya her gelişinde kız kardeşinin mezarını ziyaret etmeyi ihmal etmedi.
FİKİR VE KÜLTÜR HAYATININ İÇİNDE BİR ŞAİR
Bâkiler, Malatya’da bulunduğu yıllarda şehrin fikir ve sanat ortamını yakından tanıdı. Kendi anlatımına göre 1950’li yıllarda Malatya Büyük Doğu Cemiyeti ve Milliyetçiler Derneği şehirde etkiliydi.
Özellikle Sait Çekmegil’in terzi dükkânı, dönemin gençleri için bir fikir ve tartışma mekânı olarak öne çıktı. Müftü İsmail Hakkı Erzen, Keşşaf Hoca, Recai Kutan gibi isimler, Malatya’nın entelektüel yapısında iz bırakan şahsiyetler arasında yer aldı.
“MALATYA’DA DOĞMAK İSTERDİM”
Yavuz Bülent Bâkiler, Malatya’ya duyduğu bağlılığı Ziya Kesriklioğlu’nun “Yadıma Düşende” adlı kitabında şu sözlerle dile getirdi:
“Dünya’ya bir daha gelmek mümkün olsa ve bana nerede doğmak istediğim sorulsa, Malatya’da doğmak isterim.”
