Malatya'da 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından fay hatları üzerindeki hareketlilik yakından izleniyor. Kentin çevresindeki aktif fayların durumu, yeni bir depremin meydana gelme ihtimaline ilişkin tartışmaları gündemde tutuyor. Maden Teknolojisi ve Yer Bilimleri Uzmanı Serkan İçelli'nin saha incelemeleri sonucunda paylaştığı değerlendirmeler, özellikle Pütürge ile Çelikhan arasındaki fay bölümüne dikkat çekiyor. Bölgede 6 ile 6,5 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeli bulunduğu belirtilirken uzmanlar yapı güvenliğinin önemini vurguluyor.
MALATYA'DA YENİ BİR DEPREM RİSKİ VAR MI?
Malatya, Türkiye'nin aktif fay sistemleri üzerinde bulunan şehirleri arasında yer alıyor. Kentin güney ve batısındaki fay hatları, geçmişte meydana gelen büyük depremler nedeniyle bilimsel araştırmaların odağında bulunuyor.
6 Şubat depremleri sırasında bazı fay segmentlerinde büyük kırılmalar meydana gelse de bölgedeki bütün fayların deprem üretme potansiyeli ortadan kalkmadı.
Özellikle Doğu Anadolu Fay Zonu ile Malatya-Ovacık Fay Zonu üzerindeki bazı bölümler, gelecekte meydana gelebilecek depremler açısından inceleniyor.
Ancak bir fayın deprem üretme potansiyeline sahip olması, yakın zamanda mutlaka deprem meydana geleceği anlamına gelmiyor.
UZMAN İSİM 30 KİLOMETRELİK FAY PARÇASINA DİKKAT ÇEKTİ
Malatya'daki fay hatlarında saha çalışmaları gerçekleştiren Yer Bilimleri Uzmanı Serkan İçelli, Pütürge ile Çelikhan arasındaki kesime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İçelli, Doğu Anadolu Fayı üzerinde bulunan yaklaşık 30-35 kilometrelik bölümün henüz kırılmadığını ve burada gerilim birikiminin devam ettiğini belirtti.
Ağustos 2026'da yaptığı açıklamada saha ölçümlerine dikkat çeken İçelli, söz konusu fay parçasının 6,5 büyüklüğünde bir deprem üretmesinin mümkün olduğunu ifade etti.
İçelli'nin değerlendirmesine göre bu bölgede meydana gelebilecek bir sarsıntı yalnızca Malatya'yı değil, komşu Adıyaman'ı da etkileyebilir.
Bununla birlikte 6,5 büyüklüğü, uzman tarafından dile getirilen bir senaryo niteliği taşıyor. Depremin ne zaman gerçekleşeceğine ilişkin bilimsel olarak kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor.
MALATYA'DA HANGİ İLÇELER DEPREM TEHLİKESİ TAŞIYOR?
Malatya'nın deprem tehlikesi açısından dikkat çeken yerleşimleri arasında Pütürge, Doğanşehir, Akçadağ, Yeşilyurt ve Battalgazi bulunuyor.
Pütürge, Doğu Anadolu Fay Zonu'na yakınlığı nedeniyle sismik araştırmalarda öne çıkıyor.
Doğanşehir çevresinde Sürgü ve Doğanşehir fayları önem taşırken Akçadağ, Malatya Fayı'nın uzandığı bölgeler arasında yer alıyor.
Yeşilyurt ve Battalgazi'de ise yalnızca çevredeki aktif faylar değil, yerleşim alanlarının zemin koşulları da deprem tehlikesinin değerlendirilmesinde önem taşıyor.
Ancak bu ilçelerin tamamını aynı tehlike seviyesinde değerlendirmek doğru değil. Yerel zemin koşulları ve binaların özellikleri, deprem sırasında oluşabilecek hasarı önemli ölçüde değiştirebiliyor.
MALATYA-OVACIK FAY ZONU DEPREM ÜRETEBİLİR Mİ?
Malatya'daki önemli tektonik yapılardan biri de Malatya-Ovacık Fay Zonu olarak biliniyor.
Yaklaşık 240 kilometre uzunluğundaki bu fay sistemi, Erzincan çevresinden başlayarak Arapgir ve Malatya üzerinden güneybatıya doğru uzanıyor.
Uzun süredir büyük deprem üretmeyen bazı bölümleri nedeniyle bilimsel araştırmalarda ele alınan fay zonu, Malatya'nın deprem tehlikesini etkileyebilecek yapılardan biri olarak değerlendiriliyor.
Ancak fay üzerindeki farklı segmentlerin deprem üretme davranışları birbirinden farklı olabiliyor. Bu nedenle bütün fayın aynı anda kırılacağı ya da yakın zamanda büyük bir deprem meydana geleceği yönünde kesin bir değerlendirme yapılamıyor.
MALATYA MERKEZDE ZEMİN RİSKİ BULUNUYOR MU?
Malatya'da deprem sırasında oluşabilecek hasarın büyüklüğünde yerel zemin koşulları da belirleyici oluyor.
Özellikle Yeşilyurt ve Battalgazi'nin bazı kesimlerinde bulunan alüvyonlu zeminler, deprem dalgalarının etkisini artırabilecek özellikler taşıyabiliyor.
Gevşek ve suya doygun zeminlerde deprem sırasında sıvılaşma gibi sorunlar da ortaya çıkabiliyor.
Bu nedenle merkez ilçelerdeki bütün mahallelerin aynı deprem tehlikesine sahip olduğunu söylemek mümkün değil.
Yapıların depreme dayanıklılığının belirlenmesi için zemin etüdü, taşıyıcı sistem özellikleri ve binanın mevcut durumu birlikte incelenmeli.
MALATYA'DA 7 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM BEKLENİYOR MU?
Serkan İçelli, daha önce yaptığı değerlendirmelerde Pütürge-Çelikhan hattına ilişkin modellerde 6,5 ile 6,8 arasında büyüklüklerin gündeme gelebileceğini belirtmişti.
İçelli, mevcut çalışmalarına göre Malatya için yakın dönemde 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem beklentisi taşımadığını da ifade etmişti.
Ancak bu görüş, Malatya'da 7 büyüklüğünde veya daha büyük bir depremin hiçbir zaman meydana gelmeyeceği anlamına gelmiyor.
Bölgedeki farklı fay sistemlerinin deprem üretme potansiyeli, güncel bilimsel çalışmalar ve ölçümler doğrultusunda değerlendirilmeye devam ediyor.
MALATYA DEPREM RİSK HARİTASI NASIL SORGULANIR?
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Haziran 2026'da Türkiye Diri Fay Haritası'nı güncelledi. Yeni çalışmada ülke genelinde toplam 700 fay veya fay segmenti haritalandı.
Malatya'da yaşayan vatandaşlar, adreslerine ilişkin deprem tehlikesi bilgilerini AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden sorgulayabiliyor.
Ancak haritada gösterilen deprem tehlikesi, bir binanın sağlamlığını doğrudan ortaya koymuyor.
6 Şubat depremlerinden etkilenen Malatya'da özellikle hasarlı yapıların kullanılmaması, binaların teknik durumlarının incelenmesi ve depreme dayanıklı yapılaşmanın sürdürülmesi önem taşıyor.
