Türkiye’nin hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, 2026’nın ocak-temmuz döneminde 6,9 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirerek dış ticarette önemli bir başarıya imza attı. Ayçiçeği yağı, makarna, buğday unu, çikolata, kakao, bisküvi, gofret ve şekerleme gibi çok sayıda ürünü kapsayan sektörün ihracatındaki artış, tarımsal üretim ve gıda sanayisinin ekonomideki önemini bir kez daha ortaya koydu. Malatya’da ise özellikle tarımsal üretim, kayısı ve gıda sektöründeki işletmelerin ihracat kapasitesi, kentin dış ticaretindeki önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörünün ocak-temmuz dönemindeki ihracatı 6,9 milyar dolara ulaştı. Sektörün kilogram başına ortalama ihracat birim fiyatı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,5 artarak 1,1 dolara yükseldi.
Sektörün en fazla ihraç edilen ürünleri arasında ayçiçeği yağı öne çıktı. Ayçiçeği yağı ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21,2 artarak 769,3 milyon dolara ulaştı. Çikolata ve kakao bazlı ürünlerin ihracatı ise 588,7 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
Malatya’nın Tarımsal Gücü Önem Taşıyor
Türkiye genelindeki ihracat artışı, tarımsal üretim potansiyeli yüksek kentler açısından da önem taşıyor. Malatya, özellikle kayısı başta olmak üzere tarımsal ürünleri ve bunlara dayalı işleme sanayisiyle Türkiye’nin tarımsal ihracatında dikkat çeken şehirler arasında bulunuyor.
Kentte üretilen tarımsal ürünlerin işlenerek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi, Malatya ekonomisi açısından önem taşıyor. Özellikle kuru kayısı ve kayısıdan elde edilen farklı ürünlerin yanı sıra gıda sektöründeki işletmelerin üretim kapasitesinin artırılması, kentin dış pazarlardaki konumunu güçlendirebilecek başlıklar arasında yer alıyor.
Türkiye’nin hububat sektöründe en büyük ihracat pazarı 855,9 milyon dolarla Irak olurken, bu ülkeyi 538,5 milyon dolarla ABD takip etti.
Sektör temsilcileri, küresel tarım ticaretinin iklim değişiklikleri, aşırı sıcaklar, jeopolitik gerilimler ve lojistik sorunların etkisi altında bulunduğuna dikkat çekiyor. Buna rağmen Türkiye’nin yüksek üretim kapasitesi ve güçlü gıda sanayisinin ihracat açısından önemli avantaj sağladığı belirtiliyor.
Buğday Rekoltesi Stratejik Avantaj Sağlıyor
Sektör Kurulu Başkanı Nihat Uysallı, küresel tarım piyasalarında yaşanan belirsizliklere rağmen Türkiye’nin buğday üretimindeki yüksek seviyenin önemli bir avantaj oluşturduğunu belirtti.
Bu sezon Türkiye’de buğday rekoltesinin 23 milyon tonu aşarak tarihi seviyelere ulaştığı ifade edilirken, Toprak Mahsulleri Ofisinin 11 milyon tona ulaşan alım garantisinin de iç piyasadaki istikrarı desteklediği aktarıldı.
Malatya açısından bakıldığında ise tarımsal üretimin yalnızca ürün miktarıyla değil, işleme, paketleme ve ihracata yönelik yatırımlarla birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor. Kentte tarımsal ürünlerin daha yüksek katma değerle pazarlanması, üreticinin gelirini artırırken Malatya’nın ihracat kapasitesine de katkı sağlayabilir.
Küresel Riskler İhracatı Zorluyor
Dünya genelinde El Nino kaynaklı hava olayları, aşırı sıcaklar, üretim beklentilerindeki değişiklikler ve Karadeniz hattındaki lojistik sorunlar gıda ticaretini etkiliyor. Buna rağmen Türkiye, güçlü üretim altyapısı ve geniş ürün çeşitliliği sayesinde küresel pazarlardaki konumunu korumaya çalışıyor.
Malatya’da da tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, ürünlerin işlenmesi ve yeni ihracat pazarlarına ulaşılması, önümüzdeki dönemde kent ekonomisi açısından önemini koruyacak.
