Kutup biliminde çığır açacak nitelikteki sismik bulgular, uluslararası bir araştırma ekibinin modern teknoloji olanaklarını sismoloji verileriyle buluşturması sonucu gün yüzüne çıktı. Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Doğu Antarktika’daki buz örtüsünde yapılan incelemelerde yüzlerce gizli deprem meydana geldiği tespit edildi. Tektonik plakaların merkezinde, herhangi bir levha sınırı bulunmayan durağan alanlarda yaşanan bu depremler, bölgenin gizemli yeraltı dinamiklerine dair çarpıcı ipuçları sunuyor. Sismik istasyonlardan elde edilen verilerin yapay zeka tarafından yeniden işlenmesiyle ulaşılan bu sonuçlar, bilim dünyasında büyük şaşkınlık yarattı.
YİRMİ YILLIK VERİLER YENİDEN ANALİZ EDİLDİ
Gerçekleştirilen bilimsel çalışma kapsamında, Antarktika genelinde konuşlandırılmış 49 ayrı sismik istasyondan son yirmi yılda toplanan sismik kayıtlar yapay zeka desteğiyle yeniden analiz edildi. Gelişmiş algoritmaların yaptığı incelemeler, Doğu ve Batı Antarktika'yı birbirine bağlayan, yaklaşık 1.100 kilometre uzunluğa sahip David Buzulu'nun yaklaşık 100-150 kilometre altında daha önce tespit edilememiş 500'den fazla depremi açığa çıkardı. Okyanusa Doğu Antarktika Buz Örtüsü'nün yaklaşık yüzde 4'ünü boşaltan ve son birkaç bin yıldır incelmekte olan bu devasa buzulun altındaki hareketlilik, bölgedeki gerilimi gözler önüne seriyor.
TEKTONİK KUVVETTEKİ ANİ DEĞİŞİM SARSINTIYA YOL AÇIYOR
Araştırmanın başyazarı olan Alabama Üniversitesi’nden Long Ho, Live Science’a yaptığı açıklamada, elde edilen sonuçların son derece şaşırtıcı olduğunu vurguladı. Benzer sismik hareketlerin dünyanın diğer coğrafi bölgelerinde de yaşanabileceğine, ancak küçük ölçekli olmaları sebebiyle fark edilemeyebileceğine dikkati çeken Ho, sarsıntıların kaynağına ilişkin şunları kaydetti:
“Depremler, Doğu Antarktika'nın altındaki soğuk, sert kabuk ve üst manto ile Batı Antarktika'nın altındaki daha sıcak, daha yumuşak kayaçların birleştiği yerde meydana geliyor ve bu zıtlık , tektonik kuvvette ani bir değişikliğe neden oluyor."
"Tespit edilen depremlerin büyüklükleri 1,6 ile 3,5 arasında değişiyor. Üst mantonun sıcak, kaldırma kuvveti yüksek malzemesi, David Buzulu'nun kenarlarının ötesine aşağıdan uzanarak, yakındaki kabuğun kenarlarını yükseltiyor ve büküyor; bu yoğunlaşmış gerilim de yerin sallanmasına neden oluyor.”
