Malatya'da toplu ulaşım denildiğinde akla ilk gelen araçlardan biri trambüs olsa da, kentte en fazla kullanılan toplu taşıma aracı otobüsler olmaya devam ediyor. Yapılan akademik araştırmalar ve Malatya Ulaşım Ana Planı verileri, şehir içindeki yolculukların en büyük bölümünün belediye otobüsleri ve özel halk otobüsleriyle gerçekleştirildiğini gösteriyor. 2016 yılı Ulaşım Ana Planı'na göre toplu ulaşım yolculuklarının yaklaşık yüzde 46'sı otobüslerle yapılırken, trambüsün payı yüzde 11 seviyesinde bulunuyor.
Bunun en önemli nedenleri arasında otobüslerin şehir merkezinden mahallelere kadar uzanan geniş güzergâh ağı, sık sefer düzeni ve birçok noktaya doğrudan ulaşım sağlaması yer alıyor. Malatya Büyükşehir Belediyesi bünyesinde hizmet veren belediye otobüsleri ile özel halk otobüsleri, günün büyük bölümünde kentin farklı bölgelerine ulaşım imkânı sunuyor. Güncel akademik çalışmalara göre kentte yaklaşık 130 belediye otobüsü ve 60 özel halk otobüsü aktif olarak hizmet veriyor.
Öte yandan 2015 yılında hizmete giren trambüs sistemi de özellikle İnönü Üniversitesi, MAŞTİ ve şehir merkezini birbirine bağlayan hatta yoğun ilgi görüyor. Elektrikli yapısıyla çevreci ulaşım modeli olarak öne çıkan trambüs, özellikle öğrenciler ve bu güzergâhta çalışan vatandaşlar tarafından sıkça tercih ediliyor. Ancak hizmet verdiği hattın sınırlı olması nedeniyle şehir genelindeki toplam yolculuklarda otobüslerin gerisinde kalıyor.
Minibüsler ise özellikle otobüs güzergâhlarının dışında kalan mahallelerde ve ilçe bağlantılarında önemli bir ulaşım alternatifi oluşturuyor. Kent merkezine ulaşım sağlayan birçok vatandaş, otobüs ve trambüsün yanı sıra minibüsleri de aktif olarak kullanıyor. Ulaşım uzmanları, yeni yerleşim alanlarının oluşması ve deprem sonrası değişen nüfus hareketliliğiyle birlikte Malatya'daki toplu taşıma alışkanlıklarının önümüzdeki dönemde yeniden şekillenebileceğini değerlendiriyor. Ancak mevcut veriler, şehir içi ulaşımın omurgasını hâlâ otobüslerin oluşturduğunu ortaya koyuyor.
