Kalp sağlığını etkileyen faktörler arasında yaşın yanı sıra yaşam tarzı, genetik yatkınlık ve kronik hastalıklar da bulunuyor. Memorial Göztepe Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ahmet Ekmekçi, damar sertliğinin uzun yıllar içerisinde gelişebildiğine dikkat çekerek, genç yaşlarda da kalp krizi riskinin ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.
35 Yaşındaki Birinin Damarları 60 Yaşında Olabilir
Damarların biyolojik yaşının kişinin nüfus cüzdanındaki yaşıyla aynı olmayabileceğini belirten Ekmekçi, kontrol altına alınmayan yüksek tansiyon, LDL kolesterol, insülin direnci ve sigara kullanımının damar sağlığını olumsuz etkilediğini söyledi.
Bu risk faktörlerine uzun süre maruz kalan kişilerde damar sertliğinin erken yaşlarda gelişebileceğini belirten Ekmekçi, 35 yaşındaki bir kişinin damarlarının, oluşan hasara bağlı olarak 60 yaşındaki bir kişinin damarlarına benzer düzeyde etkilenebileceğine dikkat çekti.
Kalp Damarlarında Sorun Olduğunu Gösteren 5 Belirti
Kalp krizinin her zaman şiddetli göğüs ağrısıyla ortaya çıkmadığını vurgulayan Ekmekçi, kalp ve damar sağlığı açısından dikkat edilmesi gereken belirtileri şöyle sıraladı:
- Efor sırasında nefes darlığı: Daha önce zorlanmadan çıkılan merdivenlerde nefes nefese kalmak veya fiziksel aktivite sırasında göğüste sıkışma hissetmek.
- Vücudun farklı bölgelerine yayılan baskı: Çeneye, boyna, sol kola veya mide bölgesine yayılan ve dinlenmeyle hafifleyebilen rahatsızlık hissi.
- Ani ve açıklanamayan halsizlik: Belirgin bir neden olmadan ortaya çıkan yoğun yorgunluk ve güçsüzlük.
- Soğuk terleme: Başka bir belirgin neden olmaksızın gelişen soğuk terleme.
- Göğüs ağrısı olmadan görülen belirtiler: Özellikle diyabet hastalarında nefes darlığı veya bulantı gibi şikâyetlerin kalp krizi belirtisi olabilmesi.
Bu belirtilerin her zaman kalp hastalığı anlamına gelmediğini belirten Ekmekçi, yeni başlayan veya tekrarlayan şikâyetlerin tıbbi değerlendirmeden geçirilmesi gerektiğini kaydetti.
Yüksek Tansiyon ve Hareketsizlik Kalbi Zorluyor
Kontrolsüz yüksek tansiyonun kalbin iş yükünü artırabildiğini belirten Ekmekçi, uzun süre tedavi edilmeyen tansiyon yüksekliğinin kalp kasında kalınlaşmaya ve ilerleyen dönemde kalp yetmezliğine yol açabileceğini ifade etti.
Hareketsiz yaşamın da kalp ve damar sağlığını olumsuz etkilediğini vurgulayan Ekmekçi, günlük yaklaşık 7-8 bin adım atmanın veya haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş yapmanın sağlığın korunmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Elektronik Sigara ve Enerji İçeceklerine Dikkat!
Gençlerde kalp hastalıkları açısından işlenmiş gıdaların yoğun tüketimi, fiziksel hareketsizlik, genetik yatkınlık ve nikotin kullanımının önemli risk faktörleri arasında yer aldığını belirten Ekmekçi, elektronik sigaranın da damar sağlığı açısından zararsız kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.
Enerji içeceklerinde bulunan yüksek miktardaki kafein ve diğer uyarıcı maddelerin kalp hızını ve kan basıncını artırabileceğine dikkat çeken Ekmekçi, özellikle ritim bozukluğu bulunan kişilerde bu tür içeceklerin risk oluşturabileceğini ifade etti.
Stres de Kalp Sağlığını Etkiliyor
Uzun süreli stresin kalp sağlığı üzerinde fiziksel etkiler oluşturabileceğini belirten Ekmekçi, stres hormonlarının kalp hızını ve tansiyonu yükseltebildiğini kaydetti. Kronik stresin damar sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ve pıhtılaşma eğilimini artırabileceğini ifade eden Ekmekçi, yoğun üzüntü veya travma sonrasında ortaya çıkabilen Takotsubo kardiyomiyopatisine, diğer adıyla kırık kalp sendromuna da dikkat çekti.
Şikâyet Olmasa Bile Kontroller Önemli
Damar sertliğinin uzun süre herhangi bir belirti vermeden ilerleyebildiğini belirten Ekmekçi, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinin düzenli takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Kişinin risk durumuna göre açlık kan şekeri, HbA1c ve kolesterol ölçümlerinin yapılabileceğini belirten Ekmekçi, gerekli görülen durumlarda Lipoprotein(a) ve ApoB gibi ek testlerden de yararlanılabileceğini ifade etti. Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunan kişilerin ise hekim değerlendirmesi doğrultusunda takip edilmesi gerektiğini kaydetti.
Kalp İlaçlarını Doktora Danışmadan Bırakmayın
Kalp ve damar hastalıklarının tedavisinde yapılan önemli hatalardan birinin, tansiyon veya kolesterol değerleri normale döndüğünde ilaçların doktor önerisi olmadan bırakılması olduğunu belirten Ekmekçi, bu durumun ciddi sağlık riskleri oluşturabileceğini söyledi.
Göğüste baskı, nefes darlığı ve kola yayılan ağrı gibi belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemenin de tehlikeli olabileceğini vurgulayan Ekmekçi, kalp krizi şüphesinde vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini ifade etti.
Kalp Sağlığını Korumak İçin Bu Alışkanlıklara Dikkat
Kalp ve damar hastalıklarının önlenmesinde sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemli rol oynadığını belirten Ekmekçi; Akdeniz tipi beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve sigaradan uzak durmanın önemini vurguladı.
Tansiyon, kan şekeri ve LDL kolesterol değerlerinin takip edilmesi gerektiğini belirten Ekmekçi, damar tıkanıklığının çoğu zaman yıllar içinde geliştiğine dikkat çekti. Kalp sağlığında temel hedefin yalnızca oluşan damar tıkanıklıklarını tedavi etmek değil, risk faktörlerini erken dönemde kontrol altına alarak hastalıkların gelişmesini önlemek olduğunu kaydetti.
