Ticaret Bakanlığı, tüketicileri aldatıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı daha etkin korumayı amaçlayan yeni düzenlemeleri 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe alıyor. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklerle birlikte dijital reklamcılıktan sosyal medya paylaşımlarına kadar birçok alanda önemli kurallar devreye girecek.
Yeni düzenlemeye göre, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek hazırlanan hedefli reklamlarda şeffaflık zorunlu olacak. Reklam verenler, reklamların hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini açık ve kolay erişilebilir şekilde tüketicilere sunmak zorunda kalacak. Ayrıca çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı hedefli reklam uygulamaları tamamen yasaklanacak.
Sosyal medyada "influencer" olarak bilinen içerik üreticileri de yeni kurallar kapsamında olacak. Ürün veya hizmet karşılığında ücret, hediye, indirim ya da herhangi bir menfaat elde edilerek yapılan paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ifadelerinin açık şekilde kullanılması zorunlu hale gelecek.
İndirim kampanyalarına da yeni standartlar getirildi. Artık indirimli satış reklamlarında, indirim öncesi fiyat olarak yalnızca kampanyadan önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünlerde ise indirimden hemen önce uygulanan fiyat esas alınacak.
Yönetmelikle birlikte yapay zekâ kullanılarak hazırlanan reklamlarda da önemli sınırlamalar getirildi. Gerçek kişiden ayırt edilmesi zor olan dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda bunun yapay zekâ ile oluşturulduğu açıkça belirtilecek. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyasının, ürünü kullanmış veya tavsiye ediyormuş izlenimi veren reklamlarda yer alması yasaklandı.
Çevre dostu, sürdürülebilir veya benzeri çevresel iddialar taşıyan reklamlarda da artık ispat zorunluluğu bulunacak. Bu tür ifadelerin hangi aşamayı kapsadığı açıkça belirtilecek ve ilgili iddiaların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle desteklenmesi gerekecek.
Yeni düzenleme kapsamında falcı, medyum ve astrolog hizmetlerine ilişkin reklamların yanı sıra yasa dışı bahis ve yasa dışı şans oyunlarına yönelik reklam yasağı da genişletildi. Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturan reklamlar da yasak kapsamına alındı.
Öte yandan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına ilişkin süreçte de değişikliğe gidildi. Satıcı veya sağlayıcılara değerlendirmelere cevap vermeleri için tanınan süre 72 saatten 48 saate indirildi. Süre içinde yanıt verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.
Bakanlık, yeni yönetmelikle birlikte tüketici haklarının daha güçlü korunmasının, piyasa şeffaflığının artırılmasının ve aldatıcı ticari uygulamalarla mücadelenin daha etkin şekilde sürdürüleceğini vurguladı.
