Malatya denince akla gelen ilk ürünlerden biri olan kayısı, kent ekonomisindeki belirleyici rolünü yeni sezonda da sürdürüyor. Üreticiden esnafa, nakliyeciden mobilyacıya kadar geniş bir ticaret zincirini besleyen kayısı, kentte yalnızca tarımsal bir ürün değil, ekonomik hayatın temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Yeni sezonda ürün miktarının geçen yıla göre artması üretici açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken, piyasada fiyatların nasıl şekilleneceği merak konusu. Özellikle kayısının kalitesi, leke durumu ve ihracat hareketliliği fiyatların belirlenmesinde etkili oluyor.
Malatya Şire Pazarı’nda alım-satım yapan esnaf, kayısıdan elde edilen gelirin şehir ekonomisine doğrudan yansıdığını belirtiyor. Geçtiğimiz yıl yaşanan don nedeniyle ciddi verim kaybı yaşandığını hatırlatan esnaf, bu nedenle birçok işletmenin uzun süre beklemek zorunda kaldığını ifade ediyor.
“Kayısı Satılacak Ki Şehirde Çark Dönecek”
Şire Pazarı esnafının değerlendirmesine göre kayısı gelirinin kentteki etkisi yalnızca tarım sektörüyle sınırlı kalmıyor. Üreticinin ürününü satmasının ardından elde ettiği gelir farklı sektörlere dağılıyor.
Esnaf, kentteki ekonomik döngüyü şu sözlerle anlatıyor:
“Köylü kayısıyı kaldıracak, satacak ki esnaf kazansın; arabacı, mobilyacı, boyacı, beyaz eşyacı kazansın. Adam çocuğunu evlendirecek kayısıyı bekliyor, iş kuracak kayısıyı bekliyor, ev alacak kayısıyı bekliyor.”
Bu değerlendirme, kayısının Malatya’daki ekonomik etkisinin ne kadar geniş bir alana yayıldığını ortaya koyuyor. Özellikle hasat döneminde üreticinin elde ettiği gelirin kent merkezindeki ticari hareketliliği artırması bekleniyor.
Rekolte Arttı, Piyasada Beklenti Değişti
Geçtiğimiz yıl yaşanan don felaketinin ardından bu sezon ürün miktarının yükselmesi piyasadaki dengeleri de değiştirdi. Ancak rekoltedeki artışın fiyatlara nasıl yansıyacağı konusunda belirsizlik devam ediyor.
Esnaf, geçen yıl ürünün az olması nedeniyle yüksek fiyat beklentisiyle stok yapanların avantaj sağladığını ancak her sezon aynı stratejinin sonuç vermeyeceğini belirtiyor.
Ürününü depolayarak daha yüksek fiyat bekleyen üretici ve tüccarlar açısından piyasa koşulları önemli bir risk oluşturuyor. Rekoltenin yüksek olması, ilerleyen süreçte arzın artmasına ve fiyatların gerilemesine neden olabilir.
Lekeli Kayısıda Fiyat Farkı Dikkat Çekiyor
Bu sezon piyasada öne çıkan bir diğer konu ise kayısının kalite durumu. Özellikle çil ve dolu lekesi bulunan ürünlerle birinci sınıf kayısı arasında ciddi fiyat farkları oluşabiliyor.
Kalitesi yüksek ürünler sofralık tüketim ve ihracat açısından daha fazla talep görürken, lekeli ürünlerin önemli bir bölümü daha düşük fiyatlarla meyve suyu ve meşrubat sanayisine yönlendiriliyor.
Bu durum üreticinin elde edeceği geliri doğrudan etkilerken, kayısının yalnızca miktarının değil, kalitesinin de ekonomik değeri belirleyen en önemli unsurlardan biri olduğunu gösteriyor.
Gözler İhracat Rakamlarında
Malatya kayısısının ekonomik değerinde ihracat önemli bir yere sahip.
Piyasadaki beklenti, ihracatın hız kazanmasıyla birlikte iç piyasadaki fiyat dengesinin de daha sağlıklı bir noktaya gelmesi yönünde.
Malatya’da üreticinin, esnafın ve farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin gözü önümüzdeki dönemde hem kayısı fiyatlarında hem de ihracat hareketliliğinde olacak. Çünkü Malatya’da kayısı yalnızca bahçede yetişen bir ürün değil; üreticinin kazancından düğün hazırlığı yapan aileye, ev almak isteyen vatandaştan beyaz eşya ve mobilya sektörüne kadar uzanan büyük bir ekonomik zincirin temel halkası olarak görülüyor.
