Malatya'nın zengin kültürel geçmişi, bireysel ve özverili çalışmalarla kayıt altına alınmaya devam ediyor. Darende ilçesinde resmi adı Ağılbaşı, yerel ve tarihi adıyla "Engüzek" olarak bilinen mahallenin 3 asırlık serüveni, bölgenin yetiştirdiği emekli fizik öğretmeni Aziz Mengüşoğlu tarafından kapsamlı bir sözlü tarih çalışmasıyla kitap haline getirildi. Uzun soluklu bu araştırma, mahallenin köklerine ışık tutuyor.
300 Yıllık Göç ve Akrabalık Haritası Çıkarıldı
Kendi doğum yeri olan Engüzek’in tarihine duyduğu merakla yola çıkan Mengüşoğlu, yaklaşık iki yıl süren yoğun bir mesai harcadı. Hazırlanan kitapta mahallenin dünü ve bugünü detaylı bir şekilde ele alınırken, şu temel başlıklara odaklanıldı:
-
Bölgede yaşamış ve yaşamakta olan sülalelerin kökenleri,
-
Tarihsel süreçteki kabile yapıları,
-
Geçmişten günümüze yaşanan göç hareketleri,
-
Aileler arasındaki derin akrabalık bağları.
Yazılı Kaynak Yoktu, 200 Kişiyle Tek Tek Görüştü
Geçmişe dair yazılı belgelerin sınırlı olması nedeniyle araştırmasını büyük ölçüde sözlü kaynaklara dayandırdığını belirten Mengüşoğlu, adeta bir dedektif gibi iz sürdü. Köyün ileri gelenleri ve konunun canlı tanıklarıyla irtibata geçen yazar, yaklaşık 150 ila 200 kişiyle yüz yüze ve telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Elde edilen tüm sözlü veriler, titizlikle birbiriyle karşılaştırılarak Engüzek tarihine dair bütünlüklü, güvenilir bir kaynak oluşturuldu.
İkinci Baskı Yolda: Çalışmalar Genişliyor
Ortaya konan eserin, Engüzek tarihi açısından çok önemli bir başlangıç adımı olduğunu ifade eden Mengüşoğlu, çalışmanın eksiklikler içerebileceğini de açık yüreklilikle belirtti. Tarihi araştırmaların sürekliliğine inanan yazar, kitabın ilk baskısının ardından aynı alanda çalışmalar yürüten araştırmacı Halil Yazgan ile bir araya geldi. İkili, önümüzdeki dönemde çıkarılacak ikinci baskıda daha kapsamlı, detaylı ve zenginleştirilmiş bir içerik hazırlamayı hedefliyor.
Kitabın Geliri Cemevine Bağışlanacak
Ağılbaşı (Engüzek) Mahallesi'nin kültürel mirasını korumayı amaçlayan bu değerli eserin temin yöntemi de örnek bir dayanışmaya sahne oluyor. Kitabın, Yeşilyurt ilçesi Dilek Mahallesi’nde bulunan Engüzekler Cemevi’nden "bağış usulüyle" temin edilebildiği açıklandı. Elde edilecek tüm katkıların, doğrudan cemevinin hizmetlerinde ve ihtiyaçlarında kullanılacağı bildirildi.
