15 Ekim Uluslararası Jeoetik Günü dolayısıyla TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Dünya’ya ve doğal kaynaklara karşı sorumlulukların önemini vurgulayan bir açıklama yayımladı. 2026 yılı için belirlenen “Disiplinler Arasında Köprü Kurmak, Sorumlulukları Birleştirmek” teması kapsamında bilimsel bilginin yalnızca üretilmesinin değil, doğru ve sorumlu biçimde kullanılmasının da önem taşıdığı belirtildi.
İklim değişikliği, doğal afetler, plansız kentleşme, ekosistemlerin bozulması ve doğal kaynakların tükenmesi gibi sorunların yalnızca bilimsel ve teknik açıdan değil, etik sorumluluklar çerçevesinde de ele alınması gerektiğine dikkat çekildi.
Deprem gerçeği Türkiye’de jeoetiğin önemini artırıyor
Türkiye’nin aktif fay sistemleri üzerinde bulunması, deprem tehlikesi ve hızlı kentleşme gibi etkenler, jeoetik konusunu gündelik yaşam açısından önemli hâle getiriyor.
Jeoloji Mühendisleri Odasının açıklamasında, büyük depremlerin ardından edinilen deneyimlerin afet risklerinin yönetiminde yalnızca mühendislik önlemlerinin yeterli olmadığını gösterdiği ifade edildi. Bilimsel bilgi, kamusal sorumluluk, eğitim, toplumsal farkındalık, adalet ve etik karar alma süreçlerinin de dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, alınan kararların sonuçları karşısında hangi kurumların ve kişilerin ne ölçüde sorumluluk taşıdığının yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret edildi.
Bilimsel bilgi ile toplumsal sorumluluk bir arada olmalı
Jeoetik, yerbilimsel bilginin üretilmesi, paylaşılması ve uygulanması sırasında insanın Dünya ile kurduğu ilişkinin etik boyutlarını ele alıyor. Bu yaklaşım, bilimsel kararların insanlar ve toplum üzerindeki sonuçlarının da gözetilmesini amaçlıyor.
Oda, kalıcı çözümler geliştirilebilmesi için yerbilimlerinin diğer doğa bilimleri, sosyal bilimler, mühendislik, hukuk, ekonomi, eğitim ve kamu politikalarıyla iş birliği içinde olması gerektiğini belirtti.
Doğal kaynakların kullanımından kentsel planlamaya, afet risklerinin azaltılmasından jeolojik mirasın korunmasına kadar farklı alanlarda yalnızca nelerin yapılabileceğinin değil, nelerin yapılması gerektiğinin de sorgulanması gerektiği kaydedildi.
Gelecek kuşaklar için ortak sorumluluk çağrısı
Açıklamada Dünya'nın yalnızca üzerinde yaşanılan fiziksel bir ortam olmadığı; geçmişin izlerini, bugünün yaşamını ve gelecek kuşakların olanaklarını barındıran ortak bir yaşam alanı olduğu vurgulandı.
Sürdürülebilirliğin yalnızca doğal kaynakların korunmasıyla sınırlı olmadığına dikkat çekilen açıklamada, bilginin, sorumluluğun ve karar alma süreçlerinin kuşaklar ve farklı disiplinler arasında adil biçimde paylaşılmasının da önem taşıdığı belirtildi.
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Uluslararası Jeoetik Günü dolayısıyla yayımladığı mesajda, Dünya'yı anlamanın bilimsel bir sorumluluk, Dünya ile uyum içinde yaşamanın ise ortak bir etik sorumluluk olduğuna dikkat çekti.
