Malatya'nın en büyük değeri olan kayısı bahçelerini ve verimli tarım arazilerini betonlaşmadan kurtarmak için tarihi bir adım atıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik", 4 Nisan 2026 tarihli ve 33214 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.
Özellikle son yıllarda tarım arazilerine "bağ evi" kılıfıyla yapılan kaçak lüks yapılar, yeni yönetmeliğin en sert vurduğu konuların başında yer aldı.
"BAĞ EVİ" ADI ALTINDA AMACI DIŞINDA KULLANIMA SON!
Yeni yönetmeliğin 4. maddesine göre bağ evleri, "tarımsal faaliyetin yapılması için ihtiyaç duyulan ve doğal yapıyı bozmayacak yapı" olarak tanımlanıyor. Ancak Bakanlık, tarımsal amaçlı yapı izni alıp bunu farklı amaçlarla (yazlık, villa, ticarethane) kullananlar için affı tamamen kaldırdı. İzinlendirilen yapının projesine uygun yapılmadığı veya arsaya dönüştürüldüğü tespit edilirse, verilen tüm izinler anında iptal edilecek.
CEZALAR İKİYE KATLANMIYOR, TAM 3 KATINA ÇIKIYOR!
Yönetmeliğin 22. maddesi, izinsiz yapılaşmaya gidenleri bekleyen ağır idari yaptırımları tek tek sıraladı. Tarım arazisine izinsiz bağ evi yapmaya başlayanların veya izne aykırı kullananların inşaatı valilik kararıyla anında mühürlenecek. Ardından şu ağır süreç işleyecek:
-
1 Aylık Süre: Mülk sahibine idari para cezası kesilecek ve yasal izinleri alması için 1 ay süre tanınacak.
-
Yıkım Kararı: İzin alamayanlara, kaçak yapıyı kendi elleriyle yıkması ve araziyi tekrar tarıma uygun hale getirmesi için 2 ay mühlet verilecek.
-
3 Katı Ceza Şoku: Verilen bu sürede kendi kaçak yapısını yıkmayan vatandaşın idari para cezası acımadan tam 3 katına çıkarılacak!
UYARILARI DİKKATE ALMAYAN VATANDAŞLAR YIKIM MASRAFINI ÖDEYECEK
Eğer vatandaş uyarıları dikkate almaz ve yapıyı yıkmazsa, devreye Malatya'daki ilçe belediyeleri veya büyükşehir belediyesi girecek. Ekipler bir ay içinde o yapıyı dozerlerle yıkıp alanı temizleyecek.
Yönetmeliğe eklenen en çarpıcı detay ise yıkım maliyetleriyle ilgili. Bakanlık tarafından karşılanacak olan yıkım masrafları, daha sonra yapıyı inşa eden mülk sahibinden tahsil edilecek. Eğer belediyeler bu yıkımı yapmaktan imtina ederse, Bakanlık kendi yıkarak masrafı %100 fazlasıyla (iki katı olarak) doğrudan belediyenin genel bütçe payından kesecek.
PEKİ YASAL YOLDAN BAĞ EVİ NASIL YAPILIR?
Yeni kurallar, gerçek manada tarımla uğraşan çiftçiyi ise mağdur etmiyor. Malatya'da kayısı bahçesine gerçekten tarımsal amaçlı bir bağ evi yapmak isteyenlerin, inşaata başlamadan önce projelerini hazırlatarak Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) üzerinden başvuru yapmaları ve Toprak Koruma Kurulu'ndan gerekli yasal izinleri almaları zorunlu kılındı.
