Yüzyılların Mirası Drone İle Kayıt Altına Alındı
Niğde Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ayşe Yolcu, uzun yıllardır süren doktora çalışması kapsamında Darende’deki tarihi mezar taşlarını mercek altına aldı. Modern teknolojinin imkanlarından yararlanılan çalışmada, fotogrametri yöntemi ve drone destekli çekimlerle mezarlığın dijital haritası çıkarıldı. Yapılan incelemeler, bölgedeki kültürel zenginliğin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Türkiye’de Eşi Benzeri Yok: Saç Örgülü Kadın Mezar Taşları
Heyiketeği Mezarlığı’nı diğerlerinden ayıran en önemli özellik, kadın mezar taşlarının yoğunluğu ve özgünlüğü oldu. Dr. Yolcu, mezar taşlarında görülen;
Yöreye özgü saç örgüleri,
Farklı başlık (başlık) tipleri,
Geleneksel motifler,
gibi detayların bölgenin kültürel kimliğini yansıtan eşsiz birer belge niteliğinde olduğunu vurguladı.
“İnsan Eliyle Gelen Tahribat Doğayı Geçti”
Yaklaşık 47 hektarlık devasa alanda yapılan tespitlerde acı bir gerçek ortaya çıktı: 724 mezar taşının birçoğu yok olma sınırında. Mezar taşlarının mermer yerine dayanıksız yerel taşlardan yapılması doğal aşınmayı hızlandırırken; yeni definler, plansız ağaçlandırma ve yol çalışmaları tarihi dokuya en büyük zararı veriyor. Bazı taşların saha çalışmaları sırasında bile yerinden sökülerek kaybolduğu gözlemlendi.
Kritik Talep: Defin Yasağı ve Koruma Statüsü
Mezarlığın sit alanı olmasına rağmen defin işlemlerinin devam etmesinin büyük bir risk oluşturduğunu belirten uzmanlar, yetkililere şu önerilerde bulundu:
Defin Yasağı: Tarihi dokunun bozulmaması için alana yeni defin yapılmamalı.
Dijital Kayıt: Tüm taşlar dijital ortamda envanterlenmeli.
Restorasyon: Yıpranan taşlar uzmanlarca korumaya alınmalı.
Kültürel Miras Alarm Veriyor!
Darende’nin tarihine ışık tutan bu sessiz tanıkların korunması için vaktin daraldığını belirten Dr. Ayşe Yolcu, gerekli adımlar atılmazsa bu zengin mirasın kısa süre içinde tamamen tarihe karışacağı uyarısında bulunarak yetkilileri göreve çağırdı.
