Sayıştay Başkanlığı tarafından Ekim 2026’da yayımlanan MASKİ Genel Müdürlüğü 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda, kurumun mali tabloları ile idari ve mali işlemleri mercek altına alındı. Denetim sonucunda mali tablolara ilişkin 1, diğer idari ve mali işlemlere ilişkin 20 olmak üzere toplam 21 bulguya yer verildi.
Raporda; atıksu üreten işletmelerin izin ve denetim süreçleri, su kayıplarının önlenmesi, tarifelerin belirlenmesi, kamu kaynaklarının kullanımı ve personel istihdamı gibi konularda mevzuata uyumun güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
468 İŞLETMEDEN SADECE 70’İNİN İZNİ GEÇERLİ
Sayıştay raporunda öne çıkan tespitlerden biri, endüstriyel atıksu üreten işletmelerin izin belgelerine ilişkin oldu.
Rapora göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla MASKİ’nin sorumluluk alanında bulunan 468 işletmenin 388’inde Atıksu Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi bulunmuyordu. Ayrıca 10 işletmenin izin belgesinin süresinin dolduğu belirlendi.
Böylece yalnızca 70 işletmenin geçerli izin belgesine sahip olduğu kaydedildi. Veriler, işletmelerin yaklaşık yüzde 85’inin geçerli izin belgesi bulunmadığını ortaya koydu.
Sayıştay, izin belgesi bulunmayan işletmelere yönelik gerekli işlemlerin yapılmamasının çevresel riskleri artırabileceğine ve mevzuata uygun faaliyet gösteren işletmeler açısından haksız rekabete neden olabileceğine dikkat çekti.
468 İŞLETMENİN TAMAMI DENETLENMEDİ
Endüstriyel atıksu işletmelerine yönelik saha denetimlerinde de eksiklikler tespit edildi.
2025 yılı boyunca 468 işletmeden yalnızca 165’inin denetlendiği, bu işletmelerde toplam 205 denetim gerçekleştirildiği rapora yansıdı. Atıksu numunesi alınan işletme sayısının ise 25’te kaldığı, yıl boyunca toplam 35 numune alma işlemi yapıldığı belirtildi.
Raporda ayrıca, endüstriyel atıksu üreten işletmelere yönelik atıksu arıtma bedeli de dahil olmak üzere herhangi bir idari yaptırım tahakkuk ettirilmediği kaydedildi.
Sayıştay, denetim ve yaptırım süreçlerindeki bu eksikliklerin mevzuata aykırı atıksu deşarjlarının tespit edilmesini ve önlenmesini zorlaştırabileceğini değerlendirdi.
KAÇAK SU KULLANAN İŞLETMELERE TARİFE HATASI
MASKİ’nin kaçak su kullanımına yönelik ceza uygulamaları da denetim raporunda yer aldı.
Halı yıkama ve oto yıkama işletmeleri, öğrenci yurtları ve düğün salonları gibi yüksek miktarda su tüketebilen işletmelerin, mevzuat gereği büyük işletme kapsamında değerlendirilmesi gerekirken küçük işletme tarifesi üzerinden cezalandırıldığı tespit edildi.
Söz konusu uygulamanın, kaçak su kullanımına ilişkin tahakkukların mevzuatta öngörülen tutarların altında kalmasına yol açabileceği belirtildi.
KAMU ALIMLARI PARÇALARA BÖLÜNDÜ
Raporda kamu alımlarına ilişkin de dikkat çekici bir bulguya yer verildi. Aynı nitelikte olan ve bir bütün olarak değerlendirilmesi gereken bazı hizmet alımlarının, doğrudan temin için belirlenen parasal limitlerin altında kalacak şekilde bölümlere ayrıldığı belirlendi.
MASKİ yönetimi, söz konusu alımların deprem sonrasında altyapıda oluşan hasarlar, kuraklık ve acil hizmet ihtiyaçları nedeniyle yapıldığını bildirdi.
Sayıştay ise süreklilik gösteren ihtiyaçların önceden planlanması ve alımların ilgili ihale mevzuatına uygun yöntemlerle gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
ÖZEL KALEM ÜZERİNDEN SINAVSIZ MEMURİYET TESPİTİ
Personel istihdamına ilişkin bulgular arasında, Özel Kalem Müdürlüğü kadrosu üzerinden yapılan atamalar da yer aldı.
Sayıştay, bazı kişilerin özel kalem müdürlüğü görevine atandıktan kısa süre sonra başka memur kadrolarına nakledildiğini tespit etti. Raporda, bu yöntemle sınav şartı uygulanmadan devlet memurluğuna girişin sağlandığına dikkat çekildi.
Uygulamanın kamu personel alımlarında liyakat, eşitlik ve sınav esasları açısından değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Aynı konunun 2024 yılı denetiminde de bulgu olarak yer aldığı ve 2025 yılında giderilmediği kaydedildi.
BELEDİYELERE AKTARILMAYAN PARA 184,8 MİLYON LİRA
Sayıştay raporunda, MASKİ tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisi paylarının ilgili belediyelere yasal süresinde aktarılmaması da yer aldı.
31 Aralık 2025 itibarıyla belediyelere aktarılmayan toplam tutarın 184 milyon 884 bin 684 liraya ulaştığı belirtildi.
Rapordaki verilere göre alacak tutarları şöyle sıralandı:
- Yeşilyurt Belediyesi: 74 milyon 861 bin lira
- Battalgazi Belediyesi: 62 milyon 804 bin lira
- Malatya Büyükşehir Belediyesi: 25 milyon 711 bin lira
MASKİ yönetimi, 2026 yılında bazı belediyelere nakit ödemeler yapıldığını ve karşılıklı mahsuplaşma işlemlerinin gerçekleştirildiğini bildirdi. Sayıştay ise belediyelere aktarılması gereken payların yasal süreler içerisinde ödenmesi gerektiğini hatırlattı.
MASKİ İLE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNİN HESAPLARI FARKLI
Denetimlerde MASKİ ile Malatya Büyükşehir Belediyesi arasındaki mali kayıtların birbiriyle örtüşmediği de belirlendi.
MASKİ kayıtlarında Büyükşehir Belediyesinden 34 milyon 989 bin liralık içme suyu alacağı görünürken, Büyükşehir Belediyesinin ilgili hesabında bu tutarın sıfır olarak kaydedildiği tespit edildi.
Nakit borçlanma ve zemin tahrip bedellerine ilişkin hesaplarda da farklılıklar bulundu. Özellikle zemin tahrip bedellerinde MASKİ kayıtlarında yaklaşık 147 milyon liralık borç yer alırken, Büyükşehir Belediyesinin kayıtlarında yaklaşık 859 milyon liralık tutar bulunduğu belirtildi.
Bu farklılıklar, kurumlar arasındaki mali kayıtların karşılıklı olarak doğrulanması ve hesapların uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
SU KAYIPLARI VE TARİFELERDE EKSİKLİKLER
MASKİ’nin içme suyu kayıp ve kaçaklarını önlemeye yönelik çalışmaları da Sayıştay denetiminde değerlendirildi. Raporda, su kayıplarının azaltılması için alınması gereken tedbirlerde eksiklikler bulunduğu ifade edildi.
Su ve atıksu tarifelerinin maliyetler esas alınarak belirlenmemesi ve bazı abone gruplarına hatalı tarife uygulanması da rapora yansıyan bulgular arasında yer aldı.
Ayrıca hat bakım bedelinin abonelerden eşit şekilde tahsil edilmediği tespit edildi. 2025 yılı için aylık 7 lira artı KDV olarak belirlenen bedelin, özellikle sayaçların okunamadığı bazı kırsal aboneliklerde eksik tahakkuk ettirildiği veya hiç tahakkuk ettirilmediği kaydedildi.
Su ve atıksu tarifelerinin maliyet esaslı belirlenmemesi konusunun önceki yılın denetiminde de gündeme geldiği ve eksikliğin devam ettiği belirtildi.
MASKİ’NİN 2025 YILI GİDERİ 3,7 MİLYAR LİRAYI AŞTI
Raporda MASKİ’nin 2025 yılı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin veriler de paylaşıldı.
Kurumun bütçe giderleri 3 milyar 731 milyon 443 bin lira, net bütçe gelirleri ise 2 milyar 707 milyon 394 bin lira olarak gerçekleşti. Bütçe giderlerinin 2024 yılına kıyasla yüzde 49,37 arttığı bildirildi.
Gider kalemleri arasında mal ve hizmet alımları yaklaşık 1 milyar 976 milyon lirayla ilk sırada yer alırken, sermaye giderleri yaklaşık 1 milyar 283 milyon lira oldu. Faiz giderleri ise 293 milyon 514 bin liraya ulaştı.
İÇ DENETÇİ KADROSU BULUNMUYOR
Sayıştay, kurumun iç kontrol sistemine ilişkin eksiklikleri de raporladı.
İç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığı ancak sistemin etkin biçimde işletilmesi konusunda sorunlar bulunduğu belirtildi. Raporda MASKİ bünyesinde iç denetim birimi ve iç denetçi kadrosunun bulunmadığı, kurumsal risk yönetimi çalışmalarının yetersiz kaldığı ve iç kontrol sistemine ilişkin yıllık değerlendirmelerin yapılmadığı ifade edildi.
ÖNCEKİ YILIN BAZI BULGULARI DEVAM EDİYOR
Denetim raporunun izleme bölümünde, 2024 yılında tespit edilen bazı eksikliklerin 2025 yılında da sürdüğü kaydedildi.
Özel kalem kadrosu üzerinden sınavsız memuriyete giriş, su ve atıksu tarifelerinin maliyet esaslı belirlenmemesi ve altyapı harcamalarına katılma paylarının tahsil edilmemesi, önceki yıldan devam eden bulgular arasında sıralandı.
Su kayıp ve kaçaklarının önlenmesine yönelik tedbirlerle ilgili bulgunun ise kısmen yerine getirildiği belirtildi.
Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporu, MASKİ’nin mali yönetiminden çevresel denetimlerine ve personel politikalarına kadar farklı alanlarda iyileştirilmesi gereken süreçleri ortaya koydu. Raporda yer alan tespitler 2025 yılı işlemlerini kapsarken, MASKİ’nin bazı eksikliklere yönelik 2026 yılında gerçekleştirdiği çalışmalara da kurumun yanıtlarında yer verildi.
