Her yıl 28 Eylül’de kutlanan Dünya Kuduz Günü, insan ve hayvan sağlığını tehdit eden kuduz hastalığına karşı farkındalığın artırılması amacıyla düzenleniyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2026 yılının temasını “Daha Güçlü Birlikte” olarak belirlerken, kuduzla mücadelede toplumların, sağlık çalışanlarının, veteriner hekimlerin ve yerel yönetimlerin birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çekiyor.
Kuduzda en önemli nokta: Belirtileri beklememek
Kuduz, merkezi sinir sistemini etkileyen viral ve zoonotik bir hastalık olarak biliniyor. DSÖ verilerine göre insan kuduz vakalarının yüzde 99'a varan bölümü enfekte köpeklerin ısırmasıyla bağlantılı. Hastalık klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra yüzde 100 ölümcül seyrediyor. Buna karşın, temas sonrasında zamanında uygulanan temas sonrası koruyucu tedavi hastalığın gelişmesini engelleyebiliyor.
Bu nedenle özellikle başıboş veya aşı durumu bilinmeyen hayvanlarla yaşanan ısırık ve tırmalama olaylarının hafife alınmaması gerekiyor.
Isırık veya tırmalama olursa ne yapılmalı?
Kuduz şüphesi bulunan bir hayvan tarafından ısırılan ya da tırmalanan kişinin ilk olarak yarayı gecikmeden bol su ve sabunla en az 15 dakika yıkaması gerekiyor. Ardından vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor. Temasın niteliğine göre kuduz aşısı ve gerekli durumlarda kuduz immün globulini veya monoklonal antikorlar uygulanabiliyor.
DSÖ, küçük görünen çiziklerin dahi risk değerlendirmesine tabi tutulması gerektiğine dikkat çekiyor. Özellikle deriyi geçen ısırık ve tırmalamalar ile salyanın açık yara veya mukozayla temas ettiği durumlar daha ciddi temas kategorisinde değerlendiriliyor.
Çocuklar için de farkındalık büyük önem taşıyor
Kuduzdan korunmada yalnızca temas sonrasında yapılacaklar değil, temasın hiç yaşanmamasını sağlayacak davranışların öğretilmesi de önem taşıyor. Özellikle çocukların tanımadıkları hayvanlara yaklaşmaması, hayvanları kışkırtmaması ve sahipsiz hayvanlarla kontrolsüz temas kurmaması konusunda bilinçlendirilmesi gerekiyor.
DSÖ, kuduzla mücadelede hayvanların özellikle köpeklerin aşılanmasını, riskli temas sonrasında sağlık hizmetlerine erişimin güçlendirilmesini ve toplumun bilinçlendirilmesini temel önlemler arasında gösteriyor.
Malatya’da da dikkat edilmesi gerekiyor
28 Eylül Dünya Kuduz Günü vesilesiyle verilen mesajlar, Malatya’da yaşayan vatandaşlar açısından da önem taşıyor. Kentte vatandaşların özellikle sahipsiz veya davranışlarından şüphe duyulan hayvanlarla temas konusunda dikkatli olması, meydana gelen ısırık ve tırmalama olaylarını önemsemesi gerekiyor.
Kuduzda en kritik noktanın hastalık belirtilerinin ortaya çıkmasını beklememek olduğu vurgulanıyor. Şüpheli bir hayvanla temas yaşanması halinde yara bölgesinin hızlı şekilde temizlenmesi ve sağlık kuruluşuna başvurulması, hastalığa karşı korunmada hayati önem taşıyor.
Dünya Kuduz Günü’nün 2026 yılı mesajı da bu noktaya dikkat çekiyor: Kuduzla mücadele yalnızca bir kurumun değil, toplumun tamamının ortak sorumluluğuyla yürütülebilecek bir süreç olarak değerlendiriliyor.
