Malatya’da böbrek sağlığı konusunda vatandaşların dikkat etmesi gereken önemli hastalıklardan biri de kalıtsal özellik taşıyan polikistik böbrek hastalığı. Her yıl 4 Eylül’de Dünya Polikistik Böbrek Hastalığı Günü kapsamında farkındalık çalışmaları yapılırken, hastalığın erken tanısının ve düzenli takibinin önemi bir kez daha gündeme geliyor. Özellikle anne, baba veya kardeşlerinde polikistik böbrek hastalığı bulunan kişilerin herhangi bir belirti ortaya çıkmasını beklemeden sağlık durumlarını hekimleriyle değerlendirmesi önem taşıyor.
Malatya’da Ailesinde Hastalık Olanlar Dikkat
Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı, en sık görülen kalıtsal böbrek hastalıkları arasında yer alıyor. Hastalığa sahip anne veya babadan hastalığa neden olan genetik değişikliğin çocuğa aktarılma ihtimali yüzde 50’ye kadar çıkabiliyor.
Bu nedenle Malatya’da ailesinde polikistik böbrek hastalığı bulunan kişilerin aile öyküsünü hekimlerine bildirmesi büyük önem taşıyor. Aile taraması, risk altında bulunan kişilerin erken dönemde değerlendirilmesine ve gerekli takiplerin planlanmasına yardımcı olabiliyor.
Hastalık Yıllarca Belirti Vermeyebiliyor
Polikistik böbrek hastalığının en önemli özelliklerinden biri, uzun süre herhangi bir belirti göstermeden ilerleyebilmesi. Bazı kişiler hastalığı tesadüfen yapılan kontroller sırasında öğrenirken, bazı kişilerde ise farklı sağlık sorunlarının ardından tanı konulabiliyor.
Hipertansiyon, yan veya sırt bölgesinde ağrı, idrarda kan görülmesi, böbrek taşı ve idrar yolu enfeksiyonları hastalığın fark edilmesine neden olabilecek belirtiler arasında bulunuyor. Ancak bu belirtilerin farklı hastalıklarda da görülebileceği ve kesin değerlendirme için hekime başvurulması gerektiği belirtiliyor.
Polikistik böbrek hastalığı yalnızca böbreklerde kist oluşumuna yol açan bir hastalık olarak değerlendirilmiyor. Vücudun farklı organ ve sistemlerini de etkileyebilen sistemik bir hastalık özelliği gösterebiliyor.
Hastalığa eşlik edebilen önemli sorunlardan biri hipertansiyon. Kan basıncı, böbrek fonksiyonları henüz ciddi şekilde etkilenmeden önce dahi yükselebiliyor. Bu nedenle düzenli tansiyon ölçümü ve yüksek tansiyonun uygun şekilde kontrol altında tutulması önem taşıyor.
Beyin Anevrizmasına Karşı Risk Değerlendirmesi
Polikistik böbrek hastalığında dikkat edilmesi gereken konulardan biri de beyin damarlarında oluşabilen anevrizmalar. Halk arasında “beyin damarında baloncuk” olarak bilinen bu durum her hasta için rutin tarama yapılmasını gerektirmiyor.
Ancak ailesinde beyin anevrizması veya beyin kanaması öyküsü bulunan kişiler gibi risk taşıyan bireylerde hekim tarafından gerekli görülmesi halinde tarama önerilebiliyor.
Polikistik böbrek hastalığında erken tanı, mevcut böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinin yanı sıra hastalığın ilerleme riskinin belirlenmesi açısından da önem taşıyor. Tanının ardından kişiye özel takip planı oluşturulabiliyor.
Düzenli kontrollerde kan basıncı ve böbrek fonksiyonları değerlendiriliyor, gerekli durumlarda böbreklerin görüntüleme yöntemleriyle incelenmesi sağlanıyor. Hastalığın seyri kişiden kişiye değişebildiği için düzenli nefroloji takibi önem taşıyor.
Malatya’da ailesinde polikistik böbrek hastalığı bulunan vatandaşların aile öyküsünü sağlık kontrolleri sırasında hekimleriyle paylaşması, olası risklerin erken değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.
